´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Penguenler Adas─▒ - I : 02


PENGUENLER ADASI - I

ANATOLE FRANCE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 105


Kitap Anatole France'─▒n, ├Âmr├╝n├╝n son y─▒llar─▒nda, insanl─▒─č─▒n gelece─či konusunda k├Ât├╝mser olmaya ba┼člad─▒─č─▒ d├Ânemin izlerini ta┼č─▒r.
Okuyucular romanda Pembek─▒z (Jean D'Arc), Trinco (Napoleon), Aegidius Aucupis (Voltaire), Colomban (Emile Zola), Pyrot (Dreyfus), vb. ├Ânemli tarihsel ki┼čileri tan─▒makta g├╝├žl├╝k ├žekmeyeceklerdir.

Bekir Karao─člu

├ľns├Âz

Ya┼čam─▒mda, g├╝nl├╝k bir y─▒─č─▒n ilgin├ž u─čra┼č aras─▒nda, tek bir d├╝┼č├╝ncem var. Bu d├╝┼č├╝nce b├╝y├╝k bir amac─▒ ger├žekle┼čtirmektir: Penguenlerin tarihini yaz─▒yorum. Bu u─čurda, kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒m say─▒s─▒z g├╝├žl├╝─če ald─▒rmadan aral─▒ks─▒z ├žal─▒┼č─▒yorum.
Bu budunun toprak alt─▒nda g├Âm├╝l├╝ an─▒tlar─▒n─▒ bulmak i├žin topra─č─▒ kazd─▒m. ─░nsan─▒n ilk kitaplar─▒ ta┼člard─▒. Ben de Penguenlerin ilk ├ža─člar─▒n─▒ ├Â─črenebilmek i├žin ta┼člar─▒ inceledim. Okyanus k─▒y─▒lar─▒nda bozulmam─▒┼č h├Ây├╝kleri e┼čeledim; bekledi─čim gibi, ├žakmak ta┼č─▒ndan yap─▒lm─▒┼č baltalar, tun├ž k─▒l─▒├žlar, Roma paralar─▒ ve Fransa Kral─▒ I. Louis-Philippe ad─▒na kesilmi┼č bir yirmi para buldum.
Eski ├ža─člar─▒n tarihi i├žin Beargarden Manast─▒r─▒ rahiplerinden Johannes Talpa'n─▒n yazd─▒─č─▒ kitap en b├╝y├╝k yard─▒mc─▒m oldu. Orta├ža─č Penguen Tarihi i├žin tek say─▒labilecek bu kaynaktan doya doya i├žtim.
XIII. y├╝zy─▒ldan sonraki tarihleri i├žin biraz daha ┼čansl─▒y─▒z ama yine de tarih yazmak olduk├ža g├╝├ž. Neyin nas─▒l oldu─čunu tam anlayam─▒yoruz; en b├╝y├╝k sorun tarih├žinin elindeki belge bollu─ču. Bir olay tek tan─▒k taraf─▒ndan belgelenmi┼čse, bunu hi├ž d├╝┼č├╝nmeden kabul ederiz. Karars─▒zl─▒k, iki veya daha ├žok tan─▒k oldu─čunda ba┼člar; ├ž├╝nk├╝ bunlar─▒n aktar─▒mlar─▒ her zaman birbiriyle ├želi┼čkilidir.
Ku┼čkusuz, bir tan─▒─č─▒ di─čerine ye─člemenin g├╝├žl├╝ bilimsel nedenleri olabilir. Ama bu nedenler duygu, tutku, ├ž─▒kar ve hepsinden de ├Âte, ciddi adamlar─▒n ortak y├Ân├╝ olan sorumsuz d├╝┼č├╝nme hastal─▒─č─▒ndan daha g├╝├žl├╝ de─čildirler. B├Âylece olaylar─▒ ya ├ž─▒karc─▒ yahut da kaprisli bir deyi┼čle aktar─▒yoruz.
