´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Mektuplar : 11


MEKTUPLAR

PLATON

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 76


her zaman ├Âne s├╝rd├╝─č├╝m ├Â─čretiyi ve ya┼čay─▒┼č─▒ kabul edeceklerini; Dionysios'u etkilememize yard─▒m edebileceklerini ekliyordu. S├Âz├╝n k─▒sas─▒, b├╝y├╝k devletleri y├Ânetenlerin felsefeyle u─čra┼čan kimseler olmas─▒n─▒ istiyorsak, bunu ancak ┼čimdi ger├žekle┼čtirebilirdik; b├Âyle bir f─▒rsat bir daha elimize ge├žmezdi. ─░┼čte Dion beni bu ve buna benzer ba┼čka s├Âzlerle k─▒┼čk─▒rt─▒yordu. Bana gelince, bir yandan gen├žler beni kayg─▒land─▒r─▒yor, nas─▒l bir yol tutacaklar─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝yordum; ├ž├╝nk├╝, gen├žlik ├ža─č─▒nda istekler ├žabuk de─či┼čir, s─▒k s─▒k birbirine kar┼č─▒t yollar tutar; bir yandan da, Dion'u tan─▒yor, olgun ya┼č─▒na, huyunun yarad─▒l─▒┼čtan olan sa─člaml─▒─č─▒na g├╝veniyordum. ─░┼čte b├Âylece bu d├╝┼č├╝ncelerimi kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒yor, yola ├ž─▒kay─▒m m─▒, Dion'un s├Âzlerini dinleyeyim mi, dinlemeyeyim mi diye bocal─▒yordum. Sonunda, yasalar ve devlet y├Ânetimi konusundaki d├╝┼č├╝ncelerimin ger├žekle┼čmesi yolunda bir ad─▒m at─▒lacaksa, bunun ┼čimdi denenebilece─čini d├╝┼č├╝nerek gitmeye karar verdim; yeterince inand─▒rmam gereken yaln─▒zca bir ki┼či vard─▒; bunu ba┼čarabilirsem, her ┼čey yoluna girecekti.
─░┼čte yurdumu bu gibi d├╝┼č├╝ncelerle b─▒rakt─▒m; ba┼čkalar─▒n─▒n ileri s├╝rd├╝─č├╝ nedenlerle de─čil. Her ┼čeyden ├Ânce kendime, yaln─▒zca konu┼čup i┼če giri┼čmekten ├žekinen bir adam gibi g├Âr├╝nmekten ve ger├žekten ciddi tehlikeler ge├žirmekte olan Dion'un konukseverlik ve dostlu─čuna s─▒rt ├ževirmi┼č olaca─č─▒mdan utan─▒yordum. Dion'un ba┼č─▒na bir y─▒k─▒m gelseydi. Dionysios ya da ba┼čka kar┼č─▒tlar─▒nca kovulsayd─▒ da s├╝rg├╝n olarak yurdumuza gelip bize ┼čunlar─▒ s├Âyleseydi: ÔÇťEy Platon! ─░┼čte s├╝rg├╝n olarak yan─▒na geldim; d├╝┼čmanlar─▒ma kar┼č─▒ kendimi korumak i├žin eksik olan ne yaya askerlerdi, ne de biniciler; bana gereken senin o inand─▒r─▒c─▒ s├Âzlerindi; Platon, gen├žleri erdem ve do─čruluk yoluna g├Ât├╝ren, onlar─▒ dostluk ve arkada┼čl─▒k ba─člar─▒yla birle┼čtiren s├Âzlerin. Bilirim, sen bunda herkesten ustas─▒n. B├Âyle bir yard─▒m─▒ benden esirgedin; ben de i┼čte Syrakusa'y─▒ b─▒rakt─▒m, buraya geldim. Ama sen as─▒l benden de─čil, o hep g├Âklere ├ž─▒kard─▒─č─▒n, ba┼čkalar─▒n─▒n de─čer vermedi─čini s├Âyledi─čin felsefeden utan. ├ç├╝nk├╝ bana s─▒rt ├ževirmi┼č oldun. Megara'da olsayd─▒m da, yapmak istedi─čim ┼čeylerde seni yard─▒ma ├ža─č─▒rsayd─▒m; eminim, gelirdin; ├ž├╝nk├╝ gelmezsen, kendini insanlar─▒n en de─čersizi sayard─▒n. Ama ┼čimdi yolculu─čun uzunlu─čunu, yolun g├╝├žl├╝klerini, yorgunlu─ču ileri s├╝rerek, herkesin seni ÔÇťkorkakÔÇŁ diye ay─▒plamas─▒ndan kurtulaca─č─▒n─▒ m─▒ san─▒yorsun? Hay─▒r Platon, hay─▒r; bundan kurtulamayacaks─▒n.