´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Erzurum Yolculu─ču & Byelkin'in ├ľyk├╝leri : 11


ERZURUM YOLCULU─×U & BYELK─░N'─░N ├ľYK├ťLER─░

ALEKSANDR PU┼×K─░N

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 50


Tiflis'te iki hafta kadar kal─▒p kentin sosyetesiyle tan─▒┼čt─▒m. ÔÇťTiflis HaberleriÔÇŁni ├ž─▒karan Sankovski; bu ├╝lkeye, Prens Tsitsianov'a, A.P. Yermolov'a, vb. ili┼čkin bir s├╝r├╝ ilgi ├žekici ┼čey anlatt─▒ bana. Sankovski G├╝rcistan'─▒ seviyor. Bu ├╝lkenin parlak bir gelece─či oldu─čuna inan─▒yor.
G├╝rcistan 1783 y─▒l─▒nda Rusya'n─▒n egemenli─čini kabul etmi┼čti. Fakat bu, ├╝nl├╝ Muhammed A─ča'n─▒n 1795'te Tiflis'i ele ge├žirerek yak─▒p y─▒kmas─▒na ve 20.000 Tiflisliyi tutsak etmesine engel olmad─▒. G├╝rcistan 1802'de imparator Aleksandr'─▒n egemenli─či alt─▒na girdi. G├╝rc├╝ler sava┼č├ž─▒ bir ulustur. Bayra─č─▒m─▒z alt─▒nda yi─čitliklerini g├Âsterdiler. Bilim ve k├╝lt├╝r alan─▒nda da b├╝y├╝k yetenekleri var. Toplumsal ya┼čam─▒ seven, ┼čen insanlar. Bayramlarda erkekler t├╝rk├╝ s├Âyleyerek sokaklarda dola┼č─▒r. Kad─▒nlarsa lezginka (17) oynarlar.
G├╝rc├╝ t├╝rk├╝leri ├žok g├╝zel. Bir tanesini s├Âzc├╝─č├╝ s├Âzc├╝─č├╝ne ├ževirdiler bana. San─▒r─▒m, yak─▒nlarda yaz─▒lm─▒┼č bir t├╝rk├╝ bu. Do─čuya ├Âzg├╝ bir ├že┼čit anlams─▒zl─▒k var s├Âzlerinde. Ama ├Âzg├╝r bir ┼čiirsellik ta┼č─▒mas─▒ da bundan. ─░┼čte, t├╝rk├╝ ┼č├Âyle:
Az ├Ânce cennette do─čan ruh! Benim mutlulu─čum i├žin yarat─▒lan ruh! Senden, ey ├Âl├╝ms├╝z ruh, ya┼čam bekliyorum.
Senden ey ilkbahar, ey dolunay, senden ey koruyucu mele─čim, ya┼čam bekliyorum.
Y├╝z├╝n├╝n ayd─▒nl─▒─č─▒, g├╝l├╝mseyi┼čin, g├Ânl├╝me ─▒┼č─▒k sa├ž─▒yor, bekliyorum.
Ey da─č g├╝l├╝, ey ├╝st├╝nde ├ži─č damlalar─▒ par─▒ldayan g├╝l! Ey do─čan─▒n se├žkin g├Âzdesi! Sessiz, gizli hazine! Senden ya┼čam bekliyorum.
G├╝rc├╝lerin i├žki i├ži┼čleri bizimkine benzemiyor. ┼×a┼č─▒lacak kadar da dayan─▒kl─▒lar. ┼×araplar─▒ ├žabuk bozuldu─ču i├žin d─▒┼čar─▒ya sat─▒lam─▒yor; fakat ├žok lezzetli ┼čeyler. Kahetin ve Karaba─č ┼čaraplar─▒n─▒n Burgon ┼čaraplar─▒n─▒ aratmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyebilirim. ┼×arab─▒, marana dedikleri, topra─ča g├Âm├╝l├╝ b├╝y├╝k k├╝plerde saklarlar. Parlak t├Ârenlerle a├žarlar bu k├╝pleri. Ge├ženlerde bunlardan birini gizlice a├žan bir Rus askeri, tatl─▒ ┼čarap f─▒├ž─▒s─▒nda bo─čulan bahts─▒z Clarence gibi Kahetin ┼čarab─▒na d├╝┼č├╝p bo─čulmu┼č. (18)
