´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Mektuplar : 02


MEKTUPLAR

PLATON

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 76


Ne ├Âl├╝ml├╝lerin umutsuz ya┼čamlar─▒nda pek bulamad─▒klar─▒ o parlak alt─▒nlar,
Ne m├╝cevherler, ne insanlar─▒n ├Âylesine de─čer verdikleri g├╝m├╝┼č yataklar,
Ne engin ovalarda a─č─▒r ba┼čaklar─▒n kendi kendine bitti─či tarlalar,
Erdemli kimselerin d├╝┼č├╝nceleri gibi parlak olamazlar.
Ho┼č├ža kal. Bana etti─čin b├╝y├╝k haks─▒zl─▒klar─▒ bil de, ba┼čkalar─▒na daha iyi davran.

─░K─░NC─░ MEKTUP

Platon'dan Dionysios'a.
─░yilikler,
Arkhedemos'tan ├Â─črendi─čime g├Âre, senin i├žin hi├žbir ┼čey s├Âylemememi istedi─čin gibi, dostlar─▒m da, ho┼čuna gitmiyecek ne bir ┼čey yapmal─▒, ne bir ┼čey s├Âylemeliymi┼č. Bu yolda, yaln─▒zca Dion'a izin veriyormu┼čsun. Oysa bu ÔÇťDion'dan ba┼čkaÔÇŁ s├Âzleri, dostlar─▒m ├╝zerinde hi├žbir etkim olmad─▒─č─▒n─▒ a├ž─▒k├ža g├Âsteriyor; ba┼čkalar─▒n─▒n, senin ve Dion'un ├╝zerinde, sand─▒─č─▒n gibi bir etkim olsayd─▒, emin ol, bundan sen de yararlan─▒rd─▒n. Dion da, b├╝t├╝n ├Âteki Helenler de. Her neyse, ben kendimi g├╝├žl├╝ buluyorum, ├ž├╝nk├╝ ya┼čam─▒ma d├╝zen veren akl─▒md─▒r. Kratistolos'la Polyksenes sana, birtak─▒m yanl─▒┼č ┼čeyler s├Âylemi┼č olmasalard─▒, b├Âyle bir ┼čeyin s├Âz├╝n├╝ bile etmezdim; ama bunlardan biri Olympia'da benimle birlikte olan kimselerden birka├ž─▒n─▒n sana kar┼č─▒ olduklar─▒n─▒ i┼čitti─čini s├Âylemi┼č. Belki de kula─č─▒ benimkinden daha delikmi┼č; ├ž├╝nk├╝ ben bir ┼čey duymad─▒m. Bundan b├Âyle, sana, herhangi birimiz i├žin buna benzer ┼čeyler s├Âylenecek olursa, bana mektup yaz; do─čruyu, ├žekinmeden, sahte bir utan├ž g├Âstermeden bildiririm.
─░kimize gelince, kar┼č─▒l─▒kl─▒ durumumuz ┼čudur, san─▒yorum: bizi tan─▒mayan bir Helen (1) yoktur, diyebilirim; aram─▒zdaki ili┼čki de herkesin a─čz─▒nda. Emin ol, bunun, gelecekte de s├Âz├╝ edilecektir; ├ž├╝nk├╝ ├Ânemi ve salm─▒┼č oldu─ču ├╝n bak─▒m─▒ndan bu ili┼čkimizi bir├žok kimse duyacakt─▒r. Ne demek istiyorum? Ta gerilere giderek anlatay─▒m: bilgelikle erk, do─ča yasalar─▒nca hep birle┼čirler; hep birbirinin ard─▒ s─▒ra gider, birbirini arar, hep bir araya gelirler. ├ľrne─čin Hieron'la Lakedaimonyal─▒ Pausanias'─▒n s├Âz├╝ edilince, insan, Simonides'in onlarla olan ili┼čkisini, neler yapt─▒─č─▒n─▒, onlara neler dedi─čini am─▒msamaktan zevk al─▒r; Korinthoslu Periandos'la Miletli Thales'i; Perikles'le Anaksagoras'─▒ birlikte ├Âvmek art─▒k gelenek olmu┼čtur; Kroisos'la Solon gibi bilgeler de y├╝ce h├╝k├╝mdar Kyros'la birlikte an─▒lmaktad─▒r. ┼×airler de b├Âyle yap─▒yorlar: Kreon'u Teiresias'la; Polyeidos'u Minos'la; Agamemnon'u Nestor'la; Odysseios'u da Palamedes ile birle┼čtiriyorlar. Yan─▒lm─▒yorsam, ilk insanlar da Prometheus'la Zeus aras─▒nda bunlara benzer bir ili┼čki bulmu┼člard─▒r; ┼čairlerin g├Âsterdi─čine g├Âre, bu yi─čitler, ya nefretle birbirlerinden ayr─▒l─▒yor ya da dostlukla birle┼čiyorlar; kimi zaman dost, kimi zaman d├╝┼čman oluyorlar; kimi ┼čeylerde anla┼č─▒yor, kimi ┼čeylerde de anla┼čam─▒yorlar.
Bunlar─▒ s├Âylemekten amac─▒m, biz ├Âld├╝kten sonra da adlar─▒m─▒z─▒n a─č─▒zlarda dola┼čaca─č─▒n─▒ anlatmakt─▒r; bunu, akl─▒m─▒zda tutmam─▒z gerek. Bana ├Âyle geliyor ki, gelece─či d├╝┼č├╝nmek boynumuza bor├žtur. Kimi s─▒radan kimseler, bir do─ča yasas─▒yla, bu s─▒k─▒nt─▒ya gelemiyorlar; oysa en iyiler, gelecek ku┼čaklarca iyi tan─▒nmak i├žin ellerinden geleni yap─▒yorlar. Ben burada, ├Âl├╝lerin bu d├╝nyada olup bitenleri sezdiklerini g├Âsteren bir tan─▒t g├Âr├╝yorum: en g├╝zel ruhlar bunun b├Âyle oldu─čunu, en k├Ât├╝ ruhlar da b├Âyle olmad─▒─č─▒n─▒ haber veriyor; ama tanr─▒sal kimselerin s├Âzlerine, ba┼čkalar─▒n─▒nkinden daha ├žok ├Ânem vermeliyiz.
O s├Âz├╝n├╝ etti─čim eski insanlar─▒n, aralar─▒ndaki ili┼čkileri d├╝zeltmek ellerinde olsa, ├╝nlerinin ┼čimdikinden daha iyi olmas─▒ i├žin ellerinden geleni yapacaklar─▒ndan ku┼čku duymuyorum. Bizim aram─▒zda da, ay─▒planabilecek bir ┼čey ge├žmi┼čse, bunu, Tanr─▒'n─▒n da yard─▒m─▒yla eylemlerimiz ve s├Âzlerimizle d├╝zeltmek hen├╝z elimizdedir; ba┼čkalar─▒n─▒n felsefe ├╝zerinde edinecekleri do─čru kan─▒ da, ili┼čkilerimizde kusur
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   ...    28   »   


´╗┐