´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Oyunculuk ├ťzerine Ayk─▒r─▒ D├╝┼č├╝nceler : 26


OYUNCULUK ├ťZER─░NE AYKIRI D├ť┼×├ťNCELER

DENIS DIDEROT

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 92


─░K─░NC─░ - Bizim Alexandrin (37) ├Âl├ž├╝m├╝z, konu┼čma dili i├žin uzun ve pek inceliklidir.
B─░R─░NC─░ - On hecelik ├Âl├ž├╝m├╝z de, pek bo┼č, pek hafif. Ne olursa olsun, isterdim ki Corneille'in Roma konulu oyunlar─▒ndan birinin oynan─▒┼č─▒na, ancak Cicero'nun Atticus'a yazd─▒─č─▒ mektuplar─▒ okuduktan sonra gidesiniz. Bizim tiyatro yazarlar─▒ nas─▒l da g├Âsteri┼čli t├╝mcelerle yazarlar, bilmezsiniz. Regulus'un, Roma Senatosu'nu ve ulusunu tutsaklar─▒n de─či┼čtirilmesi d├╝┼č├╝ncesinden cayd─▒rmak i├žin verdi─či s├Âylevin yal─▒nl─▒─č─▒n─▒ ve g├╝c├╝n├╝ an─▒msad─▒k├ža, bizimkilerin g├Âsteri┼či beni tiksindiriyor. Bak─▒n, bir ÔÇťodÔÇŁunda (38), yani a─člat─▒ konu┼čmas─▒ndan ├žok co┼čkunlu─ča ve abartmaya elveri┼čli olan bir ┼čiirde neler s├Âyl├╝yor: ÔÇťBayraklar─▒m─▒z─▒ Kartaca tap─▒naklar─▒nda as─▒lm─▒┼č g├Ârd├╝m. Roma askerini, bir damlac─▒k kana bile bulanmam─▒┼č olan silahlar─▒ elinden al─▒nm─▒┼č g├Ârd├╝m. ├ľzg├╝rl├╝─č├╝n unutuldu─čunu, yurtta┼člar─▒n kollar─▒ arkalar─▒na b├╝k├╝l├╝p ba─čland─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝m. Kentlerin kap─▒lar─▒n─▒ artlar─▒na dek a├ž─▒k, alt─▒n─▒ ├╝st├╝ne getirdi─čimiz tarlalar─▒ ekinle ├Ârt├╝l├╝ g├Ârd├╝m. Fidyeleri verilince, onlar daha yi─čit olarak m─▒ d├Ânecekler san─▒yorsunuz? Oysa baya─č─▒l─▒─ča, ├╝stelik bir de para vereceksiniz. Erdem, a┼ča─č─▒l─▒kla┼čm─▒┼č bir ruhtan kovuldu mu, bir daha geri d├Ânemez. ├ľlece─čine, gidip elini kolunu ba─člatandan art─▒k yarar gelmez. Ey Kartaca! Bizim bu utanc─▒m─▒zdan nas─▒l da gururlu, nas─▒l da g├Ârkemlisin!ÔÇŽÔÇŁ
─░┼čte s├Âz├╝ bu oldu. Ne yapt─▒─č─▒na gelince, kar─▒s─▒n─▒n ve ├žocuklar─▒n─▒n kendisine sar─▒l─▒p ├Âpmesini istemedi; sanki s─▒radan ve a┼ča─č─▒l─▒k bir k├Âleymi┼č gibi, kendisini buna uygun g├Ârm├╝yordu. Senat├Ârlere, yaln─▒zca kendisinin verebilece─či bir ├Â─č├╝d├╝ kabul ettirip de s├╝rg├╝n yerine d├Ânece─či ana dek, k├╝sk├╝n bak─▒┼člar─▒n─▒ yerden kald─▒rmad─▒ ve dostlar─▒n─▒n g├Âzya┼člar─▒na ald─▒r─▒┼č etmedi.
─░K─░NC─░ - Nas─▒l da yal─▒n ve g├╝zel. Ama as─▒l yi─čitlik, sonradan kendini g├Âsteriyor.
B─░R─░NC─░ - Hakk─▒n─▒z var.
