´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Mektuplar : 03


MEKTUPLAR

PLATON

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 76


olmazsa, daha uygun olacakt─▒r; birbirimize kar┼č─▒ k├Ât├╝ davran─▒rsak, bunun tersini beklemeliyiz. Bu noktaya dikkat etmekten daha kutsal bir ┼čey olmayaca─č─▒ gibi, onu savsaklamak da dine ayk─▒r─▒ davranmak olacakt─▒r.
┼×imdi sana bunu nas─▒l yapabilece─čimizi, do─črulu─čun bizden ne bekledi─čini anlataca─č─▒m. Sicilya'ya felsefeyle u─čra┼čan kimselerin kat kat ├╝st├╝nde oldu─čum ├╝n├╝yle geldim; Syrakusa'ya gelince, benim sayemde ├žo─čunlu─čun da felsefeye sayg─▒ g├Âstermesi i├žin senin bu ├╝n├╝m├╝ de─čerlendirip anlayaca─č─▒n─▒ ummu┼čtum. Umudum ger├žekle┼čmediyse, nedeni bir├žoklar─▒n─▒n sand─▒─č─▒ gibi de─čildir; bu, daha ├žok, bana g├╝vensizli─činden; beni uzakla┼čt─▒r─▒p yan─▒na ba┼čkalar─▒n─▒ ├ža─č─▒rarak niyetlerimin ne olabilece─čini ara┼čt─▒rmak istemenden ileri gelmi┼čtir. ─░┼čte bundan ├Ât├╝r├╝d├╝r ki, bir├žok kimse, beni a┼ča─č─▒ g├Ârd├╝─č├╝n├╝, ba┼čka i┼člerle u─čra┼čt─▒─č─▒n─▒ her yana yayd─▒lar. Bundan b├Âyle ne yapaca─č─▒m─▒z─▒ sana ┼čimdi s├Âyleyecek, kar┼č─▒l─▒kl─▒ durumumuzun ne olaca─č─▒ konusunda sordu─čun ┼čeylere de yan─▒t verece─čim. Felsefeyi hepten a┼ča─č─▒ g├Âr├╝yorsan, onu bir yana b─▒rak; ba┼čkas─▒ndan ├Â─črendi─čin ya da kendi kendine buldu─čun bir ├Â─čreti varsa, ona ba─član; yok, benim ├Â─čretimi iyi buluyorsan, bana b├╝y├╝k sayg─▒ g├Âstermelisin. Ba┼člang─▒├žta oldu─ču gibi, bug├╝n de ilk ad─▒m─▒ sen at, ben de arkandan gelirim; beni sayarsan, ben de seni sayar─▒m: beni a┼ča─č─▒ g├Âr├╝rsen, susar─▒m. ┼×unu da ekleyeyim ki, beni sayar, bunda da ilk ad─▒m─▒ sen atarsan, herkes felsefeyi sayd─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝necek ve birtak─▒m ba┼čka d├╝┼č├╝nceleri de tan─▒m─▒┼č oldu─čundan, bir├žok kimselerce filozof olarak tan─▒nacaks─▒n. Ama senden hi├žbir sayg─▒ belirtisi g├Ârmeden, seni ben sayarsam, zenginli─či seven, zenginlik pe┼činde ko┼čan bir adam olarak tan─▒n─▒r─▒m ki, bu duruma g├╝zel bir ad vermediklerini ikimiz de biliriz. S├Âz├╝n k─▒sas─▒, beni sayarsan, bu, sana da onur getirir, bana da; ben seni sayarsam, bu ikimiz i├žin de onursuzluk olur. Bunun ├╝zerinde daha ├žok durmayaca─č─▒m.
