´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Erzurum Yolculu─ču & Byelkin'in ├ľyk├╝leri : 28


ERZURUM YOLCULU─×U & BYELK─░N'─░N ├ľYK├ťLER─░

ALEKSANDR PU┼×K─░N

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 50


Burada halka sunmakta oldu─čumuz. ─░. P. Byelkin'in ├ľyk├╝leri'ni yay─▒mlama i┼čine giri┼čirken bunlara merhum yazar─▒n k─▒sa da olsa bir hayat hik├óyesini ekleyerek anayurt edebiyat─▒m─▒z okuyucular─▒n─▒n hakl─▒ merak─▒n─▒ bir par├ža olsun gidermek istedik. ─░van Petrovi├ž Byelkin'in en yak─▒n akrabas─▒ ve miras├ž─▒s─▒ olan Bayan Marya Alekseyevna Trafilina'ya ba┼čvurduk bu nedenle. Fakat bu bayan bize onun hakk─▒nda bilgi verebilecek durumda de─čildi ne yaz─▒k ki; ├ž├╝nk├╝ merhumu hi├ž tan─▒m─▒yordu. Bu i┼č i├žin bir kere de ─░van Petrovi├ž'in eski dostlar─▒ndan sayg─▒de─čer bir baya ba┼čvurmam─▒z─▒ ├Â─č├╝tledi. Bu ├Â─č├╝de uyduk ve yazd─▒─č─▒m─▒z mektuba ┼ču a┼ča─č─▒daki yan─▒t─▒ ald─▒k. Bu yan─▒t─▒ hi├ž de─či┼čtirmeden, hi├ž katk─▒da bulunmadan, soylu bir d├╝┼č├╝nce tarz─▒n─▒n ve dokunakl─▒ bir dostlu─čun andac─▒, ayn─▒ zamanda da yeterli bir biyografik a├ž─▒klama olarak, oldu─ču gibi yay─▒ml─▒yoruz:
ÔÇť─░yiliksever efendim,
Bu ay─▒n 15'inde yazm─▒┼č olup eski ve candan dostum ve ├žiftlik kom┼čum ─░van Petrovi├ž Byelkin'in do─čum ve ├Âl├╝m tarihleri, devlet kat─▒ndaki hizmeti, soyu sopu, al─▒┼čkanl─▒klar─▒, ahlak ve ki┼čili─či ├╝zerine ayr─▒nt─▒l─▒ bilgiler edinmek istedi─činizi belirtti─činiz sayg─▒de─čer mektubunuzu yine bu ay─▒n 23'├╝nde almak ┼čerefine ula┼čt─▒m. Bu iste─činizi k─▒van├žla yerine getiriyor ve size onunla konu┼čmalar─▒m─▒zdan, bir de benim ki┼čisel g├Âzlemlerimden akl─▒mda ne kalm─▒┼čsa hepsini iletiyorum:
─░van Petrovi├ž Byelkin 1798 y─▒l─▒nda ┼čerefli, soylu bir ana baban─▒n ├žocu─ču olarak Goryuhino k├Ây├╝nde do─čdu. Merhum babas─▒ k─▒demsiz Binba┼č─▒ Pyotr ─░vanovi├ž Byelkin, Trafilina ailesinden Pelageya Gavrilovna ile evliydi. Pyotr ─░vanovi├ž varl─▒kl─▒ bir adam de─čildi, fakat ├Âl├ž├╝l├╝yd├╝. Hele ekonomik i┼čleri konusunda olduk├ža i┼čbilir bir kimseydi. O─čullar─▒ ilk├Â─črenimini k├Ây zangocundan ald─▒. Okumaya ve Rus edebiyat─▒yla ilgili ├žal─▒┼čmalara kar┼č─▒ hevesini bu sayg─▒de─čer baya bor├žlu oldu─ču anla┼č─▒l─▒yor. 1815 y─▒l─▒nda bir piyade avc─▒ alay─▒na (numaras─▒n─▒ an─▒msam─▒yorum ┼čimdi) girerek hizmete ba┼člad─▒. 1823 y─▒l─▒na kadar da bu g├Ârevde kald─▒. Annesiyle babas─▒n─▒n hemen hemen ayn─▒ zamana raslayan ├Âl├╝mleri, onu i┼čten ├žekilmek, Goryuhino k├Ây├╝ne, ata topra─č─▒na d├Ânmek zorunda b─▒rakt─▒.
