´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ ─░talya Hik├óyeleri - I : 03


İTALYA HİKÂYELERİ - I

STENDHAL

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 10


VITTORIA ACCORAMBONI

D├ť┼×ES DE BRACCIANO

Gerek kendi ad─▒ma, gerek okuyucu ad─▒na ├╝z├╝lerek s├Âyl├╝yorum ki bu bir roman de─čil, 1585 y─▒l─▒n─▒n aral─▒─č─▒nda Padova'da yaz─▒lm─▒┼č, ger├žek bir ├Âyk├╝n├╝n tam ├ževirisidir.
Bundan birka├ž y─▒l ├Ânce Mantova'da bulundu─čum s─▒rada, keseme uygun ebo┼člar 1) ve ufak tablolar ar─▒yor; ama 1600 y─▒l─▒ndan ├Ânceki ressamlar─▒n yap─▒tlar─▒n─▒ istiyordum; Floransa'n─▒n, 1530 y─▒l─▒nda al─▒nmas─▒ ├╝zerine b├╝y├╝k bir tehlikeye d├╝┼čm├╝┼č olan ─░talyan ├Âzg├╝nl├╝─č├╝, o s─▒ralarda t├╝m├╝yle s├Ânm├╝┼čt├╝.
├çok zengin ve ├žok cimri, ya┼čl─▒ bir soylu, tablo yerine bana, zamanla sararm─▒┼č birtak─▒m eski elyazmalar─▒n─▒, ├žok pahal─▒ya satmak istedi; bunlar─▒ g├Âzden ge├žirmek i├žin izin istedim; kabul etti ve yaz─▒lar─▒ sat─▒n almazsam okuyaca─č─▒m merakl─▒ ├Âyk├╝leri belle─čimde saklamamak bak─▒m─▒ndan d├╝r├╝stl├╝─č├╝me g├╝vendi─čini ekledi.
Bundan iki ├╝├ž y├╝zy─▒l ├Ânce, i├žine ├žok ac─▒kl─▒ ser├╝venler, d├╝ellolara davet ve meydan okuma mektuplar─▒, soylu kom┼čular aras─▒nda al─▒p verilmi┼č bar─▒┼čma mektuplar─▒, ├že┼čit ├že┼čit konular ├╝zerine muht─▒ralar, bunlara benzer yaz─▒lar doldurulmu┼č ├╝├ž d├Ârt y├╝z cildi, ho┼čuma giden bu ko┼čul alt─▒nda, g├Âzlerimin bozulmas─▒ pahas─▒na okudum. Ya┼čl─▒ mal sahibi, bu elyazmalar─▒na, ├žok b├╝y├╝k bir bedel istiyordu. Birtak─▒m g├Âr├╝┼čmelerden sonra, be─čendi─čim ve ─░talya'n─▒n, 1500 y─▒llar─▒ndaki gelenek ve g├Âreneklerini g├Âsteren baz─▒ ├Âyk├╝leri kopya ettirmek hakk─▒n─▒, ├žok pahal─▒ya sat─▒n ald─▒m. Bunlardan elimde, b├╝y├╝k boyda yirmi iki cilt bulunuyor; okuyucu da, e─čer sab─▒rl─▒ysa, okuyaca─č─▒, oldu─ču gibi ├ževrilmi┼č olan o ├Âyk├╝lerden biridir. ─░talya'n─▒n XVI. y├╝zy─▒l tarihini bilirim, san─▒r─▒m a┼ča─č─▒daki ├Âyk├╝ tamamen do─črudur. Ger├žek, dolamba├žs─▒z, son derece karanl─▒k ve Sisto Quinto'nun papal─▒─č─▒ zaman─▒nda (1585) d├╝nyay─▒ u─čra┼čt─▒ran olaylara ve d├╝┼č├╝ncelere an─▒┼čt─▒rmalarla dolu o eski ─░talyan ├╝slubunun ├ževirisinde, g├╝zel ├ža─čda┼č edebiyattan ve her t├╝rl├╝ s─▒n─▒rlamadan kurtulmu┼č y├╝zy─▒l─▒m─▒z─▒n d├╝┼č├╝ncelerinden eser bulunmamas─▒ i├žin u─čra┼čt─▒m.
