´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Knulp : 01


KNULP

HERMANN HESSE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 71


Knulp'un haz─▒rlanmas─▒nda, M.E.B. Alman Klasikleri dizisinde yay─▒nlanan birinci bask─▒s─▒ temel al─▒nm─▒┼č ve ├ževiri dili g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine uyarlanm─▒┼čt─▒r.
├çeviren: Zahide G├Âkberk
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yeni G├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Kas─▒m 1999

├ľNS├ľZ

Bug├╝nk├╝ Almanya'n─▒n en ├╝nl├╝ yazarlar─▒ndan biri olan Hermann Hesse, 2 Temmuz 1877'de W├╝rttemberg Karaormanlar─▒'ndaki, yap─▒tlar─▒n─▒n ├žo─čunda kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒m─▒z gibi Knulp'da da rastlad─▒─č─▒m─▒z, Calw kasabas─▒nda do─čdu. Atalar─▒, baba taraf─▒ndan Balt─▒k kentlerinden, anne taraf─▒ndan da Bat─▒ ─░svi├žreliydiler. Babas─▒ uzun zaman Hindistan'da misyonerlik yapm─▒┼čt─▒. Annesi de Do─ču Hindistan'da b├╝y├╝m├╝┼čt├╝. B├Âylece uzak d├╝nyalar─▒n geni┼čli─čiyle k├╝├ž├╝k kasabalar─▒n bi├žimsel dindar kentsoylu ya┼čant─▒s─▒n─▒n darl─▒─č─▒ daha dedelerinin ya┼čam─▒nda birle┼čmi┼č ve kayna┼čm─▒┼č bulunuyordu. Be┼č ya┼č─▒ndan dokuz ya┼č─▒na kadar ailesiyle birlikte Basel kentinde ya┼čad─▒. Ondan sonra aile yine Calw'e d├Ând├╝. Babas─▒n─▒n rahiplik u─čra┼č─▒na girmesi gerekti─či i├žin Hesse; Maulbronn'daki, bir zamanlar H├Âlderlin'in de gitti─či, Manast─▒r Okulu'na yaz─▒ld─▒. Ancak inat├ž─▒ bir o─član oldu─ču i├žin okulun havas─▒na ve ├Â─čretmenlere bir t├╝rl├╝ ayak uyduramad─▒ ve k─▒sa bir s├╝re sonra oradan ka├žt─▒. Maulbronn yat─▒l─▒ okulundaki ├╝z├╝nt├╝lerini ve sava┼č─▒mlar─▒n─▒, sonralar─▒ ÔÇťUnterem RadÔÇŁ (├çarklar─▒n Aras─▒nda) ad─▒yla yay─▒nlad─▒─č─▒ ├Â─črenci ├Âyk├╝s├╝nde ├žok g├╝zel anlat─▒r. Bu ├Âyk├╝de yetenekli, ince duygulu, kolay k─▒r─▒lan bir ├žocu─čun, ├Â─čretmenlerinin anlay─▒┼čs─▒zl─▒─č─▒ ve babas─▒n─▒n anlams─▒z tutkusu y├╝z├╝nden nas─▒l mahvoldu─ču betimlenir. Okuldan ka├žt─▒ktan sonra Hesse'nin i├žsel ┼ča┼čk─▒nl─▒klar ve umars─▒zl─▒klarla dolu, yarar sa─člamayan, k─▒sa s├╝reli ├žal─▒┼čma denemeleri gelir. T├╝bingen ve Basel'de t├╝ccarl─▒k, makinistlik, kitap├ž─▒ ├ž─▒rakl─▒─č─▒ gibi i┼čleri dener. Kendisine ├žok ├žabuk ├╝n ve ad kazand─▒ran ve serbest yazar olma olana─č─▒n─▒ veren ilk yap─▒tlar─▒n─▒ Basel'de yazm─▒┼čt─▒r. Bundan sonra Bodensee'nin k├╝├ž├╝k bir kasabas─▒ olan Gaienhofen'a yerle┼čir. Sekiz y─▒l kadar orada oturur ve yine orada evlenir. 