─░K─░NC─░ - Y─▒rt─▒c─▒ bir d├╝┼čman─▒n kendisine i┼čkenceler haz─▒rlad─▒─č─▒n─▒ bilmiyor de─čildi. Bununla birlikte, yeniden erince ve dinginli─če kavu┼čuyor ve eskiden, yorgunluk ├ž─▒karmak i├žin Venafre'deki tarlalara ya da Tarento'daki yazl─▒─ča gitmek niyetiyle nas─▒l bir s├╝r├╝ adam─▒ndan kolayca yakay─▒ kurtarabiliyorsa, d├Ân├╝┼č├╝n├╝ geciktirmek isteyen yak─▒nlar─▒ndan da ├Âylece s─▒yr─▒l─▒yor.
B─░R─░NC─░ - ├çok g├╝zel, ┼čimdi elinizi vicdan─▒n─▒za koyun da s├Âyleyin: Bizim ┼čairlerimizin yap─▒tlar─▒nda b├Âyle y├╝ksek, b├Âyle candan bir erdeme uygun edada ka├ž par├ža g├Ârd├╝n├╝z? Regulus gibi bir adam─▒n a─čz─▒nda, bizim o a─člamakl─▒ ah ve vahlar─▒m─▒zla Corneillece farfaral─▒klar─▒m─▒z, sizde nas─▒l bir etki b─▒rak─▒r?
B├╝t├╝n bunlar─▒ yaln─▒z size a├žabilirim. Benim b├Âyle bir g├╝naha girdi─čimi bilseler, sokakta parampar├ža ederler. Benimse, ┼čehit olmaya hi├ž de niyetim yok.
Bir g├╝n gelir de, dahi bir yazar, insanlara ilk├ža─č yi─čitli─činin o yal─▒n ├Âz├╝n├╝ vermeyi g├Âze alabilirse, oyunculuk sanat─▒ ├žok g├╝├žlenecektir; ├ž├╝nk├╝ tumturakl─▒ s├Âyleme, art─▒k bir t├╝r ilahi olmaktan ├ž─▒kacakt─▒r.
Asl─▒nda ben de duyarl─▒l─▒k i├žin, iyi y├╝reklili─čin ve hemen hemen dehadan yoksunlu─čun belirgin bir niteli─čidir dedi─čimde, ├Âyle pek s─▒radan olmayan bir a├ž─▒klamada bulunmu┼č oldum. ├ç├╝nk├╝ do─ča, duyarl─▒ bir ruh yaratm─▒┼čsa, o da benimkidir.
Duyarl─▒ insan; b├╝y├╝k bir kral, b├╝y├╝k bir devlet adam─▒, adaletli bir adam, derin bir g├Âzlemci ve dolay─▒s─▒yla do─čan─▒n g├╝├žl├╝ bir ├Âyk├╝n├╝c├╝s├╝ olamayacak denli kendini diyafram─▒n─▒n duyarl─▒l─▒─č─▒na b─▒rakm─▒┼čt─▒r. Me─čerki kendini unutup ve kendinden s─▒yr─▒l─▒p da g├╝├žl├╝ bir d├╝┼člem g├╝c├╝n├╝n yard─▒m─▒yla kendi kendini yaratm─▒┼č ve dikkatini, sa─člam bir bellekle ├Ârnek edindi─či hayaletler ├╝zerinde tutmu┼č olsun. Ama o zaman da ortada olan kendisi de─čildir; ona egemen olan, bir ba┼čkas─▒n─▒n ruh ve anlay─▒┼č─▒d─▒r.
Burada s├Âz├╝ kesmem gerek, ama atlamaktansa yersiz bir g├Âr├╝┼č belirtece─čim i├žin beni ba─č─▒┼člayaca─č─▒n─▒z─▒ umar─▒m. Bu, sahneye yeni ├ž─▒kan bir erkek ya da kad─▒n oyuncunun, yetene─či ve becerisi konusunda d├╝┼č├╝ncenizi bildirmek ├╝zere evlerinde yap─▒lan k├╝├ž├╝k bir toplant─▒ya ├ža─čr─▒ld─▒─č─▒n─▒z zaman, san─▒r─▒m sizin de
«   01   ...    16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   »   


´╗┐