´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Michael Kohlhaas : 02


MICHAEL KOHLHAAS

HEINRICH VON KLEIST

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 36


kaleme al─▒p bir t├╝rl├╝ bitiremedi─či Robert Guiskard adl─▒ oyununa ba┼člad─▒. Bu oyunun kendisine b├╝y├╝k bir ├╝n sa─člayaca─č─▒n─▒ umuyordu. G├╝n├╝n birinde a─č─▒r bir hastal─▒─ča tutuldu. Hastal─▒─č─▒ haber al─▒r almaz hemen yan─▒na ko┼čan k─▒z karde┼či Ulrike, ona ├Âzenle bakt─▒. ─░yile┼čince karde┼čiyle birlikte Almanya'ya d├Ând├╝ (1802). K─▒sa bir s├╝re Jena'da kald─▒. Burada Goethe ve Schiller ile tan─▒┼čt─▒. Geothe, t├╝m i├žtenli─čiyle ilgi g├Âstermesine kar┼č─▒n, bu garip yap─▒l─▒ adamdan biraz ├žekindi; Kleist ise, yukar─▒da sayd─▒─č─▒m─▒z yap─▒tlar─▒yla, dahi ┼čair ├želengini Goethe'nin ba┼č─▒ndan ├žekip almak istiyordu. Kendisine Robert Guiskard'dan par├žalar okudu─ču ya┼čl─▒ Wieland, ├žok ┼čeyler s├Âz veren bu oyunu be─čendi; bitirmesi i├žin de onu y├╝reklendirdi. Bir y─▒l sonra, yani 1803'te Kleist, Dresden'e gitti; oradan da bir arkada┼č─▒yla yine ─░svi├žre'ye, ─░talya'ya ve yine Fransa'ya ge├žti. Bu yolculukla dinginli─če kavu┼čaca─č─▒ yerde, kendi sanat─▒na olan inanc─▒ gittik├že k─▒r─▒larak ├╝zg├╝n bir ruh durumuna d├╝┼čt├╝. Arkada┼č─▒yla ÔÇťvarl─▒kÔÇŁ, ÔÇťyoklukÔÇŁ ├╝zerine bir tart─▒┼čmadan sonra arkada┼č─▒, birlikte oturduklar─▒ evden ayr─▒ld─▒. Bu y├╝zden ┼čairin umutsuzlu─ču daha da artt─▒; Robert Guiskard'─▒ ├╝├ž├╝nc├╝ kez yakt─▒.
Yeniden Almanya'ya d├Ând├╝─č├╝ zaman, Mainz kentinde alt─▒ ay s├╝ren tehlikeli bir hastal─▒─ča tutuldu. 1804 y─▒l─▒n─▒n sonlar─▒na do─čru Do─ču Prusya'n─▒n ba┼čkenti K├Ânigsberg'e gitti. Bir yandan oradaki h├╝k├╝mette memur olarak ├žal─▒┼č─▒rken, ├Âte yandan da ┼čairlik yolunda b├╝y├╝k geli┼čmeler g├Âsterdi: K─▒r─▒k Testi'yi tamamlad─▒; Moli├ęre'in Amphitryon'u ├╝zerinde ├žal─▒┼čt─▒: Marquise von O., Michael Kohlhaas ├Âyk├╝lerini yazd─▒ ve belki de Robert Guiskard'─▒ yeniden ele ald─▒.
O s─▒ralarda Napol├ęon ordular─▒ her yanda zafer ├╝st├╝ne zafer kazan─▒yordu.. Kleist, Jena ve Auerstaedt ├Ânlerinde Almanlar─▒n yenildi─či haberini K├Ânisberg'de duydu. ├ťlkesinin bu ├╝z├╝c├╝ durumu ve para s─▒k─▒nt─▒s─▒, karaduygusunu bir kat daha art─▒rd─▒. 1807 ba┼člang─▒c─▒nda yar─▒ umutsuzluk i├žinde Berlin'e gitti; elinde pasaportu bulunmad─▒─č─▒ i├žin, Berlin'i i┼čgal alt─▒nda bulunduran Frans─▒zlar taraf─▒ndan tutuklan─▒p iki subayla birlikte Fransa'ya g├Ânderildi. Birka├ž hafta Fransa'da kald─▒ktan sonra, ├Âzg├╝r b─▒rak─▒ld─▒. 