´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Gulliver C├╝celer ├ťlkesinde : 03


GULLIVER C├ťCELER ├ťLKES─░NDE

JONATHAN SWIFT

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 22


O zaman ─░ngiltere'de iki siyasal parti vard─▒: Whigler ve Toryler. Sonralar─▒ Liberal ve Muhafazak├ór ad─▒n─▒ alm─▒┼č olan bu iki parti aras─▒nda, iktidar i├žin ┼čiddetli ├žat─▒┼čmalar, ├žirkin hareketler oluyor; her iki partiden olanlar da, birbirlerine d├╝┼čman gibi davran─▒yorlard─▒. Whigler de, Toryler de programlar─▒n─▒, politikalar─▒n─▒ savunmak, kendilerine ├žo─čunluk sa─člamak i├žin s├╝r├╝ s├╝r├╝ kitap├ž─▒klar ├ž─▒kar─▒yor; zaman─▒n en g├╝├žl├╝ yazarlar─▒n─▒ bu yolda kullan─▒yorlard─▒. Swift, bu gibi i┼čler i├žin yok say─▒lamaz bir g├╝├žt├╝. Whigler ondan yararland─▒lar. Swift, politikalar─▒n─▒ savunan birka├ž kitap├ž─▒kla din ve kilise sorunlar─▒ ├╝zerine birka├ž yaz─▒ yazd─▒. Whiglerin iktidara ge├žmesine ger├žekten yard─▒m etti. Bu hizmetine kar┼č─▒l─▒k ─░ngiltere'de bir piskoposluk istiyordu. Fakat Whigler Swift'i unutuverdiler. O da b├╝y├╝k bir d├╝┼č k─▒r─▒kl─▒─č─▒ i├žinde, bu iyilikbilmezliklerine kar┼č─▒ derin bir nefret besleyerek ─░rlanda'ya, ufac─▒k kilisesinin ba┼č─▒na d├Ând├╝.
1710'da Whigler iktidardan d├╝┼č├╝p h├╝k├╝meti Toryler kurunca, Swift'i yine Londra'da g├Âr├╝yoruz. Toryler, Swift'in Whiglere kar┼č─▒ duydu─ču nefretten yararlanmay─▒ bildiler. Gazeteleri Examiner'─▒ emrine verdiler. Swift de Whiglerin neden olduklar─▒ sava┼č─▒ ele┼čtiren; Toryleri savunan, d├╝┼čmanlar─▒na ┼čiddetle sald─▒ran makaleler yazmaya ba┼člad─▒. Kendine bir├žok d├╝┼čman edindi, ama siyaset alan─▒nda art─▒k g├╝├žl├╝ bir ki┼či olmu┼čtu. Ba┼čbakan─▒n ├žok yak─▒n dostuydu; b├╝t├╝n partililer onu say─▒yor, hatta ondan korkuyorlard─▒. Swift her toplulukta aran─▒yordu. Arkada┼č ve dostlar─▒n─▒ koruyor, iyi konumlara gelmelerine yard─▒m ediyordu. Partinin b├╝t├╝n bu hizmetlerine kar┼č─▒l─▒k kendisine, hi├ž olmazsa ─░ngiltere'de bir piskoposluk verece─čini umuyordu. Bu yolda bir├žok s├Âz ald─▒─č─▒ durumda, 1713'te gene ─░rlanda'da St. Patrick kilisesine dean olarak atand─▒─č─▒n─▒ g├Âr├╝nce, politikac─▒lardan, b├╝y├╝k adamlardan nefret ederek ─░rlanda'ya ├žekildi, bir daha da ─░ngiltere'ye d├Ânmedi.
