´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Oyunculuk ├ťzerine Ayk─▒r─▒ D├╝┼č├╝nceler : 21


OYUNCULUK ├ťZER─░NE AYKIRI D├ť┼×├ťNCELER

DENIS DIDEROT

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 92


yetene─čine sayg─▒m vard─▒r. B├Âylesi az bulunur; yazar gibi az bulunur; dahas─▒, ondan belki de daha b├╝y├╝kt├╝r.
Kendisini toplum ya┼čam─▒na veren ve herkesin ho┼čuna gitmek gibi iyilikbilmez bir yetene─či olan bir kimse, hi├žbir ┼čey de─čildir ve b├Âyle bir adam─▒n kendisinin olan, kendisini ├Âb├╝rlerinden ay─▒rt ederek kimilerini hayran b─▒rak─▒p, kimilerini de usand─▒racak hi├žbir y├Ân├╝ yoktur. B├Âylesi, her zaman s├Âz s├Âyler ve hep g├╝zel s├Âyler. Meslekten yeti┼čme bir dalkavuk, yetenekli bir muhasebeci, b├╝y├╝k bir oyuncudur.
─░K─░NC─░ - G├Âzlerini d├╝nyaya a├žt─▒─č─▒ andan beri, ola─čan├╝st├╝ bir kukla gibi oynamaya al─▒┼čm─▒┼č usta bir dalkavuk, efendisinin elindeki ipe uyarak her kal─▒ba girer.
B─░R─░NC─░ - B├╝y├╝k oyuncu da ├Âyle ola─čan├╝st├╝ bir kuklad─▒r ki, ipi yazar─▒n elindedir ve yazar ona, her sat─▒rda, girece─či tam kal─▒b─▒ g├Âsterir.
─░K─░NC─░ - Bunun i├žindir ki, ne denli g├╝zel, ne denli ├žekici olursa olsun, yaln─▒zca bir tek kal─▒ba girebilen dalkavuk ya da oyuncu, yaln─▒zca k├Ât├╝ bir kukladan ba┼čka bir ┼čey olamaz.
B─░R─░NC─░ - Amac─▒m, sevdi─čim ve sayd─▒─č─▒m bir mesle─či yermek de─čildir. Do─čal olarak oyunculuktan s├Âz ediyorum. D├╝┼č├╝ncelerimin yanl─▒┼č anla┼č─▒larak, bu s─▒rad─▒┼č─▒ yetenekte ve ger├žekten yararl─▒, g├╝l├╝n├žl├╝─če ve ay─▒ba kar┼č─▒ bela kesilen, namus ve erdem vaaz eden, k├Ât├╝leri ve sahtecileri cezaland─▒rmak i├žin dehan─▒n elinde de─čnek g├Ârevi g├Âren insanlar─▒ a┼ča─č─▒ g├Ârd├╝─č├╝m anlam─▒ ├ž─▒kar─▒l─▒rsa, pek ├╝z├╝l├╝r├╝m. Ama bir de ├ževrenize bak─▒n, g├Âreceksiniz ki her zaman ne┼čeli olan insanlar─▒n, ne b├╝y├╝k eksikleri, ne de b├╝y├╝k erdemleri vard─▒r ve genellikle ┼čaklabanlar, hi├žbir sa─člam ilkesi olmayan hafifme┼črep kimselerdir. Bizim toplant─▒lar─▒m─▒zda bulunan kimilerine benzeyen ve hi├žbir ki┼čili─či olmayanlar, her t├╝r ki┼čili─čin rol├╝n├╝ pek g├╝zel oynarlar.