O k├╝├ž├╝k k├╝renin (2) tam olmad─▒─č─▒n─▒ Arkhedemos d├Ân├╝nce sana g├Âsterecek; daha ├Ânemli, daha Tanr─▒l─▒k olan ve Arkhedemos'u yan─▒t als─▒n diye g├Ânderdi─čin ├Âteki konuyu da sana anlatacakt─▒r. Arkhedemos'un s├Âyledi─čine bak─▒l─▒rsa, ─░LK'in ├Âz├╝ konusunda iyi ayd─▒nlat─▒lmam─▒┼č oldu─čundan yak─▒n─▒yormu┼čsun; anlatay─▒m; ama bunu, mektubum ÔÇťdenizin ya da karalar─▒n bir k├Â┼česindeÔÇŁ kazaya u─čray─▒p yiterse, biri okuyup anlamas─▒n diye pek a├ž─▒k yazmayaca─č─▒m.
B├╝t├╝n ┼čeyler, her ┼čeyin h├╝k├╝mdar─▒n─▒n ├ževresinde d├Âner; her ┼čeyin sonu, g├╝zel olan her ┼čeyin nedeni, odur; ikincinin ├ževresinde, ikinci ┼čeyler bulunur; ├╝├ž├╝nc├╝n├╝n ├ževresinde de ├╝├ž├╝nc├╝ ┼čeyler. ─░nsan ruhu, kendisine yak─▒nl─▒─č─▒ olan ┼čeyi g├Âz├Ân├╝nde tutarak, bu ilkelerin ├Âz├╝n├╝ bilmeye can atar; ama hi├žbir ┼čey onu doyurmaz. O s├Âz├╝n├╝ etti─čim h├╝k├╝mdarla varl─▒klara gelince, onlara benzeyen bir ┼čey yoktur. Bunun ├╝zerine ruh; ÔÇťpeki, bunlar─▒n ├Âzleri nedir?ÔÇŁ diye sorar. ─░┼čte, ey Dionysios'la Doris'in o─člu; i┼čte bu soru, daha do─črusu, ruhta neden oldu─ču o do─čurma ac─▒s─▒d─▒r ki, ondan kurtulmad─▒k├ža ger├že─če erilemez.
Bununla birlikte, bir g├╝n bah├žede, defne a─ča├žlar─▒n─▒n alt─▒ndayken, bu soruya bir yan─▒t d├╝┼č├╝nm├╝┼č ve bunu kendin bulmu┼č oldu─čunu s├Âylemi┼čtin. Ben de, buldu─čun do─čruysa beni bir├žok s├Âzden kurtaracaks─▒n, diye yan─▒t vermi┼čtim; onu bulan kimseye raslayamad─▒─č─▒m─▒; o sorunun, beni her zaman u─čra┼čt─▒rd─▒─č─▒n─▒ da eklemi┼čtim. Ama sen ya birinden duydun, ya Tanr─▒'n─▒n yard─▒m─▒ seni do─čru yola g├Ât├╝rd├╝, konunun tan─▒tlar─▒n─▒ s─▒k─▒ca kavrad─▒─č─▒n─▒ sand─▒n; bunlar─▒ ba─člamad─▒n; ┼čimdi de ger├žekle hi├ž ilgisi olmayan g├Âr├╝n├╝┼čler ├ževresinde bir oraya bir buraya gidip duruyorlar. B├Âyle bir ┼čey ilk olarak senin ba┼č─▒na gelmi┼č de─čildir. Beni ilk olarak dinleyenlerin hepsi, ba┼člang─▒├žta, hep ayn─▒ ┼ča┼čk─▒nl─▒kla kar┼č─▒la┼čm─▒┼člard─▒r. Bundan, kimileri ├žok, kimileri de daha az g├╝├žl├╝k ├žekerek kurtulmu┼člard─▒r. Ama kimse bu ┼ča┼čk─▒nl─▒ktan ├žaba g├Âstermeden ├ž─▒kamad─▒─č─▒ gibi, hemen hemen kimse de kendini kolayca kurtaramam─▒┼čt─▒r.
Bu, ge├žmi┼čte de, bug├╝n de b├Âyle oldu─čuna g├Âre, ÔÇťkar┼č─▒l─▒kl─▒ durumumuz ne olmal─▒d─▒r?ÔÇŁ sorusuna bir yan─▒t bulmu┼č oluyoruz, san─▒yorum. ├ľ─čretilerimi, ba┼čka ├Â─čretmenlerden ders al─▒p onlar─▒nkiyle kar┼č─▒la┼čt─▒rarak ya da kendin inceleyerek denedi─čine g├Âre, bu denemen ciddiyse, ├Â─čretilerim kafana yerle┼čecek, onlara da, bana da, ba─članacaks─▒n.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   ...    28   »   


´╗┐