´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Mozart Prag Yolunda : 01


MOZART PRAG YOLUNDA

EDUARD M├ľRIKE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 30


Bu kitab─▒n haz─▒rlanmas─▒nda Mozart Prag Yolunda'n─▒n M.E.B. Alman Klasikleri dizisinde yay─▒nlanan ilk bask─▒s─▒ temel al─▒nm─▒┼č ve ├ževiri dili g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine uyarlanm─▒┼čt─▒r.
├çevirenler: Erol G├╝ney - Orhan Veli Kan─▒k - O─čuz Peltek
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yeni G├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Ocak 1999


G─░R─░┼×

Gottfried Keller bir yaz─▒s─▒nda Eduard M├Ârike'nin ki┼čili─čini: ÔÇťHoratius'un (1) ve ┼×─▒vab'l─▒ (2) kibar bir han─▒m─▒n o─čluÔÇŁ s├Âzleriyle tan─▒mlam─▒┼čt─▒r. - Ger├žekten de bu ozan─▒n ├Âzelli─či bundan daha iyi belirtilemezdi. O, d├╝nyada klasikle do─čal - gizemli aras─▒nda yurdunu bulmu┼čtu; titre┼čim ve bislerden f─▒rsat bulduk├ža hastal─▒kl─▒ya kadar giden bir ince duyu┼č. ─░┼čte onun liri─činin ve ├Âyk├╝lerinin olgunla┼čt─▒─č─▒ besi topra─č─▒ buydu. Sonu├žta, onun yaratt─▒─č─▒ yap─▒tlarda, kendisini bizzat do─čan─▒n bir par├žas─▒ gibi g├Âsteren ┼ča┼čmaz bir hava vard─▒.
Herhalde b├Âylesine ince dokunmu┼č bir sanat yarat─▒l─▒┼č─▒n─▒n d─▒┼č d├╝nyada g├╝├žl├╝klerle kar┼č─▒la┼čm─▒┼č olmas─▒na ┼ča┼čmamal─▒. ├çok do─čal olarak, M├Ârike'nin bir kentli olarak ge├žirdi─či ya┼čam bir ba┼čar─▒ olmaktan ├žok uzakt─▒r. Eduard M├Ârike 8 Eyl├╝l 1804'te Stuttgart yak─▒nlar─▒ndaki Ludwigsburg'da bir hekimin o─člu olarak d├╝nyaya geldi. 1822 - 1826 aras─▒nda T├╝bingen vakf─▒nda din bilim okudu. ┼×iirlerinin Peregrinas─▒ ve usta i┼či roman─▒ Maler Nolten'deki Elisabethi olan Maria Mayer'le kar┼č─▒la┼čmas─▒ bu ├Â─črencilik d├Ânemine rastlar. M├Ârike, bu kar┼č─▒la┼čmadan derin bir bi├žimde etkilenmi┼čti. Sonra yakla┼č─▒k sekiz y─▒l─▒n─▒ ┼×─▒vab k├Âylerinde papaz yard─▒mc─▒l─▒─č─▒ yaparak ge├žirdi, sonunda 1834'te Cleversulzbach'da papaz oldu. Fakat hi├ž sevmedi─či bu g├Ârevden b─▒karak daha 1843 y─▒l─▒nda emekliye ayr─▒ld─▒. Mergentheim'da birka├ž y─▒l bo┼č oturduktan sonra 1851'de Stuttgart'ta Katharin vakf─▒nda, ancak pek az zaman─▒n─▒ dolduran bir edebiyat ├Â─čretmenli─či g├Ârevi ald─▒, arkas─▒ndan evlendi. 1866'da bu i┼čini de b─▒rakt─▒. Evlili─či pek mutlu de─čildi, sonunda e┼člerin ayr─▒lmas─▒yla bitti. M├Ârike ├Âmr├╝n├╝n son y─▒llar─▒n─▒ Lorch ve N├╝rtingen'de darl─▒k i├žinde ge├žirdi ve en sonunda yine Stuttgart'a d├Ând├╝. ├ľl├╝m d├Â┼če─činde kar─▒s─▒yla bar─▒┼čt─▒─č─▒ halde 4 Haziran 1875'te ya┼čama g├Âzlerini yan─▒nda kimse olmaks─▒z─▒n kapam─▒┼čt─▒r.
M├Ârike'nin de─čeri ancak ├Âl├╝m├╝nden sonra anla┼č─▒ld─▒; ├Âzellikle Schumann, Robert Franz, Brahms ve Hugo Wolf'un seslendirdi─či ┼čiirleri onu halka mal etti. Ya┼čamda oldu─ču s─▒rada de─čerini bilenler yaln─▒zca onun geni┼č├že dost ├ževresi olmu┼čtu. Bu ├ževrede David Friedrich Straus, Friedrich Theodor Vischer, Wilhelm Waiblinger, Theodor Storm, Moritz von Schwind ve Paul Heyse gibi ├╝lkesinin en se├žkin insanlar─▒ vard─▒. Bu ki┼čilerle olan dostlu─ču ve mektupla┼čmalar─▒ M├Ârike'nin ya┼čad─▒─č─▒ ya┼čama pek az ─▒┼č─▒k tutar - o ya┼čam ki, g├Âr├╝n├╝┼če bak─▒l─▒rsa, pek dar bir ├ževre i├žinde ge├žmi┼čtir. M├Ârike, birka├ž k─▒sa yolculu─čun d─▒┼č─▒nda ┼×─▒vab ├╝lkesinden hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čt─▒r; ancak o zaten b├╝y├╝k bir ├ževreye gereksinim duymad─▒, ├ž├╝nk├╝ kendi i├žinde zengin bir d├╝nya ta┼č─▒yordu, bu d├╝nya en ├žok onun ┼čiirlerinde temiz ve a├ž─▒k bir bi├žimlenmeye ula┼čm─▒┼čt─▒r. Goethe'den sonra en b├╝y├╝k lirik ozan oldu─ču yolundaki ├╝n├╝n├╝ bu i├žten ve derin ruh zenginli─či sayesinde kazanm─▒┼čt─▒r.
┼×iirlerinin sevimlili─či, sessiz karamsarl─▒─č─▒ ve ┼čakac─▒ rahatl─▒─č─▒ kitaplar─▒nda da yer al─▒r.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    39   »   


´╗┐