├çiftli─čin y├Ânetimini eline alan ─░van Petrovi├ž, toylu─ču, yufka y├╝reklili─či y├╝z├╝nden az sonra i┼čleri savsaklamaya ba┼člad─▒; merhum babas─▒n─▒n sa─člad─▒─č─▒ s─▒k─▒ disiplini gev┼četti. K├Âyl├╝lerin (her zamanki al─▒┼čkanl─▒klar─▒ ├╝zere) ho┼čnut olmad─▒klar─▒ becerikli, sorumluluk bilir muhtara i┼čten el ├žektirip, k├Ây├╝n y├Ânetimini, ├Âyk├╝ anlatma sanat─▒ndaki ustal─▒─č─▒yla g├╝venini kazanm─▒┼č bulunan ya┼čl─▒ kilerciba┼č─▒ kad─▒na verdi. Bu aptal kocakar─▒ yirmibe┼č rublelik bir banknotu elli rublelikten ay─▒rabilecek durumda olmad─▒─č─▒ i├žin kendisinden kimsenin korktu─ču yoktu. Se├žtikleri muhtar hem patronun elbirli─čiyle doland─▒r─▒lmas─▒na kat─▒ld─▒, hem de bu konuda k├Âyl├╝lere o kadar g├Âz yumdu ki ─░van Petrovi├ž angarya usul├╝n├╝ kald─▒rarak olduk├ža ├Âl├ž├╝l├╝ bir vergi koymak zorunda kald─▒. Fakat onun gev┼čekli─činden yararlanan k├Âyl├╝ler yalvar─▒p yakararak bu kez de ilk y─▒l i├žin ├Âzel bir ayr─▒cal─▒k elde ettiler. Sonraki y─▒l ise, verginin ├╝├žte ikisinden daha ├žo─čunu ceviz, k─▒rm─▒z─▒ yaban mersini ve buna benzer ┼čeylerle ├Âdediler. B├Âyleyken bile verginin t├╝m├╝n├╝ ├Âdemiyorlard─▒.
Merhum babas─▒n─▒n dostu olmakl─▒─č─▒m dolay─▒s─▒yla ├Â─č├╝tlerimi o─čluna da ├Ânermeyi g├Ârev bildim ve savsak├ž─▒l─▒─č─▒ y├╝z├╝nden alt ├╝st olan eski d├╝zeni bir├žok kereler yeniden kurmaya kalk─▒┼čt─▒m. Bir g├╝n bu ama├žla ona gidip ├žiftlik gelir-gider defterlerini istedim, doland─▒r─▒c─▒ muhtar─▒ ├ža─č─▒rtt─▒m ve ─░van Petrovi├ž de oradayken defteri incelemeye koyuldum. Gen├ž ├žiftlik sahibi beni ilkin b├╝y├╝k bir ilgiyle izliyor, elinden gelen dikkati g├Âsteriyordu. Fakat hesaplar son iki y─▒l i├žinde k├Âyl├╝ say─▒s─▒n─▒n artm─▒┼č, k├╝mes hayvanlar─▒yla s─▒─č─▒r ve davar say─▒s─▒n─▒nsa b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de azalm─▒┼č oldu─čunu ortaya koyunca ─░van Petrovi├ž bu ilk bilgiyle yetindi, art─▒k beni dinlemez oldu. Ara┼čt─▒rmalar─▒m ve s─▒k─▒ s─▒k─▒ sorguya ├žeki┼čim sonucunda doland─▒r─▒c─▒ muhtar─▒ tam bir ┼ča┼čk─▒nl─▒─ča u─črat─▒p bir tek s├Âz s├Âyleyemeyecek duruma getirdi─čim dakikada ise, b├╝y├╝k bir
«   01   ...    18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   ...    72   »   


´╗┐