´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Haks─▒z Y├Ânetime Kar┼č─▒ & Tembellik Hakk─▒ : 37


HAKSIZ Y├ľNET─░ME KAR┼×I & TEMBELL─░K HAKKI

HENRY DAVID THOREAU & PAUL LAFARGUE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 43


Counsinlerimizin, Carolar─▒m─▒z─▒n, Simonlar─▒m─▒z─▒n t─▒rna─č─▒ bile olamad─▒klar─▒ d├╝┼č├╝n├╝r Platon ve Aristoteles, ideal devlet yurtta┼člar─▒n─▒n en b├╝y├╝k bo┼č zaman i├žinde ya┼čamalar─▒n─▒ istiyorlard─▒; ├ž├╝nk├╝ Ksenophon'a g├Âre ÔÇť├žal─▒┼čma b├╝t├╝n zaman─▒ al─▒r ve onunla birlikte Devlet'e ve dostlar─▒na hi├ž bo┼č zaman kalmaz.ÔÇŁ Plutarkhos'a g├Âre de, soyunun hayranl─▒─č─▒n─▒ kazanan Lykurgos'un ÔÇťinsanlar─▒n en bilgesiÔÇŁ say─▒lmas─▒, herhangi bir mesle─či yasaklayarak Devlet'in yurtta┼člar─▒na bo┼č zaman sa─člamas─▒ndan kaynaklan─▒yordu.
Bastiatlar, Dupanloup, Beaulieu, H─▒ristiyan ve kapitalist ahlak├ž─▒ tak─▒m─▒ ┼č├Âyle yan─▒t verecektir: ÔÇť─░yi, g├╝zel ama, d├Ânemlerinin ekonomik ve politik ko┼čullar─▒nda, nas─▒l ba┼čka t├╝rl├╝ olabilirdi bu?ÔÇŁ
Eski├ža─č toplumlar─▒n─▒n normal durumu buydu. ├ľzg├╝r insan, zaman─▒n─▒ Devlet i┼člerini tart─▒┼čmak ve savunmas─▒n─▒ kollamakla ge├žirmek zorundayd─▒. O d├Ânemde meslekler, ├žal─▒┼čanlar─▒n askerlik ve yurtta┼čl─▒k g├Ârevlerini yapamayaca─č─▒ kadar ilkel ve kabayd─▒. Sava┼č├ž─▒ ve yurtta┼č edinmek i├žin filozoflarla yasa koyucular, s├Âylenceye mal olmu┼č devletlerde k├Âlelerin varl─▒─č─▒n─▒ ho┼čg├Ârmek zorundayd─▒lar.
Ama kapitalizmin ahlak├ž─▒lar─▒ ve ekonomicileri, g├╝n├╝m├╝z├╝n k├Âleli─či olan i┼č├žili─či sal─▒k vermiyorlar m─▒? Kapitalist k├Âlelik, kimlere bo┼č zaman sa─čl─▒yor? K├Ât├╝ al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒n ve u┼čaklar─▒n─▒n k├Âlesi olan yarars─▒z ve zararl─▒ Rosthschildlere, Schneiderlere ve Madonna Boucicautlara.
ÔÇťK├Âlelik ├Ânyarg─▒s─▒ Pythagoras'─▒n ve Aristoteles'in ruhuna egemendiÔÇŁ diye yazm─▒┼člard─▒r k├╝├ž├╝mseyerek.
Ama bununla birlikte Aristoteles ┼čunu ├Ânceden g├Âr├╝yor ve ┼č├Âyle diyordu: ÔÇťDaidalosa'n─▒n ba┼čyap─▒tlar─▒n─▒n (yontular) kendili─činden devinebildi─či ve Vulcanus'un sacayaklar─▒n─▒n kendili─činden kutsal i┼čine koyulabildi─či gibi, e─čer her ara├ž, hi├žbir uyar─▒ olmadan ya da kendili─činden g├Ârevini yerine getirebilseydi; e─čer, ├Ârne─čin dokumac─▒lar─▒n mekikleri kendili─činden dokuyabilseydi, i┼člik ┼čefinin art─▒k yard─▒mc─▒lara, efendinin de k├Âlelere gereksinimi olmazd─▒.ÔÇŁ Aristoteles'in d├╝┼č├╝, bizim ger├že─čimizdir. Ate┼č soluklu, ├želik par├žal─▒, yorulmaz, ola─čan├╝st├╝ verimli, t├╝kenmek bilmeyen makinelerimiz, kutsal g├Ârevlerini uslu ak─▒ll─▒ yerine getiriyorlar kendiliklerinden. Ama, bununla birlikte kapitalizmin b├╝y├╝k filozoflar─▒n─▒n dehas─▒, k├Ât├╝l├╝klerin en k├Ât├╝s├╝ olan i┼č├žilik ├Ânyarg─▒s─▒n─▒n etkisinde kalmaktad─▒r.
H├ól├ó anlam─▒yorlar makinenin insanl─▒─č─▒n kurtar─▒c─▒s─▒ oldu─čunu; insan─▒ a┼ča─č─▒l─▒k ve ├╝cretli i┼člerden kurtaracak olan, azat eden, bo┼č zaman ve ├Âzg├╝rl├╝k veren Tanr─▒ oldu─čunu.
«   01   ...    27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   »   


´╗┐