´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Haks─▒z Y├Ânetime Kar┼č─▒ & Tembellik Hakk─▒ : 07


HAKSIZ Y├ľNET─░ME KAR┼×I & TEMBELL─░K HAKKI

HENRY DAVID THOREAU & PAUL LAFARGUE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 43


Ben kendimi ba┼čka i┼člere, ba┼čka d├╝┼č├╝ncelere adarsam, bunlar─▒ ger├žekle┼čtirirken, ilk ├Ânce, bir ba┼čkas─▒n─▒n s─▒rt─▒na abanmamaya dikkat etmeliyim, hi├ž olmazsa. Onu rahat b─▒rakmal─▒y─▒m ki, o da kendi d├╝┼č├╝ncelerini ger├žekle┼čtirmeye ├žal─▒┼čabilsin. Bak─▒n, ne b├╝y├╝k ├želi┼čmelere d├╝┼č├╝yorlar. Bizim kasabadan baz─▒ kimselerin ÔÇťBa┼čkald─▒ran k├Âleleri bast─▒rma ya da Meksika ├╝zerine y├╝r├╝me buyru─ču versinler hele, bak gider miyim, o zaman g├Âr├╝rs├╝nÔÇŁ dediklerini duymu┼čumdur. Ama bu ayn─▒ insanlar Devlet'e do─črudan do─čruya ba─čl─▒l─▒klar─▒yla, ya da, hi├ž de─čilse, dolayl─▒ olarak verdikleri parayla kendi yerlerine ba┼čkalar─▒n─▒ g├Ârevlendiriyorlar. Haks─▒z bir sava┼ča kat─▒lmak istemeyen askeri kimler alk─▒┼čl─▒yor bilir misiniz? Sava┼č yapan haks─▒z bir h├╝k├╝meti destekleyenler; davran─▒┼člar─▒n─▒ da, yetkelerini de hesaba katmad─▒─č─▒, hi├že sayd─▒─č─▒ kimseler. Sanki Devlet hem g├╝nah i┼člerken kendisini cezaland─▒racak adam─▒ parayla tutacak kadar pi┼čman, hem de pi┼čmanl─▒─č─▒ bir an i├žin olsun, g├╝nah i┼člemeyecek kadar duymu┼č de─čil. B├Âylece, d├╝zen ve y├Ânetim ad─▒ alt─▒nda, eninde sonunda, kendi al├žakl─▒klar─▒m─▒z─▒ desteklemek ve y├╝celtmek i├žin elimizden geleni yapmak zorunda kal─▒yoruz. G├╝nah i┼člemenin o ilk utanc─▒ndan sonra kayg─▒s─▒zl─▒─č─▒ gelir; ├Ânce ahlaks─▒zl─▒kken sonra ahlak d─▒┼č─▒ oluverir ve kurdu─čumuz bu ya┼čam i├žin pek de gereksiz bir ┼čey say─▒lmaz olur.
En geni┼č ve en yayg─▒n yan─▒lg─▒, desteklenmek i├žin en ├ž─▒kars─▒z erdeme gereksinim duyar. Genel olarak, yurtseverlik erdemine kar┼č─▒ y├Âneltilen hafif yergi, daha ├žok soylu ki┼čilere y├Âneltilebilir. Bir h├╝k├╝metin ├Âzyap─▒s─▒n─▒ ve ├Ânlemlerini be─čenmedikleri halde ona ba─čl─▒l─▒k g├Âsteren ve onu destekleyenler, hi├ž ku┼čkunuz olmas─▒n, h├╝k├╝metin en bilin├žli dayanaklar─▒ ve ├žo─ču zaman da yeniliklere en ├žok engel olan kimselerdir. Kimileri Devlet'e ba┼čvurup Birli─či (Federasyonu) da─č─▒tmas─▒n─▒ ve cumhurba┼čkan─▒n─▒n isteklerine kulak asmamas─▒n─▒ istiyorlar. Peki, bu adamlar ni├žin Devlet'le kendi aralar─▒ndaki birli─či bozmazlar ve Devlet hazinesine kendi vergi paylar─▒n─▒ vermekten ka├ž─▒nmazlar? Devlet Birli─če kar┼č─▒ ne durumdaysa, kendileri de Devlet'e kar┼č─▒ o durumda de─čiller mi? Devlet'i Birli─če kar┼č─▒ gelmekten al─▒koyan nedenlerle, onlar─▒ Devlet'e kar┼č─▒ gelmekten al─▒koyanlar ayn─▒ de─čil mi?
