´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Erzurum Yolculu─ču & Byelkin'in ├ľyk├╝leri : 22


ERZURUM YOLCULU─×U & BYELK─░N'─░N ├ľYK├ťLER─░

ALEKSANDR PU┼×K─░N

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 50


s├╝rd├╝r├╝rken, bir yandan da kam├ž─▒s─▒n─▒ sallayarak onlara g├Âzda─č─▒ veriyordu. T├╝rk ate┼čine kar┼č─▒l─▒k verilmedi.
Bu arada Erzurum tam bir ana baba g├╝n├╝ ya┼č─▒yordu. Yenilgiden sonra kente ka├žan Serasker, Ruslar─▒n bozguna u─črad─▒─č─▒ s├Âylentisini yaym─▒┼č; fakat onun arkas─▒ndan da serbest b─▒rak─▒lan tutsaklar halka Kont Paskevi├ž'in bildirisini iletmi┼člerdi. B├Âylece Seraskerin yalan─▒ ortaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒. Az sonra Ruslar─▒n h─▒zla ilerledi─či ├Â─črenilmi┼čti. Halk kentin d├╝┼čmana tesliminden s├Âz etmeye ba┼člad─▒. Fakat Serasker ve ordu, savunmadan yanayd─▒. Bu s─▒rada bir ayaklanma patlak vermi┼č, g├Âz├╝ d├Ânen ayaktak─▒m─▒ birka├ž Frenk ├Âld├╝rm├╝┼čt├╝.
26 Haziran sabah─▒ ordug├óh─▒m─▒za Erzurum ahalisinin ve Seraskerin delegeleri geldi. G├╝n g├Âr├╝┼čmelerle ge├žti. Delegeler ak┼čam saat be┼čte Erzurum'a d├Ând├╝ler. Asya dillerini ve geleneklerini iyi bilen General Prens Bekovi├ž de onlarla gitti.
Ertesi g├╝n ordumuz ilerlemeye ba┼člad─▒. Erzurum'un do─čusunda, Top Da─č─▒ tepesinde bir T├╝rk bataryas─▒ vard─▒. Alaylar T├╝rk t├╝feklerine bando m─▒z─▒kayla kar┼č─▒l─▒k vererek bataryan─▒n ├╝st├╝ne y├╝r├╝d├╝ler. Top Da─č─▒ ele ge├žirildi. ┼×air Yuzefovi├ž'le birlikte oraya gittim. Kont Paskevi├ž kurmay─▒yla birlikte, ele ge├žirilen topun ba┼č─▒ndayd─▒. Kalesi, minareleri, birbiri ├╝st├╝ne abanan ye┼čil damlar─▒yla Erzurum g├Âzlerimizin ├Ân├╝ne seriliverdi. Kont at s─▒rt─▒ndayd─▒. Kentin anahtar─▒n─▒ getiren T├╝rk delegeler onun tam kar┼č─▒s─▒nda yere oturmu┼člard─▒. Erzurum'da b├╝y├╝k bir kayna┼čma oldu─ču g├Âze ├žarp─▒yordu. Ans─▒z─▒n kent tabyas─▒nda bir ate┼č parlad─▒, duman y├╝kseldi ve Top Da─č─▒'na do─čru g├╝lleler u├žmaya ba┼člad─▒. Bunlardan birka├ž tanesi de Kont Paskevi├ž'in ba┼č─▒n─▒n ├╝st├╝nden ge├žti. Kont bana d├Ânerek:
ÔÇť- Voyez les Turcs.ÔÇŁ (31)
Ayn─▒ anda, d├╝nden beri kentte g├Âr├╝┼čmeler yapan Prens Bekovi├ž d├Ârtnala Top Da─č─▒'na geldi. Seraskerin ve halk─▒n kenti teslim etmeye ├žoktan raz─▒ olduklar─▒n─▒; fakat Top├žu Pa┼ča komutas─▒nda birka├ž dikkafal─▒ Arnavut'un bataryalar─▒ ele ge├žirerek ayakland─▒klar─▒n─▒ bildirdi. Generaller atlar─▒n─▒ s├╝r├╝p Kont'a yakla┼čt─▒lar. T├╝rk bataryalar─▒n─▒ susturmak i├žin izin istediler. Kendi toplar─▒n─▒n ate┼či alt─▒nda kalan Erzurum ileri gelenleri de ayn─▒ ┼čeyi rica ettiler. Kont bir s├╝re bekledi; sonunda:
ÔÇťArt─▒k fazla oldular!ÔÇŁ diyerek gereken buyru─ču verdi.
Toplar─▒m─▒z hemen ate┼če ba┼člad─▒. D├╝┼čman top├žu ate┼či yava┼č yava┼č dindi. Alaylar─▒m─▒z Erzurum ├╝zerine y├╝r├╝d├╝ ve 27 Haziran g├╝n├╝ Poltava sava┼č─▒n─▒n y─▒l d├Ân├╝m├╝nde, ak┼čam saat alt─▒da, Rus bayra─č─▒ Erzurum kalesinde dalgalan─▒yordu.
Rayevski'yle birlikte kente hareket ettik. G├Âr├╝lecek manzarayd─▒ do─črusu. T├╝rkler evlerinin d├╝z damlar─▒na ├ž─▒km─▒┼č, as─▒k suratlarla bizi seyrediyorlard─▒. Ermeniler g├╝r├╝lt├╝l├╝ bir kalabal─▒k halinde sokaklarda birikmi┼člerdi. ├çocuklar─▒ istavroz ├ž─▒kararak ve hi├ž durmadan ÔÇťH─▒ristiyan! H─▒ristiyan!ÔÇŁ diye ba─č─▒rarak atlar─▒m─▒z─▒n ├Ân├╝nde ko┼čuyorlard─▒. Kaleye geldik; top├žular─▒m─▒z i├žeri girdi. Burada benim Artemi'yle kar┼č─▒la┼č─▒nca ┼ča┼č─▒p kald─▒m. ├ľzel izin verilmeden hi├ž kimsenin ordug├óhtan ayr─▒lmayaca─č─▒ konusundaki sert yaz─▒l─▒ buyru─ča kar┼č─▒n; o, kenti dola┼čmaya ├ž─▒km─▒┼čt─▒ bile.
Erzurum'un sokaklar─▒ dar ve e─čri b├╝─čr├╝. Yap─▒lar olduk├ža y├╝ksek. Yollar kalabal─▒k, d├╝kk├ónlar kapal─▒yd─▒. ─░ki saat kadar dola┼čt─▒ktan sonra ordug├óha d├Ând├╝─č├╝mde, tutsak Seraskerle d├Ârt Pa┼ča'n─▒n da orada oldu─čunu ├Â─črendim. Pa┼čalardan biri, (korkun├ž derecede konu┼čkan, kuru bir ihtiyard─▒ bu), bizim generallere hararetle bir ┼čeyler anlat─▒yordu. Beni frakl─▒ g├Âr├╝nce kim oldu─čumu sordu. Pu┼č├žin, ┼čair oldu─čumu s├Âyledi. Pa┼ča elini g├Â─čs├╝ne koyup bir temenna ├žakt─▒. ├çevirmen yard─▒m─▒yla ┼čunlar─▒ s├Âyledi:
«   01   ...    12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   ...    72   »   


´╗┐