´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Haks─▒z Y├Ânetime Kar┼č─▒ & Tembellik Hakk─▒ : 05


HAKSIZ Y├ľNET─░ME KAR┼×I & TEMBELL─░K HAKKI

HENRY DAVID THOREAU & PAUL LAFARGUE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 43


Bug├╝n Amerikan h├╝k├╝metine kar┼č─▒ nas─▒l davranmak yara┼č─▒r bir insana? Bu soruya kar┼č─▒l─▒k olarak: ÔÇť─░nsan, y├╝z├╝ k─▒zarmadan ili┼čki kuramaz onunlaÔÇŁ, derim. Bu politik d├╝zeni, ayn─▒ zamanda bir k├Âle h├╝k├╝meti olan bu y├Ânetimi, bir an i├žin bile olsun, benim kendi h├╝k├╝metim sayamam.
Ba┼čkald─▒rma hakk─▒n─▒ herkesler tan─▒y─▒p kabul ediyor. Bu hak, zorbal─▒─č─▒ ve beceriksizli─či dayan─▒lmaz bir a┼č─▒r─▒l─▒─ča vard─▒ran h├╝k├╝metle ba─člar─▒ koparmak, ona kar┼č─▒ gelmek hakk─▒d─▒r. Ne var ki, hemen herkes ÔÇťAma bug├╝n durum b├Âyle de─čilÔÇŁ diyor. G├╝ya ÔÇť75 DevrimiÔÇŁnde durum b├Âyleymi┼č. ├ľyle diyorlar. Biri ├ž─▒k─▒p da bana dese ki: ÔÇťBu h├╝k├╝met k├Ât├╝ bir h├╝k├╝mettir. Limanlar─▒na gelen yabanc─▒ mallar─▒na g├╝mr├╝k koyuyorÔÇŁ, a─čz─▒m─▒ a├ž─▒p bir ┼čeycikler s├Âylemeyebilirim belki. ├ç├╝nk├╝, bu mallars─▒z edebilirim: Her makinenin kendine ├Âzg├╝ bir s├╝rt├╝nmesi vard─▒r; aksakl─▒─č─▒ dengeleme bak─▒m─▒ndan olduk├ža da iyidir bu s├╝rt├╝nme. Bu y├╝zden ortal─▒─č─▒ velveleye vermenin b├╝y├╝k k├Ât├╝l├╝─č├╝ olabilir. Ama s├╝rt├╝nme makinenin kendisine d├Ân├╝┼č├╝rse, o zaman, ben de: ÔÇťArt─▒k b├Âyle makine olmas─▒n daha iyiÔÇŁ, derim. Ba┼čka deyi┼čle, ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n s─▒─č─▒na─č─▒ olmaya ├žal─▒┼čan bir ulusun alt─▒da biri k├Âleyse, yabanc─▒ bir ordu b├╝t├╝n bir ├╝lkeyi haks─▒z olarak istila edip asker yasas─▒ alt─▒na alm─▒┼čsa bence namuslu insanlar─▒n hi├ž beklemeden yapacaklar─▒ ┼čey ba┼čkald─▒rmakt─▒r. Geciktirmeye gelmez bir ├Âdevdir bu. ├ç├╝nk├╝ istilaya u─črayan bizim ├╝lkemiz de─čil, o ├╝lkeyi (4) istila eden bizim kendi ordumuzdur.
Ahlak sorunlar─▒ ├╝st├╝nde bir├žoklar─▒nca yetkili say─▒lan Paley (5), kitab─▒n─▒n ÔÇťDevlet y├Ânetimine boyun e─čme ├ÂdeviÔÇŁ adl─▒ b├Âl├╝m├╝nde, b├╝t├╝n sivil ├Âdev sorununu ge├ži┼čtirici yollarla ├ž├Âz├╝ml├╝yor ve ┼č├Âyle diyor: ÔÇťB├╝t├╝n toplumun ├ž─▒kar─▒ gerektirdi─či s├╝rece, halka zarar vermeden, kurulu y├Ânetime kar┼č─▒ konam─▒yor ya da bu y├Ânetim de─či┼čtirilemiyorsa, o zaman, kurulu h├╝k├╝mete boyun e─čmek Tanr─▒'n─▒n istemi gere─čidir; yoksa de─čildir.