Elyazmas─▒n─▒n bilinmeyen yazar─▒, sa─čg├Âr├╝l├╝ bir adamm─▒┼č; hi├žbir olay hakk─▒nda yarg─▒da bulunmuyor, hi├žbir olay─▒ haz─▒rlam─▒yor. Biricik i┼či, do─čru olarak aktarmakt─▒r. Bazen bilmeyerek pitoresk olu┼čunun nedeni ┼čudur: 1585 dolaylar─▒nda gurur, insanlar─▒n her davran─▒┼č─▒n─▒ bir yapmac─▒k aylas─▒yla ku┼čatm─▒yordu. Kom┼čusu ├╝zerinde etkili olmak i├žin, meram─▒n─▒ olabildi─čince a├ž─▒k anlatmak gerekti─čine inan─▒lm─▒yordu. 1585 y─▒l─▒na do─čru, saraylarda bulundurulan soytar─▒lar, bir de ozanlar d─▒┼č─▒nda hi├ž kimse s├Âz arac─▒l─▒─č─▒yla sevimli g├Âr├╝nmeyi akl─▒na getirmezdi. Ka├žmak i├žin kira at─▒ getirirken, ÔÇťHa┼čmetmeab─▒m─▒z─▒n ayaklar─▒ dibinde ├ÂleyimÔÇŁ demek hen├╝z adet de─čildi; adet olmayan biricik aldatma bi├žimi belki buydu. Az konu┼čulurdu, hem de herkes kendisine s├Âylenen s├Âz├╝ ├žok dikkatli dinlerdi.
Onun i├žin, ey iyiliksever okuyucu! Burada, dokunakl─▒, ak─▒c─▒, moda duygulara uygun taptaze an─▒┼čt─▒rmalarla p─▒r─▒l p─▒r─▒l bir ├╝slup arama, ├Âzellikle George Sand'─▒n romanlar─▒ndaki s├╝r├╝kleyici heyecanlar─▒ bekleme! O b├╝y├╝k yazar, Vittoria Accoramboni'nin ya┼čam─▒ndan ve y─▒k─▒mlar─▒ndan bir ba┼čyap─▒t yaratabilirdi. Size sundu─čum ger├žek ├Âyk├╝n├╝n ancak, daha al├žakg├Ân├╝ll├╝ olan tarihi bir ├╝st├╝nl├╝─č├╝ bulunabilir. G├╝n kavu┼čurken, rastlant─▒ sonucu, yaln─▒z ba┼č─▒n─▒za posta arabas─▒yla yolculuk etti─činiz s─▒rada, b├╝y├╝k bir sanat olan insan kalbini tan─▒mak ustal─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝necek olursan─▒z, yarg─▒lar─▒n─▒za temel olarak a┼ča─č─▒daki ├Âyk├╝n├╝n evrelerini alabilirsiniz. Yazar her ┼čeyi s├Âylemi┼č, her ┼čeyi a├ž─▒klam─▒┼č, okuyucunun d├╝┼čg├╝c├╝ne hi├žbir i┼č b─▒rakmam─▒┼čt─▒r. Bu ├Âyk├╝y├╝, kahraman─▒n ├Âl├╝m├╝nden on iki g├╝n sonra yazm─▒┼čt─▒r.
Vittoria Accoramboni, Urbino d├╝kal─▒─č─▒na ba─čl─▒, Agubio denen k├╝├ž├╝k bir kentin ├žok soylu bir ailesinden d├╝nyaya gelmi┼čti. Daha ├žocuklu─čunda, az bulunur, ola─čan├╝st├╝ g├╝zelli─čiyle, herkesin dikkatini ├žekti; fakat g├╝zelli─činden daha ba┼čka ├žekici y├Ânleri vard─▒; soylu bir ailenin ├žocu─ču olan gen├ž k─▒z, herkes taraf─▒ndan be─čenilen her ┼čeye sahipti.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   ...    61   »   

1) Ebo┼č: Bir sanat eserinin ilk durumu. B├╝y├╝k ├žizgilerle taslak haline getirilmi┼č bir tablonun ilk d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼č durumu i├žin kullan─▒l─▒r.

´╗┐