´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Gulliver C├╝celer ├ťlkesinde : 02


GULLIVER C├ťCELER ├ťLKES─░NDE

JONATHAN SWIFT

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 22


Amcas─▒ ├Âl├╝nce, Swift, ─░rlanda'y─▒ b─▒rak─▒p ─░ngiltere'ye annesinin yan─▒na gidiyor. 20 ya┼č─▒ndad─▒r. Ya┼čam─▒n─▒ art─▒k kendisinin kazanmas─▒ gerekmektedir. ├çe┼čitli yetenekleri oldu─čuna inanmaktaysa da, bunlar─▒n hangi yolda ba┼čar─▒ sa─člayabilece─čini bilemiyor. Elinden tutacak kimse de yoktur. Rahip olmay─▒ d├╝┼č├╝n├╝p bocalarken, tam zaman─▒nda bir bar─▒nak buluyor.
Sir William Temple, devrin se├žkin siyaset adamlar─▒ndan ve yazarlar─▒ndand─▒r. Art─▒k ya┼članm─▒┼č oldu─čundan kona─č─▒na ├žekilmi┼čtir. Babas─▒, Swift'in amcas─▒n─▒n dostu, kar─▒s─▒ da Swift'in annesinin uzak akrabalar─▒ndand─▒r. Swift'i ├Âzel yazman─▒ olarak yan─▒na al─▒yor. Efendisinin yard─▒m─▒ ve etkinli─čiyle iyi bir konum elde edebilece─čini uman Swift, Temple'a her bak─▒mdan yararl─▒ olmaya ├žal─▒┼č─▒yor: hesaplar─▒na bak─▒yor; yaz─▒lar─▒n─▒ yaz─▒yor; ona kitap okuyorÔÇŽ Fakat d├Ârt y─▒l sonra, Temple'dan ve konaktaki ya┼čamdan usanm─▒┼čt─▒r. Kendinin de duyumsatt─▒─č─▒ gibi Temple'a ÔÇťu┼čakl─▒kÔÇŁ etmekten b─▒km─▒┼čt─▒r. Ya┼čama at─▒lmak, sorumlu i┼čler almak istiyor; bu iste─čini ger├žekle┼čtirmek i├žin 1695'te rahip oluyor ve Temple'─▒n yard─▒m─▒yla ─░rlanda'da bir k├Ây kilisesine atan─▒yor. Bu k├Ây ─▒ss─▒z bir yerdir. Swift'i gerek manevi, gerek maddi bak─▒mdan doyurabilmekten ├žok uzakt─▒r. ─░stifa edip yeniden Temple'─▒n yan─▒na d├Ân├╝yor ve koruyucusunun ├Âl├╝m├╝ne kadar (1699), ├╝├ž y─▒l orada kal─▒yor. Bu y─▒llar ├žok verimlidir: Swift, vaktinin b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒n─▒, kitapl─▒kta tarihsel ve klasik yap─▒tlar─▒ inceleyerek ge├žiriyor. Efendisinin siyasal konular ├╝zerine konu┼čmalar─▒ndan yararlan─▒yor; bir├žok b├╝y├╝k adam─▒, hatta kral─▒ tan─▒yor. The Battle of The Books ile A Tale of a Tub adl─▒ yap─▒tlar─▒n─▒ yaz─▒yor. Ara s─▒ra ─░ngiltere'de bir kiliseye atanmas─▒ i├žin Temple'n yard─▒m─▒n─▒ istiyorsa da bir sonu├ž alam─▒yor; hatta kral─▒n verdi─či s├Âzler bile ger├žekle┼čmiyor.
Temple ├Âld├╝─č├╝nde, Swift 32 ya┼č─▒ndad─▒r. Ya┼čam─▒n─▒n bu ikinci a┼čamas─▒nda ruhsal durumunu k─▒saca inceleyelim. Swift, ya┼čam─▒n─▒n ├žok nazik bir an─▒nda Temple'─▒n yan─▒nda bir bar─▒nak bulmu┼čtur; fakat b├Âyle b├╝y├╝k bir adam─▒n etkisinden yararlanarak bir ┼čeyler olmak istemi┼čse de ba┼čaramam─▒┼čt─▒r. Kendi ba┼č─▒na ya┼čay─▒p ya┼čam─▒n─▒ kazanmak istemi┼č; bu yolda giri┼čti─či deneme de ba┼čar─▒s─▒zl─▒kla sonu├žlanm─▒┼čt─▒r. Bir├žok g├╝├žl├╝ ki┼či tan─▒m─▒┼č, hi├žbir