ÔÇŁ - ÔÇťBu ilke kabul edildi mi, her kar┼č─▒ koyman─▒n do─črulu─ču, bir yandan tehlikeyle zarar─▒, ├Âte yandan bunlar─▒ onarma olana─č─▒n─▒ ve giderlerini hesaplamaya var─▒r.ÔÇŁ Paley'e g├Âre, her insan bu hesab─▒ kendisi i├žin yapar. Ne var ki, Paley, ge├ži┼čtiricilik kural─▒na girmeyen, halk kadar tek tek insanlar─▒n da, ne pahas─▒na olursa olsun, hakl─▒ davranmas─▒ gerekli olan durumlar─▒ hi├ž d├╝┼č├╝nm├╝┼če benzemiyor. Bo─čulmak ├╝zere olan bir insan─▒n tutundu─ču kalas─▒ elinden ├žekip al─▒rsam, geri vermem, ├Âlece─čimi bilsem yine de geri vermem gerekir onu. Paley'e g├Âreyse, hi├ž de yerinde bir ┼čey olmaz bu. Ne var ki, b├Âyle bir durumda can─▒n─▒ kurtarmak isteyen kimse sonunda yitirir onu. Amerikan ulusu, bir ulus olarak varl─▒─č─▒n─▒ yitirme pahas─▒na da olsa, k├Âle kullanmaktan, Meksika ile sava┼čmaktan vazge├žmelidir.
Uluslar davran─▒┼člar─▒nda Paley'e uyuyorlar. Ama sorar─▒m size, bug├╝nk├╝ bunal─▒mda, Massachusetts'in do─čru ve hakl─▒ olan─▒ t─▒pat─▒p yapt─▒─č─▒na inanan var m─▒d─▒r acaba?
Alt─▒nlar s─▒rmalar i├žinde bir orospu
Urbas─▒n─▒n kuyru─ču eller ├╝st├╝nde ama ruhu
├žamurlar i├žinde.
Do─črusunu isterseniz, Massachusetts'de yap─▒lmak istenen bir yenili─če kar┼č─▒ gelenler, G├╝ney'deki y├╝z bin politikac─▒ de─čil, buradaki y├╝z bin t├╝ccar ve tar─▒mc─▒d─▒r. Bunlar, insanl─▒ktan ├žok ticaret ve tar─▒mla ilgilidirler; ne pahas─▒na olursa olsun, k├Âlelere de, Meksika'ya da hak tan─▒mak niyetinde de─čildirler. Ben uzak d├╝┼čmanlarla de─čil, uzaktakilerle i┼čbirli─či yapan ve onlar─▒n buyru─čuna giren, ├╝lke i├žindeki d├╝┼čmanlarla sava┼č─▒yorum. Bunlar olmasa, d─▒┼čardaki d├╝┼čmanlar─▒n hi├žbir k├Ât├╝l├╝─č├╝ dokunmazd─▒. ├ľteden beri hep, halk ├žo─čunlu─ču yeti┼čmi┼č, e─čitilmi┼č de─čildir, der dururuz. Ne var ki, ilerleme ├Âyle ├žabuk olmuyor. Az─▒nl─▒k yarat─▒l─▒┼č bak─▒m─▒ndan ├žo─čunluktan ne daha ak─▒ll─▒d─▒r, ne daha iyi. ├ço─čunlu─čun sizin kadar iyi olmas─▒ (salt iyilik diye bir ┼čey varm─▒┼č sanki! ├ľyle olsayd─▒, halk y─▒─č─▒nlar─▒n─▒ mayalard─▒) pek o kadar ├Ânemli de de─čildir. Binlerce insan var ki, kafaca k├Âleli─če de, sava┼ča da kar┼č─▒d─▒rlar, ama yine de bunlara bir son vermek i├žin bir ┼čeycik yapmazlar.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   ...    37   »   


´╗┐