´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Karacao─član - I : 04


KARACAO─×LAN - I (─░nceleme)

─░LHAN BA┼×G├ľZ

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 64


├ťstelik de, hemen orac─▒kta haz─▒rl─▒ks─▒z s├Âylendi─čini sand─▒─č─▒m─▒z ┼čiirler, daha evvel, yarat─▒lm─▒┼č bir t├╝rk├╝n├╝n, yeni ko┼čullara uydurularak, ufak tefek de─či┼čmelerle yeniden s├Âylenmesidir. Bunun bir ├Ârne─čini ├é┼č─▒k Sabit M├╝dami'den derledik. M├╝dami, Posof'ta hik├óye anlatacakt─▒. Dinleyicilerinin aras─▒nda ben vard─▒m, Adil ├ľzder ve Muhan Bali vard─▒. S├Âze ba┼člamadan M├╝dami ┼ču t├╝rk├╝y├╝ s├Âyledi:

Ta ezelden dosta ikrar verenler ho┼č geldiniz
Verdi─či ikrarda sad─▒k duranlar ho┼č geldiniz
Hem kazan─▒n hem ├╝lkenin gelenler y├╝ksek sima
Uzak yoldan te┼črif eden erenler ho┼č geldiniz.

Ey g├Ân├╝l gel dikkat eyle cevahir-k├ón burdad─▒r
Profes├Âr Adil ├ľzder Ba┼čg├Âz ─░lhan burdad─▒r
Bir k─▒l─▒ k─▒rk haddeleyen sahib-irfan burdad─▒r
Bendeg├ón─▒ arzulayan erenler ho┼č geldiniz.
(Ba┼čg├Âz: 1986, 65)

T├╝rk├╝de adlar─▒m─▒z─▒n ge├žmesine bakarak, ben bunun, orac─▒kta, do─ča├žlamayla yarat─▒lm─▒┼č bir t├╝rk├╝ oldu─čunu sanm─▒┼čt─▒m. Sonra, ba┼čka bir yerde M├╝dami'nin ÔÇťho┼č geldinizÔÇŁ diye a├ž─▒lan bu ┼čiirini buldum. ─░kisinin aras─▒ndaki de─či┼čmeler pek b├╝y├╝k de─čildi; ikinci t├╝rk├╝ye, elbet, bizim adlar─▒m─▒z da girmi┼čti.
├é┼č─▒k ┼čiirinin s├Âzl├╝ yarat─▒lmas─▒nda ikinci ve daha yayg─▒n olan yol, yarat─▒c─▒ ├ó┼č─▒─č─▒n uzun, k─▒sa bir zihin ├žal─▒┼čmas─▒ yapt─▒ktan, haz─▒rl─▒ktan ge├žtikten sonra ┼čiiri yaratmas─▒ yoludur. ├é┼č─▒k uygun zaman bulduk├ža ┼čiiri zihninde kuruyor, uyaklara yerle┼čtiriyor, dizeleri tamaml─▒yor, fikirlerini s─▒ral─▒yor. B├Âylece bir yaratma sanc─▒s─▒yla ┼čiire kendine en g├╝zel ve uygun gelen bi├žimi veriyor ve bunu ezberlemeye ├žal─▒┼č─▒yor. Onun bu ├žabas─▒, ├ža─čda┼č ┼čairin yaratma ├žabas─▒na benziyor, ┼ču farkla ki, ├ó┼č─▒k elinde kalem, k├ó─č─▒t ├╝zerinde yaz-bozla ├žal─▒┼čm─▒yor da zihin levhas─▒ ├╝zerinde yap─▒yor bu i┼či. Sar─▒kam─▒┼čl─▒ ├é┼č─▒k Mevlut ─░hsani bize bu yaratma i┼čini ┼č├Âyle anlatt─▒:

ÔÇťBen ┼čiiri geceleri kafamda yo─čurur, pi┼čiririm. Tamam edince ezberlemeye ├žal─▒┼č─▒r─▒m. Bir ┼čiiri ├╝├ž defa tekrar edersem ezberliyorum. Bir daha kolay unutmam. Evlendikten sonra ┼čiir bitince han─▒m─▒ uyand─▒r─▒yorum, ben s├Âyl├╝yorum, o yaz─▒yor. Bir vakit Kars Halk E─čitimi Ba┼čkan─▒ beni tenkit etti. Haks─▒zd─▒. ├çok a─č─▒r─▒ma gitti. Gece otele d├Ând├╝m. O vakit ┼×enyuva Oteli'nde kal─▒yordum. G├Âz├╝m├╝ uyku tutmad─▒, adama bir ┼čiir yazd─▒m. Amma sabahleyin unuturum diye korktum, yan─▒mda bir adam yat─▒yordu. Onu uyand─▒rarak, ┼čiirimi yazmas─▒n─▒ rica ettim. Adam Ardahanl─▒ sa─čl─▒k memuru Ahmet imi┼č. ─░yi kar┼č─▒lad─▒. ┼×iirimi yazd─▒. Ona ┼čiirimi birka├ž defa okutup ezberledim. Sonra, ertesi g├╝n giderek M├╝d├╝re, dairesinde okudum.ÔÇŁ
(Y. Erdener: ├ľzel ar┼čivinden)

├é┼č─▒k ┼čiirinin s├Âzl├╝ olmas─▒, onun dilde s├Âylenmesini, telde ├žal─▒nmas─▒n─▒ da, yani ÔÇťs├Âzl├╝ icray─▒ÔÇŁ da i├žerir. De─či┼čir olman─▒n en ├Ânemli nedeni bu s├Âzl├╝ icrad─▒r. Dinleyici ├Ân├╝nde t├╝rk├╝ s├Âyleyen ├ó┼č─▒k edilgin bir ki┼či de─čildir; etkin bir yarat─▒c─▒d─▒r da. Dinleyicisinin i┼čine, g├╝c├╝ne; huyuna husuna, ya┼č─▒na ba┼č─▒na g├Âre hem ┼čiirinde, hem m├╝zi─činde de─či┼čmeler yapar.
T─▒pk─▒ t├╝rk├╝n├╝n s├Âzleri gibi, halk m├╝zi─činin de, her zaman, her yeni s├Âyleyi┼čte farkl─▒ ├žal─▒n─▒p s├Âylendi─čini biliyoruz. Bu nedenle s├Âzl├╝ ┼čiir, her zaman sosyal ├ževrenin etkilerine a├ž─▒k. ├ça─čda┼č ┼čiir ├Âyle de─čil.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   ...    53   »   


´╗┐