´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Oyunculuk ├ťzerine Ayk─▒r─▒ D├╝┼č├╝nceler : 02


OYUNCULUK ├ťZER─░NE AYKIRI D├ť┼×├ťNCELER

DENIS DIDEROT

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 92


B─░R─░NC─░ - Ama yine de d├╝┼č├╝ncemi de─či┼čtirmiyorum.
─░K─░NC─░ - ├ľyle olsun, ben raz─▒y─▒m. Ama unutmay─▒n ki, ben kad─▒n de─čilim ve bu konudaki d├╝┼č├╝ncenizi l├╝tfen a├ž─▒klaman─▒z gerekiyor.
B─░R─░NC─░ - Gerekli mi bu?
─░K─░NC─░ - Evet, gerekli.
B─░R─░NC─░ - D├╝┼č├╝ncemin k─▒l─▒─č─▒n─▒ de─či┼čtirmektense, susmak, benim i├žin daha kolay olacak.
─░K─░NC─░ - Ben de ├Âyle san─▒r─▒m.
B─░R─░NC─░ - ├ľyleyse sert davranaca─č─▒m.
─░K─░NC─░ - Dostumun da sizden istedi─či bu.
B─░R─░NC─░ - Peki, d├╝┼č├╝ncemi s├Âylemem gerekiyorsaÔÇŽ Dostunuzun ├Âzentili, d├╝─č├╝ml├╝, bo─čumlu ve ┼či┼čirme bir bi├žemle kaleme al─▒nm─▒┼č olan yap─▒t─▒, herkesin bildi─či d├╝┼č├╝ncelerle dolu. Bu kitab─▒ okuduktan sonra ne b├╝y├╝k bir oyuncu daha y├╝ksek bir d├╝zeye ula┼č─▒r; ne de k├Ât├╝ bir oyuncu, oldu─čundan daha iyi olur. ─░nsana ki┼čili─činin artamlar─▒n─▒; y├╝z├╝n├╝, sesini, d├╝┼č├╝nme y├Ântemini ve inceli─či, yarat─▒l─▒┼č─▒ verir. Yarat─▒l─▒┼čtan gelen artamlar─▒n─▒ daha da yetkinle┼čtirecek olan da, b├╝y├╝k ├Ârnekleri incelemek, insan ruhunu bilmek, g├Ârg├╝, s├╝rekli ├žal─▒┼čma, deneyim ve tiyatro al─▒┼čkanl─▒─č─▒d─▒r. ├ľyk├╝nmeci oyuncu, her ┼čeyi ┼č├Âyle b├Âyle ba┼čaracak bir dereceye gelebilir; ama oyununun ne ├Âvg├╝ye, ne de yergiye de─čer bir yan─▒ olur.
─░K─░NC─░ - Ya da her ┼čeyi ele┼čtirilebilir.
B─░R─░NC─░ - ├ľyle olsun. Yaln─▒zca do─ču┼čtan getirdikleriyle kalan oyuncu, ├žo─ču kez ├žok k├Ât├╝, kimi zaman da pek iyidir. Hangi bak─▒mdan olursa olsun, ┼ča┼čmaz bir orta hallilikten sak─▒n─▒n. Kendisine ne denli sert davran─▒lsa da, mesle─če yeni ba┼člayan birinin, gelecekteki ba┼čar─▒lar─▒ ├Ânceden sezilebilir. Yuhalar, ancak yeteneksizleri ├Âld├╝r├╝r. Sahnede hi├žbir ┼čey do─čada oldu─ču gibi olmaz ve dizeli (manzum) tiyatro yap─▒tlar─▒n─▒n t├╝m├╝, belirli bir esasa g├Âre yaz─▒lm─▒┼čt─▒r; nas─▒l olur da sanats─▒z bir do─ča b├╝y├╝k bir oyuncu yeti┼čtirebilir? En a├ž─▒k ve en yerli yerinde s├Âz s├Âyleyen, en enerjik bir yazarda bile s├Âzc├╝kler ancak bir d├╝┼č├╝ncenin, bir duygunun yakla┼č─▒k birer i┼čareti; de─čerini devinim, jest, ses, y├╝z, bak─▒┼č ve belirli bir durumun tamamlad─▒─č─▒ birer i┼čaretse ve ba┼čka bir ┼čey olamazsa, nas─▒l olur da bir rol iki ayr─▒ oyuncu taraf─▒ndan ayn─▒ bi├žemde oynan─▒r? ┼×u s├Âzleri dinleyin:
- ÔÇŽ eliniz orada ne ar─▒yor?
- Giysinize bakt─▒m, kuma┼č─▒ pek yumu┼čak.

Ne anlad─▒n─▒z? Hi├ž. ┼×imdi s├Âyleyeceklerimi g├╝zelce bir tart─▒n; birbiriyle konu┼čan iki ki┼činin, ayn─▒ s├Âzc├╝kleri ve deyimleri kulland─▒klar─▒ halde, t├╝m├╝yle birbirinden farkl─▒ ┼čeyler d├╝┼č├╝n├╝p s├Âyleyebilmeleri nas─▒l da kolay ve ola─čand─▒r, anlars─▒n─▒z. Size verece─čim ├Ârnek, bu bak─▒mdan ola─čan├╝st├╝ bir ├Ârnektir; dostunuzun o kitab─▒ÔÇŽ Bir Frans─▒z oyuncusuna bu kitap ├╝zerine ne d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝n├╝ sorun, kitapta ne varsa hepsinin do─čru oldu─čunu s├Âyler. Ayn─▒ ┼čeyi bir ─░ngiliz oyuncusuna sorarsan─▒z, kitab─▒n de─či┼čtirilecek bir tek t├╝mcesi bile bulunmad─▒─č─▒na ve yap─▒t─▒n tam anlam─▒yla, ÔÇťsahnenin ─░nciliÔÇŁ oldu─čuna ant i├žerek g├╝vence verir. Bununla birlikte, ─░ngilizlerin dizeli g├╝ld├╝r├╝ ve a─člat─▒ yazma y├Ântemleriyle Frans─▒zlar─▒nkiler aras─▒nda hi├žbir benzerlik olmad─▒─č─▒ndan, Garrick'e g├Âre, bir kimse Shakespeare'in bir sahnesini pek yetkin oynayabilse bile, Racine'in bir sahnesinin okunu┼čunda, daha ilk dizelerdeki s├Âzc├╝klerin uyumsall─▒─č─▒n─▒ ve ezgisini kavrayamazsa, bu dizelerle, sanki bir s├╝r├╝ y─▒lan ba┼č─▒na, ayaklar─▒na, ellerine, bacaklar─▒na ve kollar─▒na dolanm─▒┼č gibi k─▒sk─▒vrak sar─▒lacak, davran─▒┼č─▒ da hi├žbir zaman serbest olmayacakt─▒r; ku┼čkusuz bu nedenle,
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   ...    34   »   


´╗┐