Oyuncunun bir babas─▒, bir annesi, bir kar─▒s─▒, ├žocuklar─▒, k─▒z ve erkek karde┼čleri, tan─▒d─▒klar─▒, bir sevgilisi yok mudur? Mesle─činin as─▒l niteli─či san─▒lan o c├ón─▒m duyarl─▒l─▒ktan birazc─▒k pay─▒n─▒ alm─▒┼č olsayd─▒, bizim gibi, kimileyin ruhumuzu kemiren, kimileyin y├╝re─čimizi par├žalayan say─▒s─▒z s─▒k─▒nt─▒lar i├žinde bunalarak, bizi ne┼čelendirmeye ay─▒raca─č─▒ ka├ž g├╝n├╝ kal─▒rd─▒? San─▒r─▒m pek az. Kral─▒n mabeyinciba┼č─▒, istedi─či denli a─č─▒r bass─▒n; oyuncu ona, ├žo─ču kez, ÔÇťEfendimiz, bug├╝n gelecek durumda de─čilim!ÔÇŁ ya da ÔÇťA─članacak Agamemnon'un tasalar─▒ m─▒ kald─▒? Kendi dertlerim bana yeter,ÔÇŁ diyebilecek durumda olurdu. Bununla birlikte, ya┼čamda hepimizin ayn─▒ oranda ba┼č─▒na gelen ve ├Âzellikle onlar─▒n huzurla ├žal─▒┼čabilmelerine engel olacak gibi g├Âr├╝nen dertlerin, kendilerini i┼člerinden al─▒koydu─ču pek g├Âr├╝lmez.
Sahne d─▒┼č─▒nda, dost toplant─▒lar─▒nda ┼čaklabanl─▒k etmedikleri zaman, kendilerini terbiyeli, alayc─▒ ve so─čuk, g├Âsteri┼čten ho┼član─▒r, savurgan, ├ž─▒kar d├╝┼čk├╝n├╝, bizim dertlerimizle ├╝z├╝lmez g├Âr├╝r├╝m; ac─▒kl─▒ bir olay kar┼č─▒s─▒nda ya da dokunakl─▒ bir ser├╝ven anlat─▒l─▒rken umursamazlar; toplum d─▒┼č─▒ ve serseridirler; b├╝y├╝klerin buyru─čundad─▒rlar; ahlak kurallar─▒na pek ald─▒r─▒┼č etmezler; dostlar─▒ yoktur, bizi bir ba┼čkas─▒n─▒n derdi ve sevinciyle duyguda┼č eden, kutsal ve tatl─▒ ba─čl─▒l─▒klar─▒n hemen hemen hepsine yabanc─▒d─▒rlar. Sahne d─▒┼č─▒nda, oyuncunun g├╝ld├╝─č├╝n├╝ pek ├žok g├Ârm├╝┼č├╝md├╝r; ama bir tanesinin bile a─člad─▒─č─▒na tan─▒k oldu─čumu an─▒msam─▒yorum. ├ľyleyse, kendilerine yak─▒┼čt─▒rd─▒klar─▒ ve herkesin onlarda bulundu─čuna inand─▒─č─▒ duyarl─▒l─▒k nerede kald─▒? Acaba bu duyarl─▒l─▒─č─▒, oyun yeniden ba┼člay─▒nca gidip almak ├╝zere, i┼čleri bitince sahnede mi b─▒rak─▒yorlar?
─░yi terbiyeden yoksunluk, sefillik ve serserilik. Tiyatroya, son umar olarak kat─▒l─▒n─▒r; yoksa g├Ân├╝l dileye dileye de─čil. Hi├žbir zaman erdem a┼čk─▒yla topluma yararl─▒ olmak, ├╝lkesine ya da ailesine yarar─▒n─▒n dokunmas─▒ iste─čiyle, k─▒sacas─▒ d├╝r├╝st bir adam─▒, co┼čkun bir y├╝re─či, duyarl─▒ bir ruhu bu denli g├╝zel bir mesle─če ├žekebilecek herhangi temiz bir nedenle oyuncu olunmaz.
Ben bile, gen├žli─čimde Sorbonne ile Com├ędie aras─▒nda duraksay─▒p durmu┼čtum. K─▒┼č─▒n en so─čuk g├╝nlerinde, Moli├Ęre ve Corneille'den y├╝ksek sesle par├žalar okumak ├╝zere, Luxemburg bah├žesinin ─▒ss─▒z
«   01   ...    11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   ...    34   »   


´╗┐