´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Mektuplar : 08


MEKTUPLAR

PLATON

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 76


dostuma da kutsal denen o ├Â─č├╝tleri vermem do─čru olur. Euphraios'dan ├žok yararlanacaks─▒n; ├ž├╝nk├╝ daha gen├žsin ve bu konuda gen├žli─če ├Â─č├╝t verebilecek pek az kimse bulunur. Her devletin, her ya┼čayan varl─▒k gibi, kendisine ├Âzg├╝ bir dili vard─▒r: demokrasi, oligar┼či, monar┼či (4), hep ba┼čka ba┼čka dillerde konu┼čurlar. Bir├žok kimse bunlar─▒ bildiklerini s├Âyler ama ger├žekte (birka├ž ki┼čiyi bir yana b─▒rakal─▒m) bu dilleri anlamaktan epey uzakt─▒rlar. Tanr─▒ ve insanlarla olan ili┼čkilerinde kendi dilini kullanan, eylemlerini de buna uyduran her devlet geli┼čir, yerinde kal─▒r; ba┼čka bir dile ├Âyk├╝necek olursa, ortadan kalkar. Euphraios, sana, bir├žok ┼čeyde olaca─č─▒ gibi, her ┼čeyden ├Ânce bu yolda yararl─▒ olacakt─▒r; monar┼čiye yak─▒┼čan s├Âzleri bulmakta, sana, yan─▒ndakilerin hepsinden daha ├žok yard─▒m─▒ dokunaca─č─▒n─▒ san─▒yorum. Onu bu yolda ├žal─▒┼čt─▒r─▒rsan, sen kendin yararlanaca─č─▒n gibi, ona da b├╝y├╝k hizmet etmi┼č olacaks─▒n.
Sana bu s├Âzleri s├Âyledi─čimi duyan bir kimse, belki ┼č├Âyle der: ÔÇťPlaton, demokrasiye yararl─▒ olacak ┼čeyleri bildi─čini s├Âyl├╝yor, ama halk toplant─▒s─▒nda konu┼čmak, en yararl─▒ ├Â─č├╝tleri vermek elindeyken, kalk─▒p da bir s├Âzc├╝k bile s├Âylemedi.ÔÇŁ Ona ┼ču yan─▒t─▒ verirsin: ÔÇťPlaton, yurdunda ├žok ge├ž d├╝nyaya geldi; halk─▒n, ya┼članm─▒┼č atalar─▒n─▒n etkisiyle, verece─či ├Â─č├╝tlerle ├želi┼čen bir├žok ┼čeyi yapmaya al─▒┼čm─▒┼č oldu─čunu g├Ârd├╝. Hi├žbir ba┼čar─▒ elde etmeden bo┼č yere ├žabalayaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmemi┼č olsayd─▒, halka, t─▒pk─▒ bir baba gibi ├Â─č├╝t vermekten son derece mutlu olacakt─▒.ÔÇŁ
O kimse de, bana ├Â─č├╝t vermeye kalksayd─▒ benim gibi davran─▒rd─▒ san─▒yorum. Yola gelmeyece─čimi g├Âr├╝nce benden uzakla┼č─▒r, benim ve i┼člerim ├╝zerinde ├Â─č├╝t vermekten sak─▒n─▒rd─▒. Ba┼čar─▒lar.
ALTINCI MEKTUP
Platon'dan Hermeias, Erastos ve Koriskos'a.
─░yilikler,