ÔÇŁ Evet, Dion bu s├Âzleri s├Âyleseydi, bu yak─▒nmalar─▒n─▒ kar┼č─▒layacak uygun bir yan─▒t bulabilir miydim? Hay─▒r. ─░┼čte, insanca nedenlerin olabilece─či denli ak─▒lc─▒ ve do─čru nedenlerle yola ├ž─▒kt─▒m ve yine bu nedenlerle ne ilkelerime, ne de huyuma uygun buldu─čum tyrannosluk alt─▒nda ya┼čamak ├╝zere, bana onur vermekten hi├ž de geri kalmayan kendi as─▒l i┼člerimi b─▒rakt─▒m. Yola ├ž─▒kmakla konuksever Zeus'a vicdan borcumu ├Âdemi┼č, felsefenin ay─▒planmas─▒n─▒ da ├Ânlemi┼č oluyordum. ├ç├╝nk├╝ gev┼čeklik ve ├žekingenlik g├Âstererek korkakl─▒kla su├žlanmay─▒ g├Âze alsayd─▒m, felsefe ger├žekten al├žalacakt─▒.
Uzatmayay─▒m; Syrakusa'ya gelince, Dionysios'un saray─▒n─▒n ba┼čtan ba┼ča kar─▒┼č─▒kl─▒klar i├žinde oldu─čunu g├Ârd├╝m; Dion'a da tyrannoslu─ču ele almak istiyor diye kara ├žal─▒yorlard─▒. Onu, g├╝c├╝m yetti─čince savundum; ama g├╝c├╝m de pek ├Âyle b├╝y├╝k de─čildi. A┼ča─č─▒ yukar─▒ ├╝├ž ay sonra Dionysios, Dion'u tyrannoslu─ča kar┼č─▒ birtak─▒m h─▒rslar─▒ olmakla su├žlayarak k├╝├ž├╝k bir gemiye bindirtti; utan├ž verici bir bi├žimde kovdu. Dion'un dostlar─▒, bizler korkmaya ba┼člad─▒k: Dionysios, Dion'la i┼čbirli─či etti─čimizi ileri s├╝rerek herhangi birimizden ├Âc alabilirdi. Bana gelince, b├╝t├╝n olup bitenlere neden oldu─čumdan, Dionysios'un beni ├Âld├╝rtt├╝─č├╝ s├Âzleri Syrakusa'da dola┼č─▒p duruyordu. Ama Dionysios, hepimizin b├Âyle ├╝rkt├╝─č├╝n├╝ g├Âr├╝nce, bunun daha k├Ât├╝ sonu├žlar do─čurmas─▒ndan korktu; hepimize, hele bana, gene iyilikseverlikle davranmaya ba┼člad─▒. Beni y├╝reklendirmeye u─čra┼č─▒yor, kendisine g├╝venmem gerekti─čini s├Âyl├╝yor, kalmam i├žin ├╝steliyordu. Ka├žarsam, kendisi i├žin iyi olmayaca─č─▒n─▒; kal─▒rsam, bunun tersi olaca─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yordu. ─░┼čte, g├Âr├╝n├╝rde yaln─▒zca bunun i├žin bana b├Âyle ├╝steleyerek rica ediyordu. Fakat tyrannoslar─▒n ricalar─▒nda zorun da yeri oldu─čunu hepimiz biliriz. Ka├žmam─▒ ├Ânlemek i├žin bir yol buldu: beni akropolise g├Ânderdi, orada oturmam─▒ istedi. Ben burada olduk├ža, hi├žbir gemi kaptan─▒, Dionysios gitmeme engel olmasa bile, ondan bu yolda bir buyruk almadan beni gemisine bindirip g├Ât├╝rmezdi; t├╝ccarlar da, s─▒n─▒rlar─▒ bekleyen memurlar da, yaln─▒z ba┼č─▒ma ├╝lkeden ├ž─▒kmama izin vermez; beni yakalar, Dionysios'un yan─▒na g├Ât├╝r├╝rlerdi. Hem o zaman ortalarda gene birtak─▒m s├Âzler, o ├Âncekilere t├╝m├╝yle
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   ...    28   »   


´╗┐