Swift ├žok ┼čey ummu┼č; hemen hemen hi├žbir ┼čey elde edememi┼čti. Emelleri ger├žekle┼čmemi┼č; verilen s├Âzler yerine getirilmemi┼č; yeteneksiz kimselerin kendinden daha iyi konumlara geldi─čini g├Ârm├╝┼č; hi├žbir ├ž─▒kar elde etmeden partilerin adeta u┼čakl─▒─č─▒n─▒ yapm─▒┼č; g├╝n gelip kitap├ž─▒k ve makaleleri kap─▒┼č kap─▒┼č okundu─ču; ad─▒, b├╝y├╝k k├╝├ž├╝k herkesin a─čz─▒nda dola┼čt─▒─č─▒ halde d├╝┼čmanlar─▒n─▒n ve d├╝zencilerin kurban─▒ olmu┼čtur. B├╝t├╝n bunlar insanl─▒─č─▒ g├Âr├╝┼č├╝n├╝ derin bir bi├žimde etkilemi┼čtir. Londra'da, 1700 ile 1713 aras─▒nda, politikac─▒lar─▒, bakanlar─▒, saray adamlar─▒n─▒, insanlar─▒n b├╝t├╝n zay─▒fl─▒klar─▒n─▒ yak─▒ndan incelemi┼č; o zaman ger├žekten korkun├ž bir durum alm─▒┼č olan parti ve mezhep kavgalar─▒n─▒n i├ž y├╝z├╝n├╝ g├Ârm├╝┼č; hi├ž kimsenin i├žten olmad─▒─č─▒ sonucuna varm─▒┼č; insan toplumunun ├žok ├ž├╝r├╝k temellere dayand─▒─č─▒n─▒ anlam─▒┼čt─▒r. Y├╝ksek orunlara ge├žmek i├žin hi├žbir hileden ├žekinmeyen; kendi ├ž─▒karlar─▒n─▒ topluluk ├ž─▒karlar─▒na ├╝st├╝n tutan; hi├žbir minnet borcu tan─▒mayan; birbirini aldatan, k─▒skanan; birbirleriyle d├Âv├╝┼čen bilgisiz, ahlaks─▒z, soysuz kimseler kar┼č─▒s─▒nda nefretle irkilmi┼čtir. Swift ┼čunu anlam─▒┼čt─▒r ki, insanl─▒k bu yolda y├╝r├╝d├╝k├že kurtulu┼č umudu yoktur. Ona bu yolun ne kadar yanl─▒┼č oldu─čunu, bu yolu de─či┼čtirmesi gerekti─čini g├Âstermek gerekmektedir.
─░┼čte Swift, Londra'dan bu duygu ve d├╝┼č├╝ncelerle ayr─▒lm─▒┼čt─▒r.
Swift'i, ─░rlanda'da, art─▒k b├╝t├╝n umutlar─▒ s├Ânm├╝┼č, ├╝zg├╝n, yaln─▒z bir adam olarak g├Âr├╝yoruz. ┼×iddetli ba┼č d├Ânmesi bunal─▒mlar─▒ ge├žirmektedir. Biricik avuntusu Stella da ├Âlm├╝┼čt├╝r (1728). Swift kendisi i├žin biricik kurtulu┼č yolunun yaz─▒ yazmada oldu─čunu anl─▒yor. Gulliver'in Gezileri bu d├Ânemin ├╝r├╝n├╝d├╝r. ├ľte yandan ─░rlanda yoksulluk i├žindedir. ─░ngiltere'de kamuoyunu '─░ngilizlerin durmadan emdikleriÔÇť bu talihsiz ├╝lkeye ├ževirmek i├žin bir├žok yaz─▒ yaz─▒yor. Halk─▒n ├žekti─či s─▒k─▒nt─▒lar─▒, yoksullu─ču, a├žl─▒klar─▒ hi├žbir ┼čeyden ├žekinmeden, vah┼či denecek kadar a├ž─▒k bir bi├žimde belirtiyor. Swift, art─▒k ─░rlandal─▒lar─▒n g├Âz├╝nde bir kahramand─▒r. O zamana kadar hi├ž kimse haklar─▒n─▒ onun kadar g├╝├žl├╝ bir bi├žimde savunmam─▒┼čt─▒r. Fakat Swift'in b├╝t├╝n bu yaz─▒lar─▒ndan elde edilen sonu├ž beslenen umutlar ├Âl├ž├╝s├╝nde olmam─▒┼čt─▒r. Swift de art─▒k ya┼članm─▒┼č; ba┼č a─čr─▒s─▒ ve d├Ânmeleri ┼čiddetlenmi┼č, ussal yetilerini hemen hemen t├╝m├╝yle yitirmi┼čtir.
1740 y─▒l─▒nda yazd─▒─č─▒ mektuplar─▒n─▒n birinde ┼ču sat─▒rlara rastl─▒yoruz; ÔÇť├çok k├Ât├╝ bir gece ge├žirdim. Bug├╝n de kulaklar─▒m art─▒k bir ┼čey duymuyor. Her yan─▒m a─čr─▒yor. Bir ┼čeyler yazmaya ├žal─▒┼č─▒yorum; yazd─▒klar─▒m─▒n bir s├Âzc├╝─č├╝n├╝ bile anlam─▒yorum. Her halde ├Âl├╝m├╝m yakla┼čt─▒; belki pazartesiye kadar ya┼čar─▒m.ÔÇŁ
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   ...    33   »   


´╗┐