´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ ─░talya Hik├óyeleri - I : 01


İTALYA HİKÂYELERİ - I

STENDHAL

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 10


Bu kitab─▒n haz─▒rlanmas─▒nda, ─░talya Hik├óyeleri'nin (Chroniques Italiennes) M.E.B. Frans─▒z Klasikleri dizisinde yay─▒nlanan ilk bask─▒s─▒ temel al─▒nm─▒┼č ve ├ževiri dili g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine uyarlanm─▒┼čt─▒r.
Hamdi Varo─člu taraf─▒ndan Frans─▒zca asl─▒ndan ├ževrilmi┼čtir.
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yenig├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Eyl├╝l 1998


İTALYA HİKÂYELERİ - I

As─▒l ad─▒ Marie-Henri-Beyle olan Stendhal 1783'te Grenoble'da do─čmu┼č, 1842'de Paris'te ├Âlm├╝┼čt├╝r. Soyundaki ─░talyan ve dofen kan─▒, kentsoylu bir aileden ald─▒─č─▒ s─▒k─▒ ve kapal─▒ e─čitim, g├Ârd├╝─č├╝ ideolojik ├Â─črenim onda, gizli ve derin bir duyarl─▒k, d├╝┼č├ž├╝ bir zek├ó, a├ž─▒k ve ayd─▒nl─▒k bir anlay─▒┼č yetene─či yaratt─▒. Napolyon'un Marengo zaferi s─▒ras─▒nda ─░talya'da s├╝vari subay─▒ olan Stendhal, kendi deyimiyle ÔÇťb├╝y├╝k adam olmak i├žinÔÇŁ 1802'den 1805 y─▒l─▒na kadar Paris'te ├Â─črenim g├Ârm├╝┼č, sonra Marsilya'da bakkall─▒k yapm─▒┼č, akrabalar─▒n─▒n kay─▒rmas─▒yla, 1806'da yeniden orduya girmi┼čti. Levaz─▒m subay─▒ olarak Almanya'da, Avusturya'da dola┼čt─▒, Moskova'ya gitti. 1814'te, ÔÇťb├╝y├╝k adam olmakÔÇŁ emelinden vazge├žti ve g├╝zel sanatlar merakl─▒s─▒ bir adam olarak bir s├╝re Milano'da ya┼čad─▒, sonra 1821'de Paris'e d├Ânerek bir yazar ve d├╝┼č├╝nce adam─▒ ya┼čam─▒ s├╝rmeye ba┼člad─▒. 1830'da konsolos olarak Trieste'ye giden Stendhal, 1831'de ayn─▒ g├Ârevle Civitavecchia'da bulunmu┼č, ├Âl├╝nceye kadar g├Ârev yeri olan Roma ile Paris aras─▒nda dola┼čm─▒┼čt─▒r. Bu serseri ve da─č─▒n─▒k ya┼čam, ona i┼č d├╝nyas─▒n─▒ tan─▒tm─▒┼č, ├Âzellikle pek gen├ž ya┼č─▒ndan beri inceledi─či insanlar ve onlar─▒n tutkular─▒ konusunda zengin bir deneyim kazand─▒rm─▒┼čt─▒r. Stendhal'in ya┼čam─▒nda, a┼čk b├╝y├╝k bir yer tutmu┼č, Angela, Pietragrua, Guilbert, Melanie, Menta, Metilde, Dembowsky gibi kad─▒n adlar─▒ o ya┼čam─▒n de─či┼čik sahnelerine kar─▒┼čm─▒┼čt─▒r.
Stendhal, edebiyatta, ilk g├╝nden ba┼člayarak romantikleri tuttu. Onun romantizmi, ├ža─čda┼člar─▒n─▒nkine benzemez; o, Milanolulardan esinlenmi┼čtir. Stendhal; Hugo'nun, Lamartine'in, Vigny'nin lirizmine katlanamazd─▒, sevdi─či tek ┼čair Beranger idi. ├ľzellikle tiyatroya fazla ilgi g├Âsterirdi; oyunlar─▒n d├╝zyaz─▒yla yaz─▒lmas─▒ndan yanayd─▒. ├ça─čda┼č tarihten al─▒nma konular─▒n sahnelenmesini isterdi.
Stendhal, a├ž─▒k d├╝┼č├╝ncelerin do─črudan do─čruya anlat─▒lmas─▒ndan olu┼čan yal─▒n anlat─▒ma e─čilimi olmas─▒ bak─▒m─▒ndan klasiktir. Kendi anlat─▒m─▒ biraz ├ž─▒plak, betimlemesiz, ├Âl├ž├╝l├╝ uyumlar─▒ndan kurtulmu┼č ve ├žokluk yavan bir anlat─▒md─▒r. Fakat sinirli ve hareketli olan bu anlat─▒m─▒n, ait oldu─ču d├Ânemin damgas─▒n─▒ ta┼č─▒mad─▒─č─▒ ve asla eskimedi─či de bir ger├žektir.
Stendhal, de─čerini gere─čince anlamayan ├ža─čda┼člar─▒na yazmaktan ├žok onu be─čenen gelecek ku┼čaklar i├žin yazm─▒┼č bir romanc─▒ olarak g├Âr├╝n├╝yor. Eserleri ÔÇťArmanceÔÇŁ gibi d├╝ello ve a┼čk y├╝z├╝nden intihar olaylar─▒yla; ÔÇťK─▒rm─▒z─▒ ve SiyahÔÇŁ gibi a┼čk ka├žamaklar─▒, cinayetler, kesilen kafalarla; ÔÇťParma Manast─▒r─▒ÔÇŁ gibi zehirlenmeler, hapishaneler, ka├ž─▒┼člar, yasak a┼čklarla dolu, tutkuyla cinayetin birbirine kar─▒┼čt─▒─č─▒ romanlard─▒r. Fakat bu ta┼čk─▒n tutkular─▒ Stendhal, so─čukkanl─▒ ve do─čru g├Âren bir psikolog olarak betimleyip ├ž├Âz├╝mlemi┼čtir.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    61   »   


´╗┐