´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Haks─▒z Y├Ânetime Kar┼č─▒ & Tembellik Hakk─▒ : 09


HAKSIZ Y├ľNET─░ME KAR┼×I & TEMBELL─░K HAKKI

HENRY DAVID THOREAU & PAUL LAFARGUE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 43


G├╝nlerini Dan─▒┼čma Kurulu'nda insan haklar─▒ sorununun ├ž├Âz├╝m├╝ne harcayan sayg─▒de─čer kom┼čum Devlet temsilcisi, Carolina tutukevine at─▒lmaktan korkacak yerde Massachusetts tutuklusu (yani k├Âlelere kar┼č─▒ k├Ât├╝ davranmaktan ba┼čka aralar─▒nda anla┼čmazl─▒k konusu olmad─▒─č─▒n─▒ g├Ârmesine kar┼č─▒n k├Âleli─čin b├╝t├╝n g├╝nah─▒n─▒ karde┼č Devlet'e y├╝klemeye ├žal─▒┼čan bu Devlet'in mahpusu) ile bir h├╝crede otursayd─▒, o zaman, Yasama Kurulu bu sorunu bir dahaki k─▒┼č ele almazl─▒k edemezdi.
─░nsan─▒ haks─▒z yere hapse atan bir y├Ânetim alt─▒nda d├╝r├╝st bir insan─▒n as─▒l yeri tutukevidir. Bug├╝n Massachusetts'in ├Âzg├╝r ve az y─▒lg─▒n insanlar─▒na sa─člad─▒─č─▒ en uygun ve biricik yer tutukevidir. B├Âylece, Devlet bu insanlar─▒ kendi i├žinden atm─▒┼č olur ki, onlar zaten ilkeleri dolay─▒s─▒yla kendilerini ├žoktan saf d─▒┼č─▒ etmi┼člerdir. Ka├žak k├Âle, kefaletle sal─▒verilen Meksikal─▒ tutsak ve soyuna yap─▒lan haks─▒zl─▒klar─▒ dile getirmeye gelen K─▒z─▒lderili, bu insanlar─▒ tutukevinde bulacakt─▒r: Bu ayr─▒, ama daha ├Âzg├╝r ve daha onurlu yerde, Devlet'in kendisinden yana olmayanlar─▒, kendisine kar┼č─▒ olanlar─▒ i├žeri t─▒kt─▒─č─▒ bir k├Âle-Devlet'te ├Âzg├╝r insan─▒n onurla oturabilece─či bu biricik evde bulacakt─▒r. Burada bu insanlar─▒n etkisiz kald─▒─č─▒n─▒, seslerinin Devlet'i art─▒k etkilemedi─čini, bu duvarlar aras─▒nda Devlet'in d├╝┼čman─▒ olmaktan ├ž─▒kt─▒klar─▒n─▒ sananlar, do─črunun e─čriden ne denli g├╝├žl├╝ oldu─čunu, haks─▒zl─▒─č─▒ az bu├žuk tatm─▒┼č insan─▒n haks─▒zl─▒─ča kar┼č─▒ ├žok daha b├╝y├╝k bir g├╝├ž ve etkiyle sava┼čabilece─čini bilmiyorlar demektir. Oyunuzu, b├╝t├╝n oyunuzu verin, bir k├ó─č─▒t par├žas─▒n─▒ de─čil, etkinizi at─▒n oy sand─▒─č─▒na. Bir az─▒nl─▒k ├žo─čunlu─ča uydu─ču s├╝rece g├╝├žs├╝zd├╝r; az─▒nl─▒k bile de─čildir. Ama b├╝t├╝n a─č─▒rl─▒─č─▒yla diretti mi, i┼čte o zaman ├Ân├╝ne ge├žilmez bir g├╝├ž olur. Ya b├╝t├╝n d├╝r├╝st insanlar─▒ tutukevinde tutmak ya da sava┼ča ve k├Âleli─če paydos etmek aras─▒nda bir se├žme yapmak gerekirse, Devlet bunlardan hangisini se├žece─či konusunda hi├ž duraksamaz. Bu y─▒l bin ki┼či vergi ├Âdemezse, zorbaca ve kanl─▒ bir davran─▒┼č olmaz bu; ama ├Âderse olur ve Devlet'in zor kullanmas─▒na, g├╝nahs─▒z kan─▒ d├Âkmesine yol a├žabilir. Bu, ger├žekte, sava┼čs─▒z bir ayaklanman─▒n -e─čer b├Âyle bir ayaklanma olabilirse- tan─▒m─▒d─▒r. Vergi memuru ya da herhangi bir kamu g├Ârevlisi bana ÔÇťAma ben ne yapabilirim?