Bir insan salt d├╝┼č├╝nceyle yetinsin ve onun keyfini s├╝rs├╝n, olacak ┼čey mi? Kendisi de haks─▒zl─▒─ča u─črad─▒─č─▒na inan─▒yorsa, bu d├╝┼č├╝ncenin keyfini s├╝rebilir mi? Kom┼čunuz sizden bor├ž ad─▒ alt─▒nda bir dolar s─▒zd─▒rsa, ne aldat─▒ld─▒─č─▒n─▒z─▒ bilmekle ya da ÔÇťBeni doland─▒rd─▒ÔÇŁ demekle yetinip kal─▒rs─▒n─▒z, ne de size olan borcunu ├Âdemesi i├žin yalvar─▒p yakarmakla. Paran─▒z─▒ geri almak i├žin hemen harekete ge├žer, bir daha da aldat─▒lmamaya bakars─▒n─▒z. ─░lkeden, hakk─▒ kavrama ve yerine getirme ilkesinden yola ├ž─▒kan davran─▒┼č, durumlar─▒ ve ili┼čkileri de─či┼čtirir. Bu davran─▒┼č, ├Âz├╝nde devrimci bir davran─▒┼čt─▒r ve b├╝t├╝n b├╝t├╝n ge├žmi┼čte olana ba─čl─▒ de─čildir; yaln─▒zca devletlerle kiliseleri birbirinden ay─▒rmakla kalmaz, aileleri, hatta insan tekini bile (┼čeytans─▒ ve tanr─▒sal yalanlar─▒n─▒ birbirinden ay─▒rarak) ikiye b├Âler.
Haks─▒z bir tak─▒m yasalar vard─▒r. Onlara boyun e─čmekle yetinelim mi ya da onlar─▒ de─či┼čtirmeye ├žal─▒┼čal─▒m, de─či┼činceye kadar da boyun e─čelim mi; yoksa hi├ž beklemeden ├ži─čneyelim mi onlar─▒? ─░nsanlar, b├Âylesi bir y├Ânetim alt─▒nda, genel olarak, ┼č├Âyle d├╝┼č├╝n├╝yor ve ┼č├Âyle diyorlar; ÔÇť├ço─čunlu─ču, yasalar─▒n de─či┼čmesi gerekti─čine inand─▒r─▒ncaya kadar bekleyelim.ÔÇŁ Yasaya kar┼č─▒ gelirsek deva derdin kendisinden daha beter olur diye d├╝┼č├╝n├╝yorlar. Oysa, devan─▒n dertten beter olmas─▒nda su├ž h├╝k├╝metin kendisindedir. ├ç├╝nk├╝, devay─▒ beter yapan kendisidir. H├╝k├╝met ni├žin daha ├Ânceden davran─▒p yenilik yapm─▒yor? Ni├žin kendi ak─▒ll─▒ az─▒nl─▒─č─▒n─▒ sevmiyor. Daha hi├žbir yan─▒ incinmeden ni├žin a─člay─▒p s─▒zlan─▒yor ve boyuna diretiyor? Ni├žin yan─▒lg─▒lar─▒n─▒ g├Âstersinler diye yurtta┼člar─▒ tetikte durmaya ve daha iyi davranmaya zorlam─▒yor? Ni├žin hep ─░sa'y─▒ ├žarm─▒ha geriyor, Copernicus'u, Luther'i aforoz ediyor, Washington'la Franklin'i ba┼čkald─▒ran insanlar diye g├Âsteriyor?
Anla┼č─▒lan, h├╝k├╝met kendi g├╝c├╝n├╝, bile bile, d├╝ped├╝z hi├že saymak gibi bir su├ž i┼členebilece─čini akl─▒ndan ge├žirmemi┼čtir. Ge├žirseydi, bu su├ža uygun, onunla orant─▒l─▒ kesin bir ceza koyard─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   ...    37   »   


´╗┐