´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ K─▒r Atl─▒ : 02


KIR ATLI

HANS THEODOR WOLDSEN STORM

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 75


─░nsan ve do─čan─▒n birbiriyle kayna┼čmas─▒, ayn─▒ zamanda derinden duyulan ve y─▒k─▒m anlar─▒nda s─▒nav ge├žiren yurt sevgisi ve yurda ba─čl─▒l─▒─č─▒n da bir anlat─▒m─▒d─▒r. ├ç├╝nk├╝ denizden, k─▒y─▒dan ve ├╝lkesinden ayr─▒ bir Hauke Haien d├╝┼č├╝n├╝lemez. Denizin yer ald─▒─č─▒ ├Âyk├╝lerinde, ├Âzellikle bu yap─▒tta, bu birlik, ger├žek├ži ve canl─▒ olarak anlat─▒lm─▒┼čt─▒r. Burada deniz, Friesli insanlar─▒n ya┼čam─▒n─▒ belirleyen ve onlarla birlikte kayna┼čan bir varl─▒k olarak ortaya ├ž─▒kmaktad─▒r. Storm burada insan─▒, bu g├Âr├╝n├╝m ve do─čan─▒n i├žinde ve onunla sava┼č─▒m durumunda g├Âstermektedir. ├ľrne─čin, Hauke Haien ┼č├Âyle der: ÔÇťBu, ├Âyle sorumlu bir memurluktur ki, g├Ârevimiz, toplumu Tanr─▒'n─▒n denizine kar┼č─▒ korumakt─▒r.ÔÇŁ Bunlar g├╝zel renkli do─ča betimlemeleri de─čil, denizin b├╝t├╝n varl─▒─č─▒n─▒ yans─▒tan ger├žek├ži tablolard─▒r: Bir yandan insan─▒n mutluluk ve ne┼čeyle ba─čl─▒ oldu─ču ve bunun i├žin dinginli─če kavu┼čtu─ču g├╝zellik, ├Âte yandan kar┼č─▒s─▒na bir s├╝r├╝ engel bi├žiminde ├ž─▒kan, kendisini korumak i├žin do─čaya kar┼č─▒ sava┼č─▒ma ve yap─▒t yaratmaya zorlayan; tembellik etti─či zaman da yok eden bir sertlik vard─▒r.
Sel y─▒k─▒m─▒, k─▒y─▒daki insanlar i├žin maddenin en korkun├ž hayk─▒r─▒┼č─▒, insanlara ve onun olu┼čturduklar─▒na ac─▒mas─▒zca sald─▒r─▒s─▒, denizin d├╝┼čmanca bir davran─▒┼č─▒d─▒r. Deniz, her zaman mart─▒larla ├ževrilmi┼č olarak ve g├╝ne┼čte g├╝m├╝┼č gibi parlayarak tatl─▒ tatl─▒ k─▒p─▒rdanmaz; tersine, kimileyin, bir cehennem a─čz─▒ gibi a├ž─▒labilir ve rastlad─▒─č─▒ her ┼čeyi yok etmek i├žin kudurmu┼č├žas─▒na k├Âp├╝rerek, ┼čaha kalkarak ko┼čabilir de.
Fries k─▒y─▒s─▒nda toprak al├žakt─▒r ve ├Ân├╝nde bir├žok ada vard─▒r; su buralara durmadan ├žarpar ve ula┼čabildi─či her ┼čeyi kemirir. Ama orada oturan insan ya┼čamak ister, oysa ya┼čamak i├žin zemin ve temel gerekir. Bu y├╝zden orada insan─▒n kar┼č─▒s─▒na, denizden olabildi─čince ├žok yer kazanmak, denizin y─▒k─▒c─▒ eylemlerini durdurmak ve elden gelirse suyu geriye itmek, b├Âylece yeni topraklar kazanarak insanlar─▒n i┼čleyebilecekleri bir duruma getirmek gibi, bitmek bilmez g├Ârevler dikilmektedir. Schleswig ├╝lkesinden ge├ženler, eskiden deniz alt─▒nda olup da zorlu ├žal─▒┼čmalar, incelemeler ve hesaplar sonucunda kazan─▒lm─▒┼č olan ve ├╝zerinde hayvanlar─▒n otlad─▒─č─▒ geni┼č ├žay─▒rl─▒klar g├Âr├╝rler. Buradaki k├Âyl├╝ler, ├╝lkenin