ÔÇŁ diye sorsa -nitekim sordu da- ona ┼ču kar┼č─▒l─▒─č─▒ veririm: ÔÇťGer├žekten bir ┼čey yapmak istiyorsan─▒z e─čer, g├Ârevinizden ├žekilin! Bir Devlet'in uyru─ču onunla ili┼čkisini keser, g├Ârevlisi de i┼činden ├žekilirse, o zaman, devrim yap─▒lm─▒┼č demektir, ama isterse kan g├Âvdeyi g├Ât├╝rs├╝n. ─░nsan─▒n vicdan─▒ zedelendi mi, kan g├Âvdeyi g├Ât├╝rm├╝┼č olmaz m─▒ bir bak─▒ma? Bu vicdan yaras─▒ndan insan─▒n as─▒l insanl─▒─č─▒ ve ├Âlmezli─či ak─▒p gider, sonsuz bir ├Âl├╝me akar kan─▒. Bu kan ak─▒yor ┼čimdi.
Su├žlunun mal─▒na m├╝lk├╝ne Devlet el koyaca─č─▒ yerde, hapse at─▒yor onu. Oysa bunlar─▒ ikisi de ayn─▒ kap─▒ya ├ž─▒kar. ├ç├╝nk├╝, kat─▒ks─▒z hak pe┼činde ko┼čan, dolay─▒s─▒yla, ├ž├╝r├╝m├╝┼č bir Devlet i├žin en tehlikeli olan kimseler, genellikle, mal m├╝lk y─▒─čmaya pek vakit harcamam─▒┼č kimselerdir. B├Âylelerine Devlet'in pek hizmeti ge├žmez. Onun i├žin az─▒c─▒k bir vergi g├Âzlerinde b├╝y├╝r, hele ├Âzel bir i┼čte kol g├╝c├╝yle ya┼čamlar─▒n─▒ kazan─▒yorlarsa. E─čer para kullanmadan ya┼čayan biri olsayd─▒, Devlet ondan para isteyeyim mi istemeyeyim mi diye d├╝┼č├╝n├╝rd├╝. Varl─▒kl─▒ ki┼čiye gelince, o her zaman i├žin, (┼čunu bunu incitmek istiyorum sanmay─▒n) onu varl─▒kl─▒ k─▒lan kuruma satm─▒┼čt─▒r kendini. Dobra dobra s├Âylemek gerekirse diyebiliriz ki, para artt─▒k├ža erdem azal─▒r. ├ç├╝nk├╝ para bir insan─▒n kendisiyle ama├žlar─▒ aras─▒na girer, ona bu ama├žlar─▒ sa─člar. Bu ama├žlar─▒ elde etmek i├žin de b├╝y├╝k bir erdeme gereksinim yoktur ku┼čkusuz. Para, zenginin kar┼č─▒l─▒k vermek zorunda kalabilece─či bir├žok soruyu y├╝z├╝st├╝ b─▒rakt─▒r─▒r, beri yandan ortaya tek bir sorun atar: Bu, g├╝├ž olmas─▒na g├╝├ž, ama gereksiz bir sorundur: Nas─▒l harcamal─▒ sorunu. B├Âylece zengin i├žin ahlak sorunu diye bir ┼čey kalmaz. ÔÇťAra├žÔÇŁ dedikleri ┼čey artt─▒k├ža, ya┼čama olanaklar─▒ azal─▒r. Bir insan─▒n zengin oldu─ču zaman kendi k├╝lt├╝r├╝ i├žin yapabilece─či en iyi ┼čey, yoksulken tasarlad─▒klar─▒n─▒ ger├žekle┼čtirmeye ├žal─▒┼čmas─▒d─▒r. ─░sa Herodiyal─▒lara i├žinde bulunduklar─▒ ko┼čullara uygun bir kar┼č─▒l─▒k verir. ÔÇťBana hara├ž ├Âdedi─činiz ak├žay─▒ g├Âsterin!ÔÇŁ der. Birisi cebinden bir ak├ža ├ž─▒kar─▒r. ─░sa da: ÔÇť├ťzerinde Sezar'─▒n resmi olan ve onun ge├žerli k─▒ld─▒─č─▒ ak├žay─▒ kullan─▒yorsan─▒z, yani Devlet'in adam─▒ysan─▒z, Sezar'─▒n sa─člad─▒─č─▒ nimetlerden de yararlan─▒yorsan─▒z, o zaman, Sezar isteyince kendi ak├žalar─▒ndan biraz─▒n─▒ geriye verin ona.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   ...    37   »   


´╗┐