´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Penguenler Adas─▒ - I : 03


PENGUENLER ADASI - I

ANATOLE FRANCE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 105


Kitab─▒n─▒zda m├╝lkiyet, soyluluk ve jandarman─▒n kaynaklar─▒n─▒, bu kurumlar─▒n lay─▒k olduklar─▒ sayg─▒yla ele al─▒naca─č─▒n─▒ s├Âyleyin. Yeri geldi─činde do─ča├╝st├╝ g├╝├žleri kabul etti─činizi belirtin. Bunlar─▒ yaparsan─▒z, kitab─▒n─▒z ba┼čar─▒l─▒ olur.ÔÇť
Bu yerinde d├╝┼č├╝nceleri kafamdan hi├ž ├ž─▒karmad─▒m ve yeri geldi─činde kulland─▒m.
Burada, Penguenlerin de─či┼čim ge├žirmelerinden ├Ânceki ya┼čamlar─▒na e─čilmeyece─čim. Onlar─▒n zoolojiden ├ž─▒k─▒p tarihe ve tanr─▒bilime girdikten sonraki d├Ânemleriyle ele al─▒yorum. A├ž─▒k├žas─▒, b├╝y├╝k Aziz Mael'in insana d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝─č├╝ Penguenlerden s├Âz ediyorum. Bu terimi biraz a├ž─▒klamak isterim, ├ž├╝nk├╝ bug├╝n bile kar─▒┼č─▒kl─▒─ča yol a├žmaktad─▒r.
Frans─▒zcada Penguen, Kuzey Kutup b├Âlgelerinde ya┼čayan ve alkidler familyas─▒ndan bir ku┼čtur. G├╝ney Kutup Denizi'nde ya┼čayan ve sfenisid familyas─▒ndan olan─▒naysa man┼čo deriz. ├ľrne─čin, M. G. Lecointe adl─▒ bilgin Belgica gemisiyle yapt─▒─č─▒ seferi ┼č├Âyle anlat─▒yor: ÔÇťGerlache Bo─čaz─▒'nda ya┼čayan ku┼č t├╝rleri aras─▒nda en ilgin├ž olan─▒ man┼čolard─▒r. Bunlara ├žo─ču kez yanl─▒┼č olarak g├╝ney Penguenleri denir.ÔÇŁ Doktor J. B. Charcot ise, ger├žek Penguenlerin G├╝ney Kutup b├Âlgesinde ya┼čayan bu man┼čolar oldu─čunu ileri s├╝rmektedir. Ona g├Âre, 1598 y─▒l─▒nda bu b├Âlgeye ilk gelen Hollandal─▒lar, ya─čl─▒ v├╝cutlar─▒ndan dolay─▒ bu ku┼člara pinguinos ad─▒n─▒ vermi┼čler. Peki, man┼čolara Penguen diyeceksek, Penguenlere ne ad verece─čiz? Doktor J. B. Charcot bu soruya yan─▒t vermiyor ve g├Âr├╝n├╝┼če bak─▒l─▒rsa, bu pek umurunda da de─čil.
Her neyse, man┼čolara Penguen deyip dememe konusunda karar vermek, onlar─▒ ilk kez g├Âzleyen doktorun hakk─▒d─▒r; yeter ki bizim s├Âz etti─čimiz Kuzey Kutup Penguenleri Penguen olarak kalabilsin. B├Âylece G├╝ney ve Kuzey Penguenleri, Kuzey Kutbu ve G├╝ney Kutbu Penguenleri, alkidler veya sfenisidler familyas─▒ndan Penguenler olabilecek. Bu durum perde ayakl─▒lar─▒ s─▒n─▒fland─▒rmak isteyen ornitoloji bilginlerinin ho┼čuna gitmeyecektir; birbirine kar┼č─▒t kutuplarda ya┼čayan ve bir├žok ┼čeyleri, ├Âzellikle gagalar─▒, kanat├ž─▒klar─▒ ve ayaklar─▒ birbirinden farkl─▒ olan bu iki t├╝r hayvana ayn─▒ ad─▒ vermenin do─čru olmad─▒─č─▒ d├╝┼č├╝n├╝lebilir. Bana sorarsan─▒z bu kar┼č─▒l─▒kl─▒─ča ald─▒rmam. Benim Penguenlerimle Doktor Charcotnunkiler aras─▒ndaki farklar ne olursa olsun, benzerlikler daha ├žok ve daha derin g├Âr├╝n├╝yor. Her ikisinde de d├╝┼č├╝nceli bir y├╝z anlat─▒m─▒, dingin bir g├╝l├╝n├žl├╝k, alayc─▒ bir babacanl─▒k ve acemi bir sayg─▒nl─▒k g├Âzleriz. Her iki t├╝r de bar─▒┼čsever, geveze, g├Âsteri canl─▒s─▒, kamu i┼člerine merakl─▒ ve belki de ├╝stlerini biraz k─▒skanan yap─▒dad─▒r.