yararlar─▒n─▒ g├Ârmemi┼čtir. Swift, yazg─▒n─▒n kendisine ├žok ha┼čin davrand─▒─č─▒n─▒, ─░rlanda'da do─čmu┼č olmas─▒n─▒n y├╝kselmesine engel oldu─čunu d├╝┼č├╝n├╝yor. Fakat bu s─▒k─▒nt─▒l─▒ g├╝nleri boyunca Swift, kendini bir├žok y─▒llar avutacak birini tan─▒m─▒┼čt─▒r: kendisinden on d├Ârt ya┼č k├╝├ž├╝k, Stella dedi─či, Esther Johnson ad─▒nda bir k─▒z. Swift, babas─▒ ├Âld├╝kten sonra annesiyle birlikte Temple'─▒n evine s─▒─č─▒nan bu k─▒z─▒ temiz bir a┼čkla sevmi┼č, fakat onunla evlenememi┼čtir. ─░rlanda'ya yerle┼čince onu da ─░rlanda'ya g├Ât├╝rm├╝┼č ve k─▒zca─č─▒z ya┼čam─▒n─▒n pek erken gelen sonuna kadar orada kalm─▒┼čt─▒r.
Swift bir dostuna yazd─▒─č─▒ mektupta ┼č├Âyle der: ÔÇťGen├žtim; bir g├╝n bal─▒k tutuyordum; oltama b├╝y├╝k bir bal─▒k tak─▒ld─▒; hemen ├žektim; tam ele ge├žirece─čim s─▒rada bal─▒k i─čneden kurtuldu, denize atlad─▒. B├╝y├╝k bir d├╝┼č k─▒r─▒kl─▒─č─▒na u─čram─▒┼čt─▒m. B├╝t├╝n ya┼čam─▒m, i┼čte buna benzer d├╝┼č k─▒r─▒lmalar─▒ i├žinde ge├žti.ÔÇŁ Bu s├Âzlerle istedikleri tam ger├žekle┼čece─či s─▒rada talihsizliklerle kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒n─▒ s├Âylemek istiyordu. Ger├žekten 1700 y─▒l─▒ndan sonraki ya┼čam─▒ hep d├╝┼č k─▒r─▒kl─▒klar─▒yla doludur. Swift, Temple'─▒n evinden ayr─▒l─▒nca, ─░rlanda ba┼čyarg─▒├žlar─▒ndan birinin yazman─▒ oluyordu. ─░rlanda'ya gitmeye haz─▒rlan─▒rken rakiplerinden biri bu i┼čin bir rahibe uygun olmad─▒─č─▒n─▒ ileri s├╝rerek ba┼čyarg─▒c─▒ kand─▒rd─▒; Swift i┼činden oldu. Olduk├ža b├╝y├╝k bir kiliseye dean (piskoposluktan bir a┼ča─č─▒ r├╝tbe) oluyordu. Fakat oraya buraya r├╝┼čvet sa├žan biri Swift'in elinden bu i┼či ald─▒. Swift'e de avuntu olarak, ─░rlanda'da ufak bir kilisenin rahipli─či verildi. Fakat ne k├╝├ž├╝c├╝k kilisedeki ├Âdevi, ne de Dublin'deki arkada┼člar─▒ Swift'i Londra'dan uzak tutabildi. ─░rlanda kilisesinin baz─▒ p├╝r├╝zl├╝ sorunlar─▒n─▒ d├╝zeltmek ├╝zere Londra'ya gitti. 1700 ile 1713 aras─▒nda orada d├Ârt y─▒l ge├žirdi. Bu y─▒llar ya┼čam─▒n─▒n en ba┼čar─▒l─▒, ba┼čar─▒l─▒ oldu─ču kadar da en mutlu y─▒llar─▒d─▒r. 1704'te ilk ├Ânemli yap─▒t─▒ ├ž─▒kmadan ├Ânce Swift, Londra'n─▒n yabanc─▒s─▒ de─čildi. Bir├žok arkada┼č─▒ vard─▒; birka├ž ┼čiir yay─▒nlam─▒┼č, birka├ž kitap├ž─▒k yazm─▒┼čt─▒. 1704'te The Battle of The Books (Kitaplar─▒n Sava┼č─▒) ile A Tale of a Tub (Teknenin Masal─▒) ├ž─▒k─▒nca ├╝n├╝ artt─▒. Engin bir zek├ós─▒, ├žok g├╝├žl├╝ bir kalemi olan, siyasal ve dinsel konular ├╝zerine derin ve geni┼č bir bilgiyle yazan, d├╝┼č├╝ncelerini okurlar─▒na benimsetebilen bir yazar olarak tan─▒nmaya ba┼člad─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   ...    33   »   


´╗┐