´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Oyunculuk ├ťzerine Ayk─▒r─▒ D├╝┼č├╝nceler : 07


OYUNCULUK ├ťZER─░NE AYKIRI D├ť┼×├ťNCELER

DENIS DIDEROT

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 92


Belki ┼ču denemeyi y├╝z kez yinelemi┼čsinizdir. ├ľyk├╝n├╝z├╝n sonunda, toplant─▒da sizi dinleyenler co┼čku i├žindeyken, i├žeri bir adam girer ve onun da merak─▒n─▒ gidermek gerekir. Ama bu i┼či art─▒k beceremezsiniz, ruhunuz bo┼čalm─▒┼č gibidir; sizde art─▒k ne duyarl─▒l─▒k, ne co┼čkunluk, ne de g├Âzya┼č─▒ kalm─▒┼čt─▒r. Neden oyuncu b├Âyle ├ž├Âk├╝vermez? ├ç├╝nk├╝ onun uydurma bir ├Âyk├╝ye kar┼č─▒ g├Âsterdi─či ilgiyle kom┼čunuzun ba┼č─▒na gelen bir y─▒k─▒m─▒n sizde uyand─▒rd─▒─č─▒ ilgi aras─▒nda ├žok b├╝y├╝k ayr─▒m vard─▒r. Siz Cinna m─▒s─▒n─▒z? Hi├ž Kleopatra, M├ęrope, Agrippina oldunuz mu? Elbette bu adamlara ald─▒r─▒┼č etmezsiniz. Dahas─▒, tiyatronun Kleopatras─▒, M├ęrope'u, Agrippinas─▒, Cinnas─▒ tarihsel ki┼čilikler midir? Hay─▒r. Bunlar ┼čiirin uydurma imgeleridir. Dahas─▒ var; bunlar, ┼ču ya da bu ┼čaire g├Âre tasarlanm─▒┼č g├Âlgelerdir. Bu z├╝mr├╝d├╝ ankalar─▒, davran─▒┼člar─▒yla, tav─▒rlar─▒yla ve ├ž─▒─čl─▒klar─▒yla sahnede b─▒rak─▒n; tarihe sokarsan─▒z ├žok tuhaf olur; herhangi bir toplulu─ča girerlerse, herkes g├╝lmekten kat─▒l─▒r. Herkes birbirinin kula─č─▒na, ÔÇťAcaba say─▒kl─▒yor mu?ÔÇŁ diye sorar. ÔÇťBu Don Ki┼čot da nereden ├ž─▒kt─▒? Bu masallar─▒ nerede uyduruyorlar? ─░├žinde b├Âyle konu┼čulan gezegen acaba hangisi?ÔÇŁ
─░K─░NC─░ - Peki, ni├žin tiyatroda ba┼čkald─▒rm─▒yorlar?
B─░R─░NC─░ - ├ç├╝nk├╝ tiyatroya bile bile gidiyorlar; ├ž├╝nk├╝ bu, ta Aiskilos'un ortaya att─▒─č─▒ bir ilkedir; ├ž├╝nk├╝ bu, ├╝├ž bin y─▒ll─▒k bir g├Ârenektir.
─░K─░NC─░ - Peki, bu g├Ârenek daha ├žok uzun s├╝recek mi?
B─░R─░NC─░ - Bilmem. Bildi─čim bir ┼čey varsa, o da ya┼čad─▒─č─▒m─▒z y├╝zy─▒la ve ├╝lkeye yakla┼čt─▒k├ža, bu g├Ârg├╝den uzakla┼čt─▒─č─▒m─▒zd─▒r.
Iphig├ęnie'nin birinci sahnesindeki Agamemnon'un durumuna, hi├ž de yersiz olmayan b├╝y├╝k bir korkunun pen├žesinde, ├ževresindekilere ÔÇťBeni ├Âld├╝recekler, eminim, beni ├Âld├╝recekler!ÔÇŁ diyen IV. Henri'nin durumu nas─▒l da benzer. ┼×imdi d├╝┼č├╝n├╝n ki o b├╝y├╝k ve mutsuz h├╝k├╝mdar, bu korkun├ž ├Ânseziyle azap i├žinde, gece yar─▒s─▒ kalk─▒yor; dostu ve bakan─▒ Sully'nin kap─▒s─▒n─▒ ├žal─▒yor. Acaba Henri'ye:
Evet, ben Henriyim; seni uyand─▒ran, kral─▒n;
Yakla┼č da kula─č─▒na eri┼čen sesi tan─▒.

s├Âzlerini s├Âyletecek ve Sully'ye de:

Siz misiniz ha┼čmetlim, hangi r├╝zg├órd─▒r acaba
Sizi ┼čafa─č─▒n ├Ân├╝ne kat─▒p getiren b├Âyle?
Sizi ayd─▒nlat─▒yor ancak hafif bir ─▒┼č─▒k;
Bana k─▒lavuz olan o. Gecenin ┼ču an─▒nda
Yaln─▒zca sizin ve benim g├Âzlerimiz a├ž─▒k!
yan─▒t─▒n─▒ verdirecek denli anlams─▒z bir ┼čair bulunabilece─čini d├╝┼č├╝nebilir misiniz?
─░K─░NC─░ - Kim bilir; belki Agamemnon ger├žekten b├Âyle konu┼čurdu?
B─░R─░NC─░ - Ne o, ne de IV. Henri, elbette b├Âyle konu┼čmazlard─▒. Bu dil Homeros'un ve Racine'in ┼čiirlerindeki dildir. Bu g├Ârkemli dil, ancak bilinmeyen varl─▒klarca kullan─▒l─▒r ve ancak ┼čair a─č─▒zlar─▒ndan ┼čairane edayla s├Âylenir.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   ...    34   »   


´╗┐