├ťlkemin ve Avrupa'n─▒n en b├╝y├╝k arkeoloji ve paleografi bilginlerine gidip, Penguenlerin tarihini yazarken kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒m g├╝├žl├╝kleri anlatt─▒m. Her defas─▒nda bir k├╝├ž├╝msemeyle kar┼č─▒la┼čt─▒m. Bana ac─▒yan bak─▒┼člar─▒ ┼č├Âyle diyordu: ÔÇťSanki biz tarih mi yaz─▒yoruz san─▒rs─▒n? Bir belge veya an─▒ttan en ufak bir ya┼čam veya ger├žek k─▒r─▒nt─▒s─▒ ├ž─▒karabilmek i├žin mi u─čra┼č─▒yoruz? Hay─▒r, metinleri oldu─ču gibi yay─▒nl─▒yoruz. Belli ve ├Âl├ž├╝lebilir olan yaln─▒zca metindir; metnin ruhu olmaz, d├╝┼č├╝nceler fanteziden ibarettir. Tarih yazmak i├žin insan─▒n bo┼č savlar─▒ ve iyi bir d├╝┼člem g├╝c├╝ olmas─▒ gerekir.ÔÇŁ
Bir g├╝n, say─▒n bir bilim adam─▒yla konu┼čtuktan sonra, her zamankinden daha moralsiz ve ├╝zg├╝n d├Ânerken, birden ┼č├Âyle d├╝┼č├╝nd├╝m:
ÔÇťOysa tarih├ži denen insanlar da var; soylar─▒ hen├╝z t├╝kenmedi. Akademide be┼č-alt─▒ kadar─▒ korunuyor. Onlar metinleri yay─▒nlam─▒yor, tarih yaz─▒yorlar. Gidip onlarla konu┼čay─▒m; bana bu u─čra┼č i├žin insan─▒n bo┼č savlar─▒ olmas─▒ gerekti─čini s├Âylemeyeceklerdir.ÔÇŁ
Bu d├╝┼č├╝nce cesaretimi art─▒rd─▒. Ertesi g├╝n, en ya┼čl─▒ ve en tan─▒nm─▒┼č tarih├žinin kap─▒s─▒n─▒ ├žald─▒m.
ÔÇťBay─▒mÔÇŁ dedim ona, ÔÇťSizin gibi deneyimli birinin ├Â─č├╝tlerini almaya geldim. Bir tarih yazmak istiyorum ama sonuca ula┼čam─▒yorum.ÔÇŁ
Tarih├ži omuzlar─▒n─▒ silkerek yan─▒t verdi:
ÔÇťEn tan─▒nm─▒┼č yap─▒tlar─▒ kopya etmek varken, tarih yazmak i├žin kendinizi niye bu kadar yoruyorsunuz? G├Ârenek budur. Yeni veya ├Âzg├╝n bir d├╝┼č├╝nceniz varsa, insanlar─▒ veya olaylar─▒ yeni bir bak─▒┼č a├ž─▒s─▒yla anlat─▒rsan─▒z, okuyucuyu ┼ča┼č─▒rt─▒rs─▒n─▒z. Okuyucuysa, ┼ča┼č─▒rmak istemez; bir tarih kitab─▒nda ├Ânceden bildi─či sa├žmal─▒klar─▒ g├Ârmek ister. Onu e─čitmek isterseniz, a┼ča─č─▒land─▒─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝n├╝r ve ├Âfkelenir. Onu ayd─▒nlatmaya ├žal─▒┼čmay─▒n, yoksa inan├žlar─▒na s├Âvd├╝─č├╝n├╝z├╝ basbas ba─č─▒r─▒r.
Tarih├žiler birbirlerinden a┼č─▒r─▒r. B├Âylece bo┼čuna yorulmam─▒┼č ve sayg─▒s─▒z g├Âr├╝nmekten ka├ž─▒nm─▒┼č olurlar. Siz onlar─▒ ├Ârnek al─▒n, ├Âzg├╝n olmay─▒n. ├ľzg├╝n bir tarih├ži evrensel bir ku┼čku, a┼ča─č─▒lama ve i─čren├žlik an─▒t─▒d─▒r.ÔÇŁ
ÔÇťSiz san─▒yor musunuz kiÔÇŁ diye ekledi, ÔÇťyazd─▒─č─▒m tarih kitaplar─▒na yeniklikler koymu┼č olsayd─▒m, ┼čimdiki ├╝n├╝me kavu┼čabilirdim? Nedir yenilik? G├Ârg├╝s├╝zl├╝kten ba┼čka ┼čey de─čil.ÔÇŁ
Yerinden kalkt─▒. Ona te┼čekk├╝r edip kap─▒ya gidiyordum ki arkamdan seslendi:
ÔÇťBir ┼čey daha: Kitab─▒n─▒z─▒n iyi kar┼č─▒lanmas─▒n─▒ istiyorsan─▒z, toplumun ├╝zerine kurulu oldu─ču erdemleri her f─▒rsatta y├╝celtmeyi savsaklamay─▒n: inan├ž, zenginlik, sadaka, ├Âzellikle toplumun ana dire─či olan, yoksulun yazg─▒s─▒na boyun e─čmesinin erdemi.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   ...    44   »   


´╗┐