i├žinde tarlas─▒n─▒ i┼čleyen halka g├Âre bamba┼čka bir durumda bulunmaktad─▒rlar. O da do─čal olaylara, ya─čmur, g├╝ne┼č, so─čuk ve s─▒ca─ča ba─č─▒ml─▒d─▒r; o da f─▒rt─▒na, dolu, b├Ârt├╝ b├Âcek ve k├Ât├╝ ├╝r├╝nlerle hesapla┼čmak zorundad─▒r; ama kuzey k─▒y─▒lar─▒nda do─ča daha serttir ve birdenbire ayaklanarak, insanlar─▒n uzun y─▒llar boyunca olu┼čturdu─ču yap─▒tlar─▒ suyla par├žalay─▒p yok edebilir.
Ama insan─▒n akl─▒ vard─▒r; yorulmak bilmez; deneyim ve ara┼čt─▒rma sonucunda ilkel d├╝┼čmana kar┼č─▒ savunma yollar─▒ bulur ve b├Âylece s├╝rekli devinen k─▒y─▒y─▒ durdurmaya ├žal─▒┼č─▒r. Oran─▒n insanlar─▒, ├žok eski zamanlardan beri do─ča g├╝├žlerinin hi├ž hesaba s─▒─čmayan ani sald─▒r─▒lar─▒ndan korunmak i├žin birtak─▒m ├Ânlemlere ba┼čvurmu┼člard─▒r. ─░nsan eliyle insan akl─▒, burada yaln─▒zca sel olay─▒n─▒n ├Âzelliklerini hesaplayarak yeni topraklar kazanmakla kalmam─▒┼č; setlerle bu yeni topra─č─▒ koruman─▒n yolunu da bulmu┼čtur. Set yap─▒m─▒ konusundaki haberler, VI. y├╝zy─▒la dek izlenebilir; setler ├Ânce, deniz kabard─▒─č─▒ zaman k─▒y─▒y─▒ korumak ve sel alt─▒nda kalan yerleri yeniden kazanmak i├žin yap─▒lm─▒┼čt─▒r. Sonra insanlar sald─▒r─▒ya ge├žerek yeni topraklar kazanmaya ├žal─▒┼čm─▒┼člard─▒r. O zamandan beri Schleswig'de, denizden binlerce hektar toprak kazan─▒lm─▒┼čt─▒r.
─░nsan ku┼čaklar─▒, y├╝zy─▒llardan beri bu savunma ve ├žaban─▒n geli┼čmesi i├žin al─▒n teri d├Âkm├╝┼člerdir. Eskiden i┼čler d├╝zensiz; setler bas─▒k ve kusurluydu. H├╝k├╝met s─▒k s─▒k sava┼ča giri┼čti─či i├žin, i┼či tasar─▒ml─▒ olarak d├╝zenleyemiyordu. Seddi birka├ž k├Ây├╝n ortak olarak yapmas─▒ s─▒ras─▒ndaysa, kanl─▒ olaylar oluyordu. Ama zamanla kamu yarar─▒ i├žin yap─▒lan setlerle ilgili olarak ortaya ├ž─▒kan gereksinmeler, sorumluluk ve kat─▒l─▒m konusunda, g├Ârenekle┼čen kimi kurallar─▒n kabul edilmesini sa─člad─▒. Ba┼č Set Beyi'nin buyru─čunda, ona kar┼č─▒ sorumlu olan ve k├Ây├╝n se├žti─či Set Beyi, b├Âlgesindeki setlerin onar─▒m─▒ ve gerekli i┼člerin yap─▒lmas─▒ gibi sorunlar─▒ ├ž├Âz├╝mlemekle y├╝k├╝ml├╝yd├╝. ├ľzellikle ilkyazda, belirli bir seddin, gerisindeki topraklar─▒ su bask─▒n─▒na kar┼č─▒ koruyup koruyamayaca─č─▒ incelenirdi. Setlerin korunmas─▒ i├žin d├╝zenli aral─▒klarla yinelenen i┼čler ve halk─▒n bunlara kat─▒lma bi├žimi belirli kurallara g├Âre saptanm─▒┼čt─▒. Yava┼č yava┼č, bir b├Âlgedeki set i┼čleri, oran─▒n halk─▒ i├žin ortak g├Ârev durumuna gelmi┼č ve giderlerin b├Âl├╝┼č├╝lmesinde de belirli kararlara g├Âre davran─▒lm─▒┼čt─▒r.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   ...    63   »   


´╗┐