1807 y─▒l─▒ ortalar─▒na do─čru Dresden'e gitti. Orada Ludwig Tieck (3) ile tan─▒┼čt─▒ ve ba┼čka yazarlarla birlikte Ph├Âbus ad─▒nda ayl─▒k bir dergi yay─▒mlamaya ba┼člad─▒. Bu dergi ancak 1808 Oca─č─▒'ndan Ekimi'ne kadar ├ž─▒km─▒┼č, Michael Kohlhaas'─▒n ilk bi├žimi burada b├Âl├╝m b├Âl├╝m yay─▒nlanm─▒┼čt─▒. Ph├Âbus i┼či bir s├╝re i├žin ne┼česini yerine getirmi┼čti; fakat bu da uzun s├╝rmedi. ├ç├╝nk├╝ Goethe'nin kendisinden pek de ├Âvg├╝yle s├Âz etmedi─čini ├Â─črenmi┼čti; bunun ├╝zerine birka├ž ac─▒ yergi yazd─▒. Yine para s─▒k─▒nt─▒s─▒ ba┼č g├Âstermi┼čti; ama Almanya'n─▒n umutsuz durumu ona her ┼čeyden daha ├žok ac─▒ veriyordu. Prusya'n─▒n d├╝┼č├╝┼č├╝n├╝ K├Ânigsberg'deyken g├Ârm├╝┼čt├╝.
Almanya'n─▒n bu yenilmi┼č ve istila edilmi┼č durumu, onda Frans─▒zlara, hele Napol├ęon'a kar┼č─▒ b├╝y├╝k bir kin ve nefret uyand─▒rd─▒. Napol├ęon'u ├Âb├╝r d├╝nyada g├╝nahlar─▒ sayacak olan meleklerin solu─čunu t├╝ketecek bir g├╝nahk├ór diye niteliyordu. Ona, do─ča tap─▒na─č─▒n─▒n deste─či olan s├╝tunlar─▒ yerinden oynatan, cehennemden ├ž─▒km─▒┼č baba katili hortlak ad─▒n─▒ takm─▒┼čt─▒. ┼×air i├žin Napol├ęon, bask─▒c─▒ y├Ânetim ├Ârne─či, haks─▒zl─▒─č─▒n ta kendisidir. Kleist, Napol├ęon'a kar┼č─▒ duydu─ču u├žsuz bucaks─▒z nefreti, 1808'de yazd─▒─č─▒ Hermann Sava┼č─▒ adl─▒ oyununda da sergilemi┼č, bununla ona kar┼č─▒ bir direni┼č devinimi uyand─▒rmak istemi┼č, Almanya'ya kurtulu┼č yolunu g├Âstermi┼čtir.
Avusturya sava┼č─▒ ona yeni umutlar vermi┼čti; fakat Wagram'da sava┼č─▒n k├Ât├╝ bir sonuca varmas─▒, b├╝t├╝n umutlar─▒n─▒ bo┼ča ├ž─▒kard─▒. Kleist, Berlin'e d├Ând├╝: K─▒sa s├╝ren Berliner Abendbl├Ątter ad─▒ndaki gazeteyi ├ž─▒karmaya ba┼člad─▒. 1810'da oyunlar─▒n─▒n en ├╝nl├╝lerinden biri olan Prens Friedrich von Hamburg'u yazd─▒. Bu yap─▒t─▒ndan ├žok ┼čeyler umuyordu. Dinginlik geri d├Âner gibi olmu┼čtu; fakat bu s─▒rada garip bir bi├žimde ya┼čam─▒na son verdi.
Me┼čhur sofist Adam M├╝ller ona Henriette Vogel ad─▒nda bir kad─▒n tan─▒tm─▒┼čt─▒. Bu kad─▒n devas─▒ bulunmayan bir hastal─▒─ča tutulmu┼č oldu─čunu san─▒yordu. Bu nedenle de kendisi i├žin art─▒k dayan─▒lmaz bir bi├žim alan ya┼čam─▒na son vermeyi d├╝┼č├╝n├╝yordu. Kleist'tan, kendisi istedi─či anda, arkada┼čl─▒─č─▒n─▒ g├Âsterecek bir hizmette bulunma s├Âz├╝n├╝ alm─▒┼čt─▒; g├╝n├╝n birinde ona bu s├Âz├╝n├╝ an─▒msatt─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   ...    43   »   


´╗┐