1912'de Bern'e gider ve Birinci D├╝nya Sava┼č─▒'n─▒ ─░svi├žre'de ge├žirir. 1921 y─▒l─▒nda ise ─░svi├žre uyru─čuna ge├žer. 1919'da da Lugano G├Âl├╝ yak─▒n─▒ndaki sessiz Montagnola kasabas─▒na ├žekilir. 1946'da Nobel Edebiyat ├ľd├╝l├╝'n├╝ al─▒r.
Hesse'nin ilk yap─▒tlar─▒n─▒n b├╝t├╝n├╝yle lirik, co┼čumcu bir havas─▒ vard─▒r. ├çok ki┼činin, yazd─▒klar─▒n─▒n en g├╝zelleri ve en kal─▒c─▒lar─▒ sayd─▒─č─▒ ┼čiirlerinde de ayn─▒ hava bulunur. Hesse'nin ┼čiirlerinde Jean Paul'├╝n, H├Âlderlin'in, Brentano'nun ve Alman co┼čumcular─▒n─▒n yeniden ke┼čfetti─či halk ┼čiirlerinin yank─▒lar─▒ vard─▒r: Canland─▒r─▒lm─▒┼č do─ča, ince, ├╝z├╝n├žl├╝ bir havayla ├Ârt├╝l├╝ ruh durumlar─▒n─▒n de─či┼čmeleri, ya┼čama ├Âzlemi ve yazg─▒s─▒na boyun e─čme - i┼čte onun ilk yap─▒tlar─▒n─▒n i├ž d├╝nyas─▒ bunlard─▒r.
Hesse ilk olarak bir geli┼čim roman─▒ olan ve baz─▒ bak─▒mlardan Gottfried Keller'in deyi┼čini an─▒msatan ÔÇťPeter CamenzidÔÇŁ (1904) adl─▒ yap─▒t─▒yla ├╝n kazand─▒. Bu roman─▒n kahraman─▒ d├╝nyaya a├ž─▒l─▒r, d├╝nyan─▒n hayhuyunu alayc─▒ bir edayla g├Âr├╝p, ya┼čay─▒p seyrettikten sonra, yazg─▒s─▒na boyun-e─čerek ─░svi├žre'deki k├Ây├╝ne d├Âner. Ya┼čama iste─či ve ya┼čama korkusu, a┼čk gereksinmesi ve i├žli bir do─ča duygusu, kendi ├Âz varl─▒─č─▒n─▒n yasalar─▒na kar┼č─▒ gelme ve dayanma: ─░┼čte bu romana bi├žim ve anlam─▒n─▒ veren ├Âzellikler bunlard─▒r.
Birinci D├╝nya Sava┼č─▒'na kadar yazd─▒─č─▒ ├Âyk├╝lerinde Hesse ├žok okunan, baz─▒ y├Ânlerden Gottfried Keller'in izinde y├╝r├╝yen, i├žerik ve deyi┼č bak─▒m─▒ndan tutucu, ince duygulu bir yurt ┼čairi olarak kalm─▒┼čt─▒r: ÔÇťGetrudÔÇŁ (1911); ÔÇťNachbarnÔÇŁ (ÔÇťKom┼čularÔÇŁ, 1908); ÔÇťUmwegeÔÇŁ (ÔÇťDolamba├žl─▒ YollarÔÇŁ, 1912). Bu yap─▒tlarda g├╝zel, yal─▒n bir deyi┼čin insan─▒ saran g├╝├žl├╝ havas─▒ i├žinde, k├Â┼česine ├žekilmi┼č, ├žo─ču kez bir sanat├ž─▒ yarad─▒l─▒┼č─▒nda, i├žsel sava┼č─▒mlar veren, ya┼čama ayak uyduramam─▒┼č insanlar betimlenir.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    37   »   


´╗┐