Bana ├Âyle geliyor ki, yararlanmas─▒n─▒ bilirseniz, elia├ž─▒k ve iyiliksever bir Tanr─▒, size g├╝zel bir yazg─▒ haz─▒rl─▒yor. ├ť├ž├╝n├╝z de birbirinize yak─▒n yerlerde oturdu─čunuzdan, birbirinize en b├╝y├╝k hizmetleri edebilecek bir durumdas─▒n─▒z. Hermeias'─▒n her alandaki erki, s├╝r├╝ s├╝r├╝ at, ba┼čka sava┼č haz─▒rl─▒klar─▒ ve zenginli─čine katt─▒─č─▒ alt─▒nlardan ├žok, sa─člam huylu ve g├╝venilir dostlar edinmekle artacakt─▒r. Erastos'la Koriskos'a gelince, ya┼čl─▒ olmakla birlikte ┼čunu ileri s├╝rece─čim ki, o g├╝zel idealar evrenine ula┼čm─▒┼č olmakla birlikte kendilerini k├Ât├╝ ve e─čri kimselere kar┼č─▒ koruyacak ba┼čka bir bilime, kendilerini savunabilecek bir g├╝ce gereksinmeleri vard─▒r; ├ž├╝nk├╝ ya┼čamlar─▒n─▒n b├╝y├╝k bir b├Âl├╝m├╝n├╝ bizim gibi, do─čru ve bozulmam─▒┼č kimseler aras─▒nda ge├žirdiklerinden, pek g├Ârg├╝leri yoktur. Ger├žek bilimi savsaklamak zorunda kalmamalar─▒, insan ya┼čam─▒n─▒n gereksinmelerine gere─činden ├žok ├Ânem vermemeleri i├žin, b├Âyle bir dayana─ča gereksinmeleri vard─▒r. Bu yetiyi (kendisini hi├ž g├Ârmemi┼č olmakla birlikte, anlad─▒─č─▒ma g├Âre) do─ča vergisi yetene─čiyle, g├Ârg├╝n├╝n sa─člad─▒─č─▒ bilgiyle Hermeias elde etmi┼čtir.
Bu s├Âzlerle ne demek istiyorum? Erastos'la Koriskos'un huylar─▒n─▒ iyice incelemek i├žin elime senden ├žok f─▒rsat ge├žmi┼čtir Hermeias. ┼×unu s├Âyler, ┼čuna g├╝vence veririm ki, bu kom┼čular─▒ndan daha ├žok g├╝vene de─čer bir kimse kolay kolay bulamazs─▒n. Onun i├žin, sana s├Âyl├╝yorum, bunlara do─črulu─čun izin verdi─či ├Âl├ž├╝de ba─član; bunu ├Ânemsiz sanma. Erastos'la Koriskos da, Hermeias'a ba─članmal─▒. Birbirinize b├Âylece ba─član─▒nca, kar┼č─▒l─▒kl─▒ dostluk ba─člar─▒n─▒z─▒ sa─člamla┼čt─▒r─▒n. ─░nsanca ┼čeyler s├╝rekli olamayaca─č─▒ndan, aran─▒zdan biri bu birli─činizi bozacak olursa, yak─▒n─▒lar─▒n─▒z─▒ buraya, bana ve dostlar─▒ma bildirin. Size buradan gelecek olan ve do─črulukla onur konular─▒na dayanan yan─▒tlar, ayr─▒l─▒─č─▒n─▒z ├žok ├Ânemli nedenlerle olmam─▒┼čsa, her t├╝rl├╝ b├╝y├╝l├╝ sesleni┼čten daha g├╝venli olarak, sizi birbirinize yakla┼čt─▒racak ve ├╝├ž├╝n├╝z├╝ de daha ├Ânce ba─člam─▒┼č olan dostlu─ču ve birli─či yeniden kuracakt─▒r. B├Âylece siz de, biz de, bilgeli─če elimizden geldi─čince uygun olarak davran─▒rsak, gelecekle ilgili olarak s├Âyledi─čim bu s├Âzler ger├žekle┼čecektir; b├Âyle davranmazsakÔÇŽ Susuyorum; ├ž├╝nk├╝ ben yaln─▒zca iyi ┼čeyler konusunda gelece─či haber veririm. Tanr─▒lar─▒n izniyle b├╝t├╝n bunlar─▒ iyi bir sonuca vard─▒raca─č─▒m─▒z─▒ s├Âyleyebilirim.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   ...    28   »   


´╗┐