Bizim Penguenlerin kanat├ž─▒klar─▒ pullarla de─čil, k─▒sa t├╝ylerle ├Ârt├╝l├╝d├╝r. Ayaklar─▒ kuzeyli akrabalar─▒na g├Âre biraz daha geride oldu─čundan, ba┼člar─▒ dik, g├Â─č├╝sleri kabar─▒k ve g├Âvdelerinde gururlu bir sal─▒nmayla y├╝r├╝rler. Gagalar─▒ndaki g├Ârkem de d├╝┼č├╝n├╝l├╝rse, Aziz Mael'in nas─▒l olup da onlar─▒ yanl─▒┼čl─▒kla insan sand─▒─č─▒ kolayca anla┼č─▒labilir.
Elinizdeki yap─▒t, eski tarih diyebilece─čimiz ve belleklerde kalan olaylar─▒ olabildi─či ├Âl├ž├╝de neden-sonu├ž ili┼čkileriyle anlatan t├╝rden olacakt─▒r; bu nedenle bilimden ├žok bir sanat yap─▒t─▒ say─▒labilir. Bu anlat─▒m bi├žiminin g├╝n├╝m├╝zde olumlu d├╝┼č├╝nen kafalara yeterli gelmedi─či, eskil ├ža─člar─▒n Cliosunun bug├╝n dedikoducu bir kad─▒ndan farkl─▒ olmad─▒─č─▒ ileri s├╝r├╝lmektedir. Gelecekte kendine daha ├žok g├╝venen, ├ža─č─▒n─▒n ya┼čam ko┼čullar─▒yla ilgilenen ve falanca budunun etkin oldu─ču t├╝m alanlarda ortaya koyduklar─▒n─▒ bize anlatan daha farkl─▒ bir tarih deyi┼či belki de olacakt─▒r. Bu tarih art─▒k sanat de─čil, bilim olabilir. Fakat bunun olabilmesi i├žin, ┼čimdi elimizde pek az olan ve ├Âzellikle Penguenler konusunda hi├ž bulunmayan, bir y─▒─č─▒n say─▒bilimsel (istatistiki) bilgiye gerek duyulacakt─▒r. Bir g├╝n ├ža─čda┼č uluslar bu t├╝r bir tarihe kavu┼čacakt─▒r, ama ge├žmi┼č insanl─▒k i├žin eski deyi┼čte bir tarihle yetinmek zorunday─▒z. B├Âyle bir yap─▒t─▒n yararl─▒ olmas─▒ysa ├Âzellikle anlatan─▒n iyi niyetine ve g├Âzlem yetene─čine ba─čl─▒d─▒r.
Alcal─▒ b├╝y├╝k bir yazar─▒n dedi─či gibi, bir budunun ya┼čam─▒ cinayet, yoksulluk ve ├ž─▒lg─▒nl─▒klar b├╝t├╝n├╝d├╝r. Penguenlerin tarihi de di─čer uluslar─▒nkinden farkl─▒ de─čil; ancak ├Âyle ilgin├ž sayfalar─▒ var ki bunlar─▒ a├ž─▒─ča kavu┼čturabildi─čimi san─▒yorum.
Penguenler uzun s├╝re sava┼č i├žinde ya┼čad─▒lar. ─░├žlerinden biri, D├╝┼č├╝n├╝r Jacquot, ├Âzyap─▒lar─▒n─▒ k├╝├ž├╝k bir tabloda ┼č├Âyle ├Âzetliyor:
ÔÇťDrakonitlerin son ├ža─č─▒nda Bilge Gratien Penguistan'da gezmeye ├ž─▒km─▒┼čt─▒. Bir g├╝n temiz havada yaln─▒zca inek ├ž─▒ng─▒raklar─▒n─▒n dalgaland─▒─č─▒ yemye┼čil bir koyaktan ge├žerken, bir ├žam a─čac─▒n─▒n g├Âlgesindeki k├╝├ž├╝k bir k├Ây evine konuk oldu. Evin kad─▒n─▒ e┼čikte bebe─čini emziriyor, k├╝├ž├╝k bir ├žocuk k├Âpe─čiyle oynuyor, k├Âr ve ya┼čl─▒ bir adam da g├╝ne┼čin alt─▒nda oturmu┼č dudaklar─▒yla g├╝n ─▒┼č─▒─č─▒n─▒ i├žiyordu.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   ...    44   »   


´╗┐