´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Oyunculuk ├ťzerine Ayk─▒r─▒ D├╝┼č├╝nceler : 23


OYUNCULUK ├ťZER─░NE AYKIRI D├ť┼×├ťNCELER

DENIS DIDEROT

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 92


─░K─░NC─░ - Tiyatro, her ┼čeyi daha iyi bildi─čimiz zaman─▒m─▒zda do─čmu┼č olsayd─▒, belkiÔÇŽ Ama beni dinledi─činiz yok ki. B├Âyle nereye dald─▒n─▒z?
B─░R─░NC─░ - Kafam hep o d├╝┼č├╝nceye tak─▒ld─▒ kald─▒. Oyuncular efendi tak─▒m─▒ndan ve meslekleri de sayg─▒n bir meslek olsayd─▒, tiyatronun zevk ve ahlaka yapaca─č─▒ etkiyi d├╝┼č├╝n├╝yorum. Hangi yazar, b├Âyle kibar insanlara, ba┼čkalar─▒n─▒n ├Ân├╝nde bo┼č ya da kaba s├Âzler s├Âyletmeyi, a┼ča─č─▒ yukar─▒ bizim kar─▒lar─▒m─▒z kadar namuslu kad─▒nlara, bir s├╝r├╝ seyircinin kar┼č─▒s─▒nda, evlerinin gizlili─činde bile duyduklar─▒ zaman y├╝zlerini k─▒zartacak ars─▒zca laflar ettirmeyi g├Âze alabilirdi? B├Âylece, bizim tiyatro yazarlar─▒, d├╝┼č├╝nemedikleri derecede uzak bulunduklar─▒ bir safl─▒─ča, bir inceli─če eri┼čmi┼č olurlard─▒. Bunun ulusal ruh ve anlay─▒┼ča etki edece─činden ku┼čkunuz var m─▒?
─░K─░NC─░ - Size belki, eski ya da yeni, sizin o efendi tak─▒m─▒ndan oyuncular─▒n─▒z─▒n da─čarlar─▒ndan (repertuvar) ├ž─▒kar─▒p atacaklar─▒ oyunlar, ├Âzellikle toplum i├žinde oynad─▒─č─▒m─▒z oyunlard─▒r, diye kar┼č─▒ ├ž─▒kanlar olacakt─▒r.
B─░R─░NC─░ - Demek yurtta┼člar─▒m─▒z─▒n en baya─č─▒ bir soytar─▒l─▒─ča d├╝┼čmelerinin hi├žbir ├Ânemi yok, ├Âyle mi? Acaba oyuncular─▒m─▒z─▒n en namuslu ve ├želebi birer yurtta┼č d├╝zeyine y├╝kselmeleri, daha az m─▒ yararl─▒, daha az m─▒ deste─če lay─▒kt─▒r.
─░K─░NC─░ - B├Âyle bir de─či┼čim kolay de─čil.
B─░R─░NC─░ - Benim Le P├Ęre de Famille'yi (32) oynatt─▒─č─▒m zaman, polis m├╝d├╝r├╝ (33) beni bu yolda y├╝r├╝meye y├╝reklendirmi┼čti.
─░K─░NC─░ - Peki ni├žin b├Âyle yapmad─▒n─▒z?
B─░R─░NC─░ - Umdu─čum ba┼čar─▒y─▒ kazanamad─▒─č─▒m ve daha iyisini yapmak d├╝┼člemine de kap─▒lmad─▒─č─▒m i├žin, kendimde yeterli yetenek g├Ârmedi─čim bir meslekten tiksiniverdim.
─░K─░NC─░ - Saat d├Ârt bu├žuktan ├Ânce tiyatro salonunu t─▒kl─▒m t─▒kl─▒m dolduran ve oyuncular─▒n bin ek├╝ye (34) gereksinmeleri oldu─ču zaman izlenceye koyduklar─▒ bu oyun, ni├žin ba┼člang─▒├žta biraz so─čuk kar┼č─▒lanm─▒┼čt─▒?
B─░R─░NC─░ - Kimileri, bizim huy ve g├Âreneklerimizin, bu denli s─▒radan bir bi├žemden ho┼članmayacak denli yapay, b├Âyle uslu ve akl─▒ ba┼č─▒nda bir oyundan zevk alamayacak denli bozuk oldu─čunu s├Âyl├╝yorlard─▒.
─░K─░NC─░ - Do─črusu, pek yabana at─▒lacak bir d├╝┼č├╝nce de─čil.
B─░R─░NC─░ - Ama deneyim, bunun do─čru olmad─▒─č─▒n─▒ g├Âsterdi. ├ç├╝nk├╝ o zaman neysek, bug├╝n de oyuz; daha iyi olmu┼č de─čiliz. Asl─▒nda, ger├že─če uygun ve efendice olan ┼čeyin ├╝zerimizdeki yarg─▒s─▒ ├Âyle g├╝├žl├╝d├╝r ki, bir yazar─▒n yap─▒t─▒ bu iki niteli─či de ta┼č─▒r ve yazar─▒n kendisi de dehadan nasibini alm─▒┼čsa, ba┼čar─▒ elde birdir. ─░nsan, ├Âzellikle her ┼čey yalan dolan olunca, ger├žek olan─▒ sever; her ┼čey k├Ât├╝ oldu─ču zamand─▒r ki, tiyatro en temiz bi├žimini al─▒r. Tiyatronun kap─▒s─▒na gelen yurtta┼č, b├╝t├╝n eksiklerini, ├ž─▒karken yeniden al─▒p gitmek ├╝zere orada b─▒rak─▒r. O art─▒k tiyatro salonunda adaletli, yans─▒z, iyi bir baba, iyi bir dost ve erdem ├ó┼č─▒─č─▒d─▒r. Tiyatroda, yan─▒ ba┼č─▒mda, yazar─▒n o kin ba─člad─▒klar─▒ ki┼čiyi yerle┼čtirdi─či durum ve ko┼čullar i├žinde bulunmu┼č olsalard─▒ kendileri de yapmaktan ├žekinmeyecekleri davran─▒┼člara kar┼č─▒ can ve g├Ân├╝lden k├Âp├╝ren nice k├Ât├╝ ki┼čiler g├Ârm├╝┼č├╝md├╝r. Oyunum ba┼člang─▒├žta ba┼čar─▒ kazanmam─▒┼čsa, nedeni bu t├╝r oyunlar─▒n gerek seyircilere, gerek oyunculara yabanc─▒ gelmesiydi. Bundan ba┼čka, a─člamakl─▒ g├╝ld├╝r├╝ denen ┼čeye kar┼č─▒ ├Âteden beri olu┼čmu┼č ve h├ól├ó s├╝r├╝p giden bir ├Ânyarg─▒yla kar┼č─▒la┼čm─▒┼čt─▒m. Sonra, gerek sarayda, gerek kentte memurlar, din adamlar─▒ ve yaz─▒nc─▒lar aras─▒nda bir s├╝r├╝ d├╝┼čman─▒m vard─▒.
─░K─░NC─░ - Nas─▒l oldu da, bunca ki┼či size kin duyuyorlar?
B─░R─░NC─░ - Vallahi bilmem. ├ç├╝nk├╝ ne b├╝y├╝kleri, ne de k├╝├ž├╝kleri yermi┼čimdir; ne servet, ne de onur yolunda kimsenin ├Ân├╝ne ├ž─▒km─▒┼č─▒md─▒r. Bununla birlikte filozof dedikleri ve o zamanlar tehlikeli birer
«   01   ...    13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   »   


´╗┐