´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Haks─▒z Y├Ânetime Kar┼č─▒ & Tembellik Hakk─▒ : 03


HAKSIZ Y├ľNET─░ME KAR┼×I & TEMBELL─░K HAKKI

HENRY DAVID THOREAU & PAUL LAFARGUE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 43


HAKSIZ Y├ľNET─░ME KAR┼×I
┼×u ├Âzl├╝ s├Âz├╝ y├╝rekten kabul ediyorum: ÔÇťEn iyi h├╝k├╝met en az y├Âneten h├╝k├╝mettir.ÔÇŁ Bunun tez elden d├╝zenli olarak uygulanmas─▒n─▒ pek isterdim. Bu ├Âzl├╝ s├Âz├╝ uygulayacak olursak, benim de inand─▒─č─▒m gibi, eninde sonunda ┼čuna var─▒r─▒z. ÔÇťH├╝k├╝metlerin en iyisi hi├ž y├ÂnetmeyenidirÔÇŁ ve yeti┼čtikleri zaman insanlar─▒n ba┼čvuracaklar─▒ y├Ânetim b├Âyle bir y├Ânetim olacakt─▒r. H├╝k├╝met, ne de olsa, ├žaresizlik i├žinde ba┼čvurulan bir kolayl─▒kt─▒r. Ne var ki, genel olarak h├╝k├╝metlerin ├žo─ču, kimi zaman da b├╝t├╝n h├╝k├╝metler birer k├Âstektir, hi├žbir i┼če yaramazlar. Temelli orduya kar┼č─▒ ileri s├╝r├╝len d├╝┼č├╝nceler ki sa─člam ve ├žoktur - s├╝rekli y├Ânetime kar┼č─▒ da ileri s├╝r├╝lebilir pek├ól├ó. Temelli ordu, s├╝rekli y├Ânetimin bir silah─▒d─▒r yaln─▒zca. ─░stedi─čini yapt─▒rmak i├žin halk─▒n se├žti─či tek yol olan h├╝k├╝met de k├Ât├╝ye kullan─▒labilir ve daha halk─▒n y├Ânetim yoluyla davranmas─▒na kalmadan, bozulabilir. ├ľrne─čin, bug├╝nk├╝ Meksika sava┼č─▒: Bu sava┼č, h├╝k├╝meti babalar─▒n─▒n mal─▒ gibi kullanan bir avu├ž insan─▒n i┼čidir. ├ç├╝nk├╝ halk daha ba┼čtan bu sava┼ča oyunu vermi┼č olamazd─▒.
┼×u Amerikan h├╝k├╝meti, yeni olmakla birlikte, kendini oldu─ču gibi ilerki ku┼čaklara g├Âstermek isteyen ama her an d├╝r├╝stl├╝─č├╝nden bir ┼čeyler yitiren bir gelenek de─čil de nedir? Canl─▒ bir insan─▒n ne dirili─či var onda, ne de g├╝c├╝. Bir tek insan kendi iste─čine k├Âle edebilir onu. H├╝k├╝met halk─▒n kendisi i├žin bir t├╝r tahta silaht─▒r. Halk onu birbirine kar┼č─▒ ger├žek bir silah gibi kullanmaya kalkt─▒ m─▒, ┼čakaya gelmez, ortas─▒ndan ikiye b├Âl├╝n├╝verir. Ama bu demek de─čildir ki, gereksiz bir ┼čeydir. ├ç├╝nk├╝, halk─▒n kafas─▒ndaki h├╝k├╝met kavram─▒n─▒ duyurmak i├žin, ┼č├Âyle ya da b├Âyle bir tak─▒m karma┼č─▒k makineleri olmas─▒, onlar─▒n tak─▒rt─▒s─▒n─▒ duymas─▒ gerekir. B├Âylece, h├╝k├╝metler insanlar─▒n ne denli ba┼čar─▒yla aldat─▒labilece─čini, hatta kendi ├ž─▒karlar─▒ u─črunda birbirlerini nas─▒l aldatabildiklerini g├Âstermektedir. Peki, kabul. Ama ┼ču bizim