´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Michael Kohlhaas : 01


MICHAEL KOHLHAAS

HEINRICH VON KLEIST

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 36


Bu kitab─▒n haz─▒rlanmas─▒nda Michael Kohlhaas'─▒n M.E.B. Alman Klasikleri dizisinde yay─▒nlanan ilk bask─▒s─▒ temel al─▒nm─▒┼č ve ├ževiri dili g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine uyarlanm─▒┼čt─▒r.
Almancadan ├ževiren: Do├ž. Dr. Necip ├ť├žok
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yeni G├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Mart 1999


MICHAEL KOHLHAAS (Eski bir ger├žek ya┼čam├Âyk├╝s├╝nden)

HEINRICH VON KLEIST ├ťZER─░NE

18 Kas─▒m 1777'de Oder ├╝zerindeki Frankfurt'ta do─čmu┼č olan Heinrich von Kleist, daha ├žocuk denecek ya┼čta b├╝y├╝k bir ├Â─črenme hevesi g├Âsterdi; bu ├Â─črenme hevesiyle birlikte onda az rastlan─▒r bir kavray─▒┼č ve anlay─▒┼č g├Âze ├žarp─▒yordu. Kleist, on, on bir ya┼člar─▒nda annesiyle babas─▒n─▒ yitirdi. Yetim ve ├Âks├╝z kal─▒nca, Berlin'de vaiz Carl'─▒n korumas─▒ alt─▒na verildi. Vaizin yan─▒nda 1792 y─▒l─▒na kadar kald─▒. Bundan sonra babas─▒n─▒n yolundan y├╝r├╝meye karar verdi ve subay aday─▒ olarak Potsdam'daki hassa alay─▒na girdi. Orada kibar tav─▒rlar─▒, canl─▒l─▒─č─▒, m├╝zi─če yetene─čiyle kendisini sevdirdi. Ren sava┼č─▒na kat─▒ld─▒. Daha sonra kar┼č─▒l─▒k g├Ârmedi─či derin bir a┼čka kap─▒ld─▒; bu sevgi, ├╝zerinde ├Âyle b├╝y├╝k bir etki b─▒rakt─▒ ki, bu kibar gen├ž, giyim ku┼čam─▒n─▒ savsaklay─▒p kendini matemati─če ve Kant felsefesine verdi. Bunun sonucu olarak 1799 y─▒l─▒nda hassa te─čmenli─činden ├žekilip yine Frankfurt'a d├Ând├╝, orada y├╝ksek├Â─črenime ba┼člad─▒. K─▒z karde┼čleri de Frankfurt'ta bulunuyorlard─▒. ─░┼čte Kleist ya┼čam─▒n─▒n en mutlu g├╝nlerini burada ya┼čad─▒; hele kentin ileri gelenlerinden birinin sevimli ve zeki k─▒z─▒yla ni┼čanlan─▒nca, mutlulu─ču bir kat daha artt─▒. Fakat bu mutluluk uzun s├╝rmedi; a┼č─▒r─▒ derecede kafa yorgunlu─ču y├╝z├╝nden sa─čl─▒─č─▒ bozuldu. Askerlikten ayr─▒ld─▒ktan sonra yap─▒s─▒na uygun bir u─čra┼č─▒ da bulamam─▒┼čt─▒. Kant felsefesi, Kleist'─▒n ger├že─če varabilme konusundaki inanc─▒n─▒ k├Ârletmi┼čti. Sa─čl─▒─č─▒yla birlikte ruh durumu da k├Âk├╝nden bozulmu┼čtu. D─▒┼či┼člerine girmek ├╝zere 1800'de Berlin'e gitti. Siyasal bir g├Ârevle Viyana'ya do─čru yola ├ž─▒kt─▒; fakat buraya ula┼čamadan yine Berlin'e d├Ând├╝. D├╝zen ve sab─▒r isteyen memurluk ya┼čam─▒ndan ├žekilmeye karar verdi; bu i┼č i├žin yarat─▒lmam─▒┼č oldu─čunu duyumsam─▒┼čt─▒. Kant felsefesiyle u─čra┼čmas─▒ onu insano─člunun varl─▒─č─▒ ve ├Âdevleri konusunda ├Âyle bir bocalama i├žine att─▒ ki, garip yap─▒s─▒n─▒n da etkisiyle umutsuzlu─ča kap─▒ld─▒, i┼č g├Âremez oldu; hatta ni┼čanl─▒s─▒na kar┼č─▒ duydu─ču sevgi bile k├Ârlendi. Bunun ├╝zerine ni┼čanl─▒s─▒, onun bir u─čra┼č─▒da karar k─▒lamad─▒─č─▒n─▒ ileri s├╝rerek ni┼čan─▒ bozdu. ─░┼čte bundan sonra Kleist'─▒n ya┼čam─▒ ├╝lke ├╝lke dola┼čmakla ge├žti. Yitirdi─či erinci ba┼čka ├ževrelerde, ba┼čka insanlar aras─▒nda yeniden elde etme umuduyla, sevgili k─▒z karde┼či Ulrike ile birlikte, 1801'de Paris'e gitti. Oradaki ya┼čam, onu kendi i├žine ├žekilmeye y├Âneltti: G├Ânl├╝ insanlara, bilime kar┼č─▒ gittik├že artan bir tiksinmeyle doldu. Bunun ├╝zerine d├╝nyadan elini ete─čini ├žekmeye, ─░svi├žre'de toprak alarak bir k├Âyl├╝ gibi ya┼čamaya karar verdi. K─▒z karde┼čini Frankfurt'a kadar g├Ât├╝rd├╝kten sonra ─░svi├žre'ye d├Ând├╝; fakat tasar─▒s─▒n─▒ uygulamaya koyamad─▒. Paris gibi b├╝y├╝k bir d├╝nya kentinin g├╝r├╝lt├╝s├╝nden ─░svi├žre'nin ┼čairane yaln─▒zl─▒─č─▒na s─▒─č─▒nd─▒─č─▒ halde, ruhu dinginli─če kavu┼čamam─▒┼čt─▒: bazen b├╝y├╝k umutlarla dolup ta┼č─▒yor, bazen de umutsuzlu─ča kap─▒l─▒yor, hatta ├ž─▒lg─▒na d├Ân├╝yordu.
Bern'de bulundu─ču s─▒ralarda b├╝y├╝k ┼čair Wieland'─▒n (1) o─člu Ludwig Wieland ve k├╝├ž├╝k Gessner (2) ile tan─▒┼čt─▒. Bu tan─▒┼čma sonunda, o zamana kadar uyumu┼č olan ┼čairlik yetene─či uyand─▒. ─░svi├žre'de Schroffenstein Ailesi adl─▒ oyununu yazd─▒ (1802) ve K─▒r─▒k Testi adl─▒ g├╝ld├╝r├╝s├╝yle bir├žok kez yeniden
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    43   »   


´╗┐