´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Haks─▒z Y├Ânetime Kar┼č─▒ & Tembellik Hakk─▒ : 06


HAKSIZ Y├ľNET─░ME KAR┼×I & TEMBELL─░K HAKKI

HENRY DAVID THOREAU & PAUL LAFARGUE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 43


Kendilerini Washington'─▒n, Franklin'in ├žocuklar─▒ sayarlar ama, yine de elleri ceplerinde oturur, ÔÇťNe yapaca─č─▒m─▒z─▒ bilemiyoruzÔÇŁ der ve hi├žbir ┼čey yapmazlar; ├Âzg├╝rl├╝k sorununu ticaret sorunundan sonraya b─▒rak─▒r, ak┼čam yeme─činin ard─▒ndan piyasa fiyatlar─▒n─▒, onun yan─▒nda Meksika'dan gelen son haberleri rahat rahat okur, sonra da bunlar─▒n ├╝st├╝ne herhalde bir g├╝zel uyku ├žekerler. Peki, namuslu ve yurtsever bir insan─▒n piyasa fiyat─▒ nedir? Buna karar veremezler, ├╝z├╝l├╝rler, kimi zaman da bunu Devlet g├Ârevlilerinden ├Â─črenmeye kalkarlar; ama ciddi ve etkili hi├žbir ┼čey yapmazlar. ├ťz├╝nt├╝leri uzun s├╝rmesin diye, ba┼čkalar─▒n─▒n k├Ât├╝l├╝klere ├žare bulmas─▒n─▒ iyi niyetle beklerler. Olsa olsa, do─čruya hakl─▒ya yaln─▒zca ┼č├Âyle bir oy verir, hafif tertip onu destekler, yan─▒ndan ge├žerken de yolun a├ž─▒k olsun derler, o kadar. Bir tek erdemli insana kar┼č─▒ dokuz y├╝z doksan dokuz erdemli ge├žinen insan vard─▒r. Ama bir ┼čeye ger├žekten sahip olanla anla┼čmak, o ┼čeyi ge├žici olarak elinde bulunduranla anla┼čmaktan ├žok daha kolayd─▒r.
Her t├╝rl├╝ oy verme i┼či bir ├že┼čit kumard─▒r; t─▒pk─▒ dama ve tavla oyunu gibi, az bu├žuk ahlaka bulanm─▒┼č, do─čru ve yanl─▒┼čla, ahlaksal sorunlarla ilgili bir kumar. Do─čall─▒kla, birtak─▒m bahislere de girilir bu ara. Oy verenlerin ├Âzyap─▒s─▒ ortaya s├╝r├╝lmez. Ben do─čru bildi─čim yolda rasgele veririm oyumu, ama do─črunun ├╝st├╝n ├ž─▒kmas─▒yla candan ilgilenmem. Bu i┼či ├žo─čunlu─ča b─▒rakmaya haz─▒r─▒m. Bu bak─▒mdan, ├žo─čunlu─čun g├Ârevi hi├žbir zaman ge├ži┼čtiricili─čin ├Âtesine ge├žmez. Do─čruya oy vermek bile, do─čru u─črunda bir ┼čey yapmak de─čildir. Yaln─▒zca do─črunun ├╝st├╝n gelmesi yolundaki iste─čimizi insanlara az bu├žuk duyurmakt─▒r bu. Ak─▒ll─▒ bir insan, do─čruyu ne rastlant─▒ya b─▒rak─▒r, ne de onun ├žo─čunluk kanal─▒yla ├╝st├╝n gelmesini ister. ─░nsan y─▒─č─▒nlar─▒n─▒n davran─▒┼č─▒nda pek az erdem vard─▒r. ├ço─čunluk, eninde sonunda, k├Âleli─čin ortadan kalkmas─▒ i├žin oy verirse, k├Âleli─če kar┼č─▒ ilgisiz oldu─ču ya da kendi oyuyla ortadan kald─▒r─▒lacak pek az k├Âlelik kald─▒─č─▒ i├žin verir. O zaman da as─▒l kendisi k├Âle olur. Yaln─▒zca kendi oyuyla ├Âzg├╝rl├╝─č├╝n├╝ kan─▒tlayan ki┼činin oyu k├Âleli─čin ortadan kalkmas─▒n─▒ ├žabukla┼čt─▒rabilir.