h├╝k├╝met kendili─činden hi├žbir i┼č yapmam─▒┼č, yan ├žizmi┼č: i┼člerin ├ž─▒─čr─▒ndan ├ž─▒kmas─▒na can atm─▒┼čt─▒r yaln─▒zca. Bu h├╝k├╝met ├╝lkede ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n yerle┼čmesine ├žal─▒┼čm─▒yor. Bat─▒ b├Âlgesinde yerle┼čmeleri kolayla┼čt─▒rm─▒yor. Halk─▒ e─čitmiyor. Ba┼čar─▒lan ne varsa hepsini Amerikan halk─▒n─▒n sa─člam ├Âzyap─▒s─▒ ba┼čarm─▒┼čt─▒r. H├╝k├╝met arada bir engel olmasayd─▒ daha ├žok ┼čeyler ba┼čar─▒labilirdi. ├ç├╝nk├╝ h├╝k├╝met insanlar─▒n birbirini rahats─▒z etmemesini isteyen ge├ži┼čtirici bir ├žare, bir yoldur. Daha ├Ânce de s├Âyledi─čimiz gibi, ge├ži┼čtiricilik ne kadar ├žok sa─član─▒rsa, y├Ânetilenler o kadar rahats─▒z edilmemi┼č olurlar. Al─▒┼čveri┼č ve ticaret i┼čleri lastik gibi olmasa, yasac─▒n─▒n durmadan kar┼č─▒lar─▒na ├ž─▒kard─▒─č─▒ engelleri bir s─▒├žray─▒┼čta a┼čamazlard─▒. Sonra bu adamlar─▒ pek niyetlerine g├Âre de─čil de, yapt─▒klar─▒ i┼čin sonu├žlar─▒na g├Âre toptan yarg─▒layacak olsalard─▒, tren yollar─▒na ta┼č koyan zararl─▒ ki┼čilerle bir tutup cezaland─▒rmak gerekirdi onlar─▒.
Ama, ÔÇťBiz h├╝k├╝met istemiyoruzÔÇŁ diyenlerin tersine, ger├žekten ayr─▒lmaks─▒z─▒n ve bir yurtta┼č gibi konu┼čmak gerekirse diyebilirim ki, ben h├╝k├╝metin hemen ortadan kalkmas─▒n─▒ de─čil, hemen daha iyi bir h├╝k├╝met kurulmas─▒n─▒ istiyorum. B─▒rakal─▒m herkes sayg─▒ duydu─ču y├Ânetim bi├žimini s├Âylesin. Daha iyi bir y├Ânetime do─čru ilk ad─▒m at─▒lm─▒┼č olur b├Âylece.
Asl─▒nda, Devlet g├╝c├╝ halk─▒n eline ge├žti─či zaman, ├žo─čunlu─čun y├Ânetmesine izin verilmesinin ve uzun s├╝re de y├Ânetmesinin uygulamadaki nedeni onun say─▒ bak─▒m─▒ndan g├╝├žl├╝ olmas─▒d─▒r; yoksa, ├žok zaman hakl─▒ olmas─▒ ya da az─▒nl─▒─ča hakl─▒ g├Âr├╝nmesi de─čil. Ama ├žo─čunlu─čun y├Ânetti─či h├╝k├╝met, b├╝t├╝n durumlarda, insanlar─▒n anlad─▒─č─▒ do─čruluk ├╝zerine bile kurulamaz. ─░yi ve k├Ât├╝ ├╝zerine, ├žo─čunlu─čun de─čil, yaln─▒zca vicdanlar─▒n karar verdi─či bir h├╝k├╝met olamaz m─▒ acaba? ├ço─čunlu─čun yaln─▒zca ge├ži┼čtiricilik kural─▒n─▒n uygulanabilece─či sorunlar ├╝st├╝ne karar verdi─či bir h├╝k├╝met olamaz m─▒? Bir yurtta┼č, vicdan─▒n─▒ bir an i├žin ya da bir nebzecik olsun yasac─▒n─▒n eline b─▒rakmal─▒ m─▒d─▒r? B─▒rakmal─▒ysa, neden bir vicdan─▒ var ├Âyleyse?
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   ...    37   »   


´╗┐