´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Do─čudaki Hayalet : 02


DO─×UDAK─░ HAYALET

PIERRE LOTI

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 112


Selanik'teki Frans─▒z ve Alman konsoloslar─▒ ├Âld├╝r├╝l├╝nce, h├╝k├╝metleri, su├žlular─▒n cezaland─▒r─▒lmas─▒n─▒ istemi┼čler ve idamlar─▒ izlemek i├žin ├žokuluslu bir filo Selanik'e g├Ânderilmi┼čti. Couronne firkateyni bu filodaki gemilerden biriydi.
Su├žlular─▒n as─▒lmas─▒ndan ├╝├ž g├╝n sonra subaylara kentte gezme izni verilir. Gen├ž te─čmen Julien Viaud, yabanc─▒lar i├žin tehlikeli say─▒lan kentin M├╝sl├╝man mahallelerine dalmaktan ├žekinmez. D├Âv├╝┼čen iki leyle─če bakmak i├žin eski bir caminin kapal─▒ kap─▒s─▒ ├Ân├╝nde durdu─čunda, iki iri ye┼čil g├Âz├╝n g├Âzlerine dikilmi┼č oldu─čunu ayr─▒msar. Bunlar Aziyade'nin, on sekiz ya┼člar─▒nda bir ├çerkes k─▒z─▒n─▒n, ya┼čl─▒ tacir Abeddin'in d├Ârt han─▒m─▒ndan en genci olan Aziyade'nin g├Âzleridir. Aziyade'nin hizmet├žisi Hatice ve Julien'in Selanik r─▒ht─▒mlar─▒nda tan─▒┼čt─▒─č─▒ Musevi kay─▒k├ž─▒ Samuel'in katk─▒lar─▒yla(!) gizli bulu┼čmalar ayarlan─▒r. ─░lkin bir d├╝┼č ve duygu esrikli─činden ├Âte de─čildir bu; ard─▒ndan bir ┼čeyler daha gelir, a┼čk ya da onun gibi bir ┼čey. Bu arada, ─░stanbul'daki Gladiateur gemisinde bir g├Âreve atan─▒r. Ancak, Aziyade de sonbaharda ─░stanbul'a gelecektir, ├ž├╝nk├╝ kocas─▒ Abeddin evini ba┼čkente ta┼č─▒yacakt─▒r.
Julien Viaud'nun Osmanl─▒ ba┼čkentinde ilk kal─▒┼č─▒ 1 A─čustos 1876'dan 17 Mart 1877'ye kadar uzan─▒r. K─▒sa s├╝re Beyo─člu'nda bir otelde kald─▒ktan sonra Beyo─člu'nun tenha bir yerinde, Hali├ž'e ve T├╝rk kentinin uzaktaki panoramas─▒na bakan bir eve yerle┼čir. Tan─▒┼čt─▒─č─▒ bir Ermeni papazdan ilk T├╝rk├že derslerini al─▒r. Sonra hayat─▒n tad─▒n─▒ ├ž─▒karmak i├žin g├Ânl├╝nce ya┼čamaya ba┼člar. Giderek, do─čunun ya┼čam bi├žimine al─▒┼č─▒r; T├╝rk g├Âreneklerini benimser, kaftan giyer, nargile i├žer, hatta Karag├Âz seyretmeye bile gider. Sonunda bir ev tutup Ey├╝p'e yerle┼čir.
Bu arada Aziyade, Selanik'ten ─░stanbul'a gelmi┼čtir. Gen├ž kad─▒n, kocas─▒n─▒n s─▒k s─▒k ─░stanbul'dan ayr─▒lmas─▒ndan yararlanmakta, sevgilisinin Ey├╝p'teki evine gelip birka├ž g├╝n kalmaktad─▒r. Aziyade'nin kendini adamaya kadar varan sevgisiyle sanki Tanr─▒ kat─▒na y├╝celtildi─čini hisseden Julien'in benli─čindeki eski yaralar iyile┼čir, Julien, gen├ž ├çerkes k─▒z─▒na duydu─ču sevgiyi itiraf eder: A┼čk─▒n o saf, o