´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Mozart Prag Yolunda : 06


MOZART PRAG YOLUNDA

EDUARD M├ľRIKE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 30


Her t├╝rl├╝ ve renkten tasay─▒, bu arada pi┼čmanl─▒k duygusu da eksik olmamak ├╝zere, her bir zevkin ac─▒ bir ├že┼čnisi olarak kendisinin bir k─▒smeti gibi kabul etmeye al─▒┼čm─▒┼čt─▒. Ama biliyoruz ki, bu ac─▒lar da sonunda durulup safla┼čarak derin bir kaynakta toplanacak ve bu kaynak y├╝zlerce alt─▒n oluktan f─▒┼čk─▒r─▒p, melodilerinin ├že┼čitlili─či i├žin ard─▒ arkas─▒ kesilmeksizin insan y├╝re─činin b├╝t├╝n dertlerini ve mutluluklar─▒n─▒ d─▒┼čar─▒ya ak─▒tacakt─▒r.
Bu arada a├ž─▒k bir bi├žimde g├Âze ├žarpan da Mozart'─▒n ya┼čama bi├žiminin evlilik ├ževresindeki k├Ât├╝ etkisiydi. Ak─▒ls─▒zca ve d├╝┼č├╝ncesizce y├╝r├╝t├╝len bir tutumsuzlu─čun s─▒z─▒lar─▒ hemen haz─▒rd─▒. Hele g├Ânl├╝n├╝n en g├╝zel davran─▒┼člar─▒ndan birine ├žok ba─čl─▒ g├Âr├╝n├╝yordu. Gereksinimi olan biri ondan biraz ├Âd├╝n├ž para almak ya da onun kefilli─čini dilemek istese, bunu, Mozart'─▒n ├Ânceden uzun boylu rehin ya da ba┼čka bir g├╝vence aramayaca─č─▒n─▒ bilerek istemi┼č olaca─č─▒n─▒ kabul edebiliriz; ger├žekten de onda bu gibi ak─▒ll─▒l─▒klar bir ├žocuktan daha az aranabilirdi. Ona kalsa elindekini hemen ba─č─▒┼člar ve bunu hep ├Âzellikle kendisinde fazla fazla bulundu─čuna inand─▒─č─▒ zamanlar sevin├ž dolu bir c├Âmertlikle yapard─▒.
Bu bi├žimde bir har vurup harman savurman─▒n her zamanki ev harcamalar─▒yla birle┼čince eri┼čti─či para tutar─▒ ┼č├╝phesiz ki gelirleriyle hi├žbir bi├žimde orant─▒l─▒ olamazd─▒. Tiyatro ve konserlerden, yay─▒nevlerinden ve ├Â─črencilerinden ald─▒klar─▒ paralar imparatordan ald─▒─č─▒ ayl─▒kla birlikte, halk─▒n o y─▒llarda Mozart'─▒n m├╝zi─čine kar┼č─▒ hen├╝z kesin bir anlay─▒┼č g├Âstermekten ├žok uzak olmas─▒ dolay─▒s─▒yla, gereksinimlerine o oranda yetmeyen bir toplama var─▒yordu. M├╝zi─čindeki b├╝y├╝k g├╝zellik, doygunluk ve derinlik o zamana kadar be─čenilegelen, kavranmas─▒ kolay ├že┼čniye kar┼č─▒ genel olarak garipsenmi┼čti. Ger├ži Viyanal─▒lar ÔÇťBelmonts und KonstanzeÔÇŁye -bu yap─▒t─▒n halka yatk─▒n yanlar─▒ dolay─▒s─▒yla- bir zamanlar bir t├╝rl├╝ doyamam─▒┼člard─▒; fakat buna kar┼č─▒l─▒k birka├ž y─▒l sonra Figaro'nun D├╝─č├╝n├╝ operas─▒, hi├ž ┼č├╝phesiz yaln─▒zca tiyatro m├╝d├╝r├╝n├╝n ├ževirdi─či dolaplar y├╝z├╝nden de─čil, sevimli, fakat ├Âl├ž├╝s├╝z derecede a┼ča─č─▒ nitelikteki ÔÇťCosa RaraÔÇŁn─▒n yar─▒┼čmas─▒ kar┼č─▒s─▒nda hi├ž beklenmedik, ac─▒kl─▒ bir ba┼čar─▒s─▒zl─▒─ča u─črad─▒. Nitekim gene Figaro'yu, ayn─▒ etki alt─▒nda bulunmayan olgun Pragl─▒lar─▒n b├╝y├╝k bir hayranl─▒kla kar┼č─▒lamalar─▒ ├╝zerine, ├╝stad─▒m─▒z bundan duydu─ču ┼č├╝kran dolu co┼čkuyla arkas─▒ndan yarataca─č─▒ ilk operay─▒ Prag i├žin yazmay─▒ kararla┼čt─▒rd─▒. Mozart zaman─▒n uygunsuzlu─čuna ve d├╝┼čmanlar─▒n─▒n yapt─▒klar─▒na ald─▒rmay─▒p biraz daha ├Ânlemli ve ak─▒ll─▒ davransayd─▒, sanat─▒ndan gene ├žok b├╝y├╝k kazan├žlar sa─člayabilirdi; fakat o, b├╝y├╝k kitlenin yeni yap─▒t─▒n─▒ alk─▒┼č tufan─▒na bo─čmas─▒na kar┼č─▒n bu giri┼čiminden de tam yararlanamad─▒. Her ┼čey bir araya topland─▒ ve talihi, yarat─▒l─▒┼č─▒ ve kendi yanl─▒┼člar─▒ hep birle┼čip o e┼čsiz adam─▒n daha da geli┼čmesine f─▒rsat b─▒rakmad─▒lar.
Bir ev kad─▒n─▒n─▒n, g├Ârevini bildi─či s├╝rece b├Âyle ko┼čullar alt─▒nda ne kadar g├╝├ž bir duruma d├╝┼čece─čini kavramam─▒z kolayd─▒r. Kar─▒s─▒ Konstanze, kendisi gibi, bir m├╝zik adam─▒n─▒n k─▒z─▒ olarak tam bir sanat ruhu ta┼č─▒yan, ya┼čama canl─▒s─▒ bir gen├ž kad─▒n oldu─ču halde, bereket versin baba evinden yoksulluk nedir bildi─či i├žin, y─▒k─▒m─▒ daha kayna─č─▒ndayken ├Ânlemek, bir├žok yanl─▒┼č i┼či durdurmak ve b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝deki kay─▒plar─▒ k├╝├ž├╝k ├Âl├ž├╝de art─▒rmalarla kapatmak yolunda b├╝t├╝n iyi niyetlili─čini g├Âsterdi. Ancak, ├Âzellikle sonuncu ├žaba bak─▒m─▒ndan gereken ustal─▒k ve deneyimden galiba yoksundu. Paralar onun elindeydi ve hesaplar─▒ o tutuyordu; her istek, her bor├ž an─▒msatmas─▒, k─▒saca can s─▒k─▒c─▒ ne varsa hepsi t├╝m├╝yle ona y├Âneltiliyordu. B├Âylece zaman zaman s─▒k─▒nt─▒n─▒n bo─čaz─▒na kadar dayand─▒─č─▒n─▒ duyuyordu, oysa ├žo─ču zaman bu umars─▒zl─▒k, bu darl─▒k ve bu s─▒k─▒c─▒ utan├ž durumuna, herkesin ├Ân├╝nde rezil olmak korkusuna ayr─▒ca bir de kocas─▒n─▒n k├Ât├╝mserli─či kat─▒lmaktayd─▒. Mozart, bir umutsuzluk durumunda g├╝nlerce hi├žbir ┼čey yapmaks─▒z─▒n ve hi├žbir avutmaya kulak asmaks─▒z─▒n kar─▒s─▒n─▒n yan─▒nda durmadan i├ž ├žekerek ve yak─▒narak yahut bir k├Â┼čede suskun, i├žine kapanm─▒┼č oturur, sonsuz bir vida gibi i┼čleyen hazin ├Âl├╝m d├╝┼č├╝nceleriyle durmadan oyulurdu. Bununla birlikte, kad─▒nca─č─▒z cesaretini ancak pek seyrek olarak yitiriyor, a├ž─▒k g├Âr├╝┼č├╝ sayesinde, birka├ž zaman i├žin bile olsa, ├žok defa ├žare ve yard─▒m bulmay─▒ beceriyordu; ama gene de, asl─▒nda d├╝zelen ya pek az, ya da hi├žbir ┼čeydi. Onun, ger├žek veya ┼čaka yoluyla, yalvararak ve ok┼čayarak bir g├╝n i├žin ├žay─▒n─▒ kar─▒s─▒n─▒n yan─▒ ba┼č─▒nda i├žmesini, ak┼čam yeme─čini evinde ailecek yemesini ve sonra da art─▒k soka─ča ├ž─▒kmamas─▒n─▒ sa─člayabilse, acaba bu ba┼čar─▒s─▒yla eline ne ge├žirmi┼č olurdu. Mozart, bir kerecik kar─▒s─▒n─▒n g├Âzya┼člar─▒na dayanamay─▒p ani bir ┼ča┼čk─▒nl─▒k ve ├╝z├╝nt├╝ i├žinde bu k├Ât├╝ al─▒┼čkanl─▒─č─▒na y├╝rekten ilenerek kendinden istenenin daha fazlas─▒n─▒ yapmaya s├Âz verse bile bo┼čunayd─▒, ├ž├╝nk├╝ fark─▒nda olmaks─▒z─▒n gene eski gidi┼čine y├Ânelmekte gecikmezdi.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   ...    39   »   


´╗┐