´╗┐´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Devlet Adam─▒ : 39


DEVLET ADAMI

PLATON

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 2


Dostlar─▒ndan birinin bedelini ├Âdemesiyle ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne kavu┼čan Platon, Atina'ya d├Ânerek ─░.├ľ. 387'de, ├╝nl├╝ Akademisini kurdu. Ya┼čl─▒ Dionysios'un ├Âl├╝p yerine o─člu Dionysios II'nin ge├žmesi ├╝zerine yine Siracusa'ya gitti, ancak dostu Dion kentten s├╝r├╝l├╝nce yine Atina'ya d├Ânmek zorunda kald─▒. Bu tarihten sonra, bir daha Atina'dan ayr─▒lmad─▒ ve ├Âl├╝nceye kadar Akademi'de felsefe ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ s├╝rd├╝rd├╝.
Platon, eski Yunan d├╝┼č├╝ncesinde Herakleitos'tan Pythagoras'a uzanan gelene─či izledi. ├ľ─čretmeni ve ya┼čl─▒ dostu Sokrates'le birlikte, hem sa─člam ve tutarl─▒ ├ž─▒kar─▒mlar ├╝retilmesine hem de zengin ve ince bir dil kullan─▒lmas─▒na ├Ânem veren d├╝┼č├╝nce ├žizgisinde yer ald─▒. D├╝┼č├╝ncesini konu┼čarak yaymay─▒ ye─čleyen Sokrates'in ÔÇťdiyalogÔÇŁ y├Ânteminden bir yaz─▒ bi├žimi geli┼čtirdi. ├ľzellikle gen├žlik ve ge├ži┼č d├Ânemlerinde ├Â─čretmenini ba┼č ki┼či olarak kulland─▒─č─▒ diyaloglar─▒, Yeni ├ça─č'a kadar kullan─▒lan bu yaz─▒ t├╝r├╝n├╝n en yetkin ├Ârnekleridir.
Platon'un diyaloglar─▒, Sokrates'in etkisinde olanlar ve kendine ├Âzg├╝ olanlar diye ikiye ayr─▒lmaktad─▒r. Bu iki ├Âbek aras─▒ndaki en belirgin bi├žimsel ayr─▒m, birinci ├Âbek diyaloglarda d├╝┼č├╝ncelerini Sokrates'e s├Âyletirken, ikinci ├Âbektekilerde (biri d─▒┼č─▒nda) Sokrates'i kullanmamas─▒, hatta ÔÇťyabanc─▒ÔÇŁ, ÔÇťbir Atinal─▒ÔÇŁ gibi d├╝┼čsel ki┼čilere yer vermesidir. Bu iki ├Âbek diyalog aras─▒nda, d├╝┼č├╝nce olaraksa, bir ayr─▒m yoktur; yaln─▒zca Platon'un d├╝┼č├╝ncesinde bir geli┼čme, olgunla┼čma oldu─ču g├Âzlenir.
D├╝┼č├╝nce tarihinin etkisi en g├╝├žl├╝ ve yayg─▒n filozofu olan Platon'un yap─▒tlar─▒, R├Ânesans ve Ayd─▒nlanma ├ça─č─▒'n─▒n temelini olu┼čturan etkenlerin ba┼č─▒nda yer al─▒r. Ayr─▒ca, H─▒ristiyanl─▒k ve M├╝sl├╝manl─▒k gibi d├╝nyan─▒n en ├Ânemli ve yayg─▒n iki tek tanr─▒l─▒ dinini de ikinci ya da ├╝├ž├╝nc├╝ elden de olsa, ├Ânemli ├Âl├ž├╝de etkilemi┼čtir.
Platon'dan g├╝n├╝m├╝ze otuz alt─▒ yap─▒t kalm─▒┼čt─▒r. Ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n ve ele┼čtirmenlerin, ger├žeklikleri ve tarihleri ├╝zerinde anla┼čamad─▒klar─▒ bu yap─▒tlar, genellikle, d├Ârt b├Âl├╝mde toplanmaktad─▒r.
Birinci b├Âl├╝mde gen├žlik d├Ânemi yap─▒tlar─▒ yer almaktad─▒r: Lakhes, Kharmides, Euthypron, Apologia Sokratous (Sokrates'in Savunmas─▒), Hippias Elatton (K├╝├ž├╝k Hippias), Kriton, Ion, Lysis, Protagoras.
─░kinci b├Âl├╝mde ge├ži┼č d├Ânemi yap─▒tlar─▒ toplan─▒r: Gorgias, Menon, Eutidemos, Kratylos, Theaitetos, Meneksenos, Hippias Meizon (B├╝y├╝k Hippias).
├ť├ž├╝nc├╝ b├Âl├╝mde olgunluk d├Ânemi yap─▒tlar─▒ yer al─▒r: Symposion (┼×├Âlen), Phaidon, Phaidros, Politeia (Devlet)
Ya┼čl─▒l─▒k d├Ânemi yap─▒tlar─▒ ise d├Ârd├╝nc├╝ ve son b├Âl├╝m├╝ olu┼čturur: Parmedines, Sofist, Politicos (Devlet Adam─▒). Philebos, Timaios ve Nomoi (Yasalar).
Platon'un bu b├Âl├╝mlemenin d─▒┼č─▒nda tutulan yap─▒t─▒ Epistolai'nin (Mektuplar) ger├žekli─či konusundaysa ciddi ku┼čkular vard─▒r. Bununla birlikte, on ├╝├ž mektup aras─▒ndan birinin, yedincisinin ger├žek oldu─ču, genellikle kabul edilmektedir.
«   01   ...    29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   »   


´╗┐