mavi k├╝├ž├╝k ├ži├že─či bu gen├ž, ate┼čli tutkuyla kar┼č─▒la┼č─▒nca yeniden a├žt─▒ g├Ânl├╝mde. Olanca kalbimle onu seviyor, ona tap─▒yorum. Gen├ž denizci zamanla Ey├╝p halk─▒ndan biri olur ├ž─▒kar. D├╝nyan─▒n en g├╝zel ├╝lkelerinden birinde ya┼čad─▒─č─▒na inanmaktad─▒r art─▒k. Ama nas─▒l oluyordu da, Aziyade, Julien Viaud'nun evine rahat├ža gidip geliyordu. Loti'ye g├Âre bu durum ├ževrede ├╝st├╝ kapal─▒ bi├žimde kabul edilmi┼čti. Aziyade'nin, ya da bir erke─čin haremindeki M├╝sl├╝man kad─▒n─▒n─▒n, H─▒ristiyan bir erkekle ili┼čkiye girmesinin olanaks─▒zl─▒─č─▒ ├╝zerine az m├╝rekkep harcanmam─▒┼čt─▒r. Kimileri Aziyade'nin hi├ž bir zaman var olmad─▒─č─▒n─▒, sanal bir sevgili oldu─čunu vurgularken; Gide, Cocteau, Goncourt Karde┼čler gibi kimileri de onun asl─▒nda bir erkek oldu─čunu ─▒srarla ├Âne s├╝rm├╝┼člerdir.
Aziyade ile ya┼čad─▒─č─▒ bu a┼čk ona T├╝rk d├╝nyas─▒n─▒n kap─▒s─▒n─▒ a├žar. ├ľte yandan Loti, geli┼čen siyasal olaylar kar┼č─▒s─▒nda g├Ânl├╝n├╝n haritadan silinmek istenen bu g├╝zel ├╝lkeden yana oldu─čunu, hi├ž fark─▒na varmaks─▒z─▒n yava┼čtan T├╝rkle┼čti─čini itiraf eder. Art─▒k, kendi ├╝lkesi tehditle ve ├Âl├╝m tehlikesiyle kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ zaman duyaca─č─▒ co┼čkuyu biraz T├╝rkiye i├žin de duymaktad─▒r. G├╝n├╝n birinde gemisinin bir ba┼čka ├╝lkeye do─čru demir alaca─č─▒n─▒n bilincindedir. Gen├ž subay 17 Mart 1877'de, T├╝rk-Rus Sava┼č─▒'n─▒n ├ž─▒kmas─▒ndan bir s├╝re ├Ânce, sevgilisine d├Ânece─či s├Âz├╝n├╝ vererek ─░stanbul'dan ayr─▒l─▒r.
T├╝rkiye'den d├Ân├╝┼č├╝nde s─▒k─▒nt─▒ ve ├Âzlem kaplam─▒┼čt─▒r i├žini. An─▒lar─▒n y├╝k├╝nden kurtulmak i├žin yazmay─▒ d├╝┼č├╝n├╝r. Ac─▒s─▒n─▒n t├╝rk├╝s├╝n├╝ s├Âylemek, i├žindeki ac─▒y─▒ ├Ân├╝ne gelene hayk─▒rmak istiyordu. Hem yazmak i├žin kafas─▒n─▒ yormas─▒na da pek gerek yoktu. Nas─▒lsa g├╝nl├╝─č├╝ elindeydi. Ufak tefek de─či┼čikliklerle ─░stanbul'da kald─▒─č─▒ s├╝reyi ├žok ├Âzg├╝r bir bi├žimde roman gibi yeniden yazmaya ba┼člad─▒. Yaln─▒zca adlar─▒ de─či┼čtirdi; Hatice'yi Aziyade, kendisini Loti ad─▒nda bir ─░ngiliz deniz subay─▒ yapt─▒. Bir de romana ├Âzg├╝ etkileyici bir son bulmas─▒ gerekiyordu. Buldu da. Roman─▒n ba┼č ki┼čisi Loti, ─░stanbul'a d├Ând├╝─č├╝nde sevgilisinin ├Âld├╝─č├╝n├╝ ├Â─črenince Ruslar'a kar┼č─▒ sava┼čan T├╝rk birliklerine kat─▒lacak ve Kars kalesi ├Ânlerinde ┼čehit d├╝┼čecekti.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   ...    44   »   


´╗┐