Cumhurba┼čkanl─▒─č─▒na aday se├žmek i├žin Baltimore'da ya da ba┼čka bir yerde bir toplant─▒ yap─▒laca─č─▒n─▒ duydum. Bu toplant─▒ya kat─▒lanlar─▒n ├žo─ču gazete ba┼čyazarlar─▒yla ├žekirdekten yeti┼čme politikac─▒larm─▒┼č. Ama ben ┼č├Âyle d├╝┼č├╝n├╝yorum: Onlar─▒n verece─či karar─▒n herhangi ba─č─▒ms─▒z, ak─▒ll─▒ ve sayg─▒de─čer bir adam i├žin ne ├Ânemi var? Her ┼čeye kar┼č─▒n, bu adam─▒n akl─▒ndan ve d├╝r├╝stl├╝─č├╝nden yararlanmayacak m─▒y─▒z? Birtak─▒m ba─č─▒ms─▒z kimselerin oylar─▒na g├╝venmeyecek miyiz? ├ťlkede toplant─▒lara kat─▒lmayan bir├žok kimse yok mudur? Ama hay─▒r. G├Âr├╝yorum ki, sayg─▒de─čer dedikleri bir insan hemen g├Ârevinden ├žekiliyor ve ├╝lkesinden umudunu kesiyor. Oysa, as─▒l ├╝lkenin ondan umudunu kesmesi gerekmektedir. Bu adam, adaylar─▒n tek uygunu diye se├žileni hemencecik benimsiyor ve b├Âylece demagoglar─▒n her t├╝rl├╝ niyeti i├žin bi├žilmi┼č kaftan oldu─čunu g├Âstermi┼č oluyor. Onun verdi─či oy, parayla sat─▒n al─▒nan herhangi ahlaks─▒z bir yabanc─▒n─▒n ya da kiral─▒k bir yerlinin oyundan daha de─čerli de─čildir. Ah, nerede o ger├žek insan? Kom┼čumun dedi─či gibi, o boyun e─čmez, o beli b├╝k├╝lmez adam. Bizim istatistikler yanl─▒┼č: N├╝fusu oldu─čundan ├žok g├Âsteriyor. Bin metre kareye ka├ž ki┼či d├╝┼č├╝yor bu ├╝lkede dersiniz? Ancak bir iki ki┼či. Amerika insanlar─▒n buraya gelip yerle┼čmeleri i├žin birtak─▒m ├žekici ├Ânlemler alm─▒yor mu? Amerikal─▒ k├╝├ž├╝l├╝p k├╝├ž├╝l├╝p garip bir adam oldu; s├╝r├╝ olarak ya┼čayan, d├╝ped├╝z d├╝┼č├╝nceden yoksun, kendine olan g├╝venini yitirmi┼č bir adam. Sanki sadaka evlerinin iyi durumda olup olmad─▒─č─▒n─▒ g├Ârmek i├žin gelmi┼č d├╝nyaya. Gelece─čin dullar─▒, yetimleri ad─▒na para toplamak i├žin t├Ârelere uygun bi├žimde erkek k─▒l─▒─č─▒na girmi┼č bir adam sanki! K─▒saca, kendisini do─čru d├╝r├╝st g├Âmmeye s├Âz veren sigorta ┼čirketine s─▒rt─▒n─▒ verip ya┼čamay─▒ g├Âze alan bir adam!
─░nsan─▒n g├Ârevi, kendisini herhangi bir haks─▒zl─▒─č─▒n, hatta en b├╝y├╝k bir haks─▒zl─▒─č─▒n giderilmesine adamak de─čildir do─čall─▒kla. ─░nsan─▒n kendini verebilece─či daha ba┼čka ┼čeyler de olabilir pek├ól├ó. Ama hi├ž olmazsa, sorumluluk y├╝klenmesin; o ┼čeyi art─▒k hi├ž d├╝┼č├╝nm├╝yorsa, o zaman da desteklemesin onu.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   ...    37   »   


´╗┐