Tiflis'i kayal─▒k da─člar ku┼čatm─▒┼č. Yan─▒ndan da Kura Nehri ak─▒yor. B├╝t├╝n r├╝zg├órlar─▒ tutan bu da─člar, g├╝ne┼č ─▒┼č─▒nlar─▒ alt─▒nda k─▒z─▒┼č─▒yor; devinimsiz havay─▒ cehenneme ├ževiriyorlar. K─▒rk birinci enlem dairesinde bulunmas─▒na kar┼č─▒n, Tiflis havas─▒n─▒n korkun├ž s─▒cakl─▒─č─▒ buradan geliyor i┼čte. Kentin as─▒l ad─▒ olan ÔÇťTbiliskalarÔÇŁ da ÔÇťk─▒zg─▒n kentÔÇŁ demekmi┼č zaten.
Yap─▒lar b├╝y├╝k b├Âl├╝m├╝yle Asya mimarisinin eseri. D├╝z daml─▒, al├žak evler. Kentin kuzey b├Âlgesinde Avrupa tipi evler y├╝kseliyor. Bunlar─▒n yak─▒nlar─▒nda da d├╝zg├╝n alanlar g├Âze ├žarp─▒yor. Pazar birka├ž ├žar┼č─▒ya ayr─▒lm─▒┼č. Raflar, genel pahal─▒l─▒─č─▒ g├Âz ├Ân├╝nde tutarsak, olduk├ža ucuz say─▒labilecek T├╝rk ve ─░ran mallar─▒yla dolu. Tiflis yap─▒s─▒ silahlara b├╝t├╝n Do─ču'da b├╝y├╝k de─čer verilir. Buran─▒n ├╝nl├╝ kahramanlar─▒ olan kont Samaylov ile V., yeni k─▒l─▒├žlar─▒n─▒ denemek i├žin ya bir koyunu tek vuru┼čta ikiye bi├žer, ya da bir ├Âk├╝z├╝n ba┼č─▒n─▒ keserlermi┼č.
Tiflis halk─▒n─▒n ├žo─čunlu─ču Ermeni'dir. 1825 y─▒l─▒nda 2500 Ermeni ailesi varm─▒┼č burada. ┼×imdiki sava┼člar s─▒ras─▒nda say─▒lar─▒ daha da artm─▒┼č. G├╝rc├╝ aileleri 1500 kadar. Ruslar kendilerini bural─▒ saym─▒yor. Subaylar zorunlu g├Ârevdeler. Dokuzuncu dereceden memurlar, sekizinci dereceden memurlu─ča y├╝kseltilerek atan─▒yorlar buraya. Fakat onlar da, subaylar da bir s├╝rg├╝n yeri olarak g├Âr├╝yorlar G├╝rcistan'─▒.
Tiflis'in havas─▒ sa─člam de─čil diyorlar. S─▒tmas─▒ bir felaket. C─▒vayla tedavi ediyorlar bu hastal─▒─č─▒. Hava s─▒cak oldu─ču i├žin, c─▒va kullan─▒lmas─▒ sak─▒ncal─▒ de─čilmi┼č. Hekimler hi├ž ├žekinmeden c─▒va i├žiriyorlar hastalar─▒na. General Sipyagin'in ├Âl├╝m├╝n├╝, Petersburg'dan getirdi─či ├Âzel hekiminin c─▒va kullanmaktan ├žekinmesiyle a├ž─▒kl─▒yorlar. Tiflis hummas─▒n─▒n K─▒r─▒m ve Moldavya hummas─▒ndan fark─▒ yok. Tedavisi de ayn─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   ...    72   »   


´╗┐