´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Penguenler Adas─▒ - I : 34


PENGUENLER ADASI - I

ANATOLE FRANCE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 105


Rafaello ├Âncesi d├Ânemin sayg─▒n kuramc─▒s─▒ Sir James Tuckett hi├ž kimseden ├žekinmeden, National Gallery'deki o tabloyu H─▒ristiyan sanat─▒n─▒n ba┼čyap─▒tlar─▒ aras─▒na koyuveriyor: ÔÇťMeryem'in ba┼č─▒n─▒ÔÇŁ diyor Sir James, ÔÇťt├╝m bedenin ├╝├žte biri b├╝y├╝kl├╝kte ├žizerek ya┼čl─▒ usta bakanlar─▒n dikkatini insan bedeninin en y├╝ce k─▒s─▒mlar─▒na, ├Âzellikle ruhu yans─▒tan organ olarak bilinen g├Âzlere yo─čunla┼čt─▒rmak istiyor. Bu resimde renklerle ├žizgiler, ├╝lk├╝sel ve gizemli bir izlenim b─▒rakmak i├žin, adeta elbirli─či ediyorlar. Yanaklar─▒n k─▒zar─▒kl─▒─č─▒ tenin do─čal rengini vermek de─čil, daha ├žok Meryem ve ├žocu─čun y├╝z├╝nde cennetin g├╝llerini yans─▒tmak i├žindir.ÔÇŁ
B├Âyle bir ele┼čtiri inceledi─či yap─▒t─▒n g├╝zelli─čini de yans─▒t─▒yor; hele Edinburglu dinsel sanat uzman─▒ Mac Silly bu ilkel tablonun insanda b─▒rakt─▒─č─▒ izlenimi daha duyarl─▒ ve daha derin anlatmaktad─▒r: ÔÇťMargaritone'un madonnas─▒ sanat─▒n ├Âze ula┼čma amac─▒n─▒ ba┼čar─▒yor; tabloyu g├Ârenlere safl─▒k ve masumluk duygular─▒ esinliyor, onlar─▒ k├╝├ž├╝k ├žocuklara d├Ân├╝┼čt├╝r├╝yor. Bu o kadar ger├žek ki, altm─▒┼čl─▒ ya┼č─▒ma geldi─čim halde, onu ├╝├ž saat aral─▒ks─▒z seyretti─čimde birden kucakta bir bebek gibi oldum. Bir arabayla Trafalgar Alan─▒'ndan ge├žerken, g├Âzl├╝k k─▒l─▒f─▒m─▒ bir ├ž─▒ng─▒rak gibi sall─▒yor ve g├╝l├╝c├╝kler da─č─▒t─▒yordum. Sonra, kald─▒─č─▒m pansiyondaki hizmet├ži yeme─čimi getirdi─činde, bir ya┼č─▒ndaki ├žocuklar─▒n muzipli─čiyle, ka┼č─▒klar dolusu ├žorbay─▒ kula─č─▒mdan i├žeri d├Âkt├╝m.ÔÇŁ
ÔÇťBir sanat yap─▒t─▒n─▒n yetkinli─čiÔÇŁ diye ekliyor Mac Silly, ÔÇťi┼čte bu t├╝r etkileriyle anla┼č─▒labilir.ÔÇŁ
Vasari'nin aktard─▒─č─▒na g├Âre, Margaritone yetmi┼č ya┼č─▒nda ÔÇťyeni bir sanat anlay─▒┼č─▒n─▒n do─čdu─čuna ve yeni sanat├ž─▒lara payeler verildi─čini g├Ârd├╝─č├╝ne pi┼čmanÔÇŁ olarak ├Âld├╝. ├çevirdi─čim bu al─▒nt─▒, Sir James Tuckett'in kitab─▒ndaki en keyifli sayfalara esin vermi┼č gibidir. Nitekim Sanat De─čerlendirme Elkitab─▒ ad─▒ndaki bu yap─▒t─▒ t├╝m Rafael ├Âncesi d├Ânem merakl─▒lar─▒ ezbere bilirler. Kitab─▒n bu g├╝zel b├Âl├╝mlerinden bir al─▒nt─▒y─▒ buraya aktar─▒yorum. Filistin peygamberlerinden bu yana, bundan daha g├╝zel sat─▒rlar yaz─▒lmad─▒─č─▒ genel kabul g├Ârmektedir.

MARGARITONE'UN D├ť┼×LEM─░
Margaritone, omuzlar─▒nda ├žal─▒┼čmas─▒n─▒n ve y─▒llar─▒n y├╝k├╝yle, kente yeni gelmi┼č gen├ž bir ressam─▒n i┼čli─čini g├Ârmeye gitmi┼čti. Orada hen├╝z boyas─▒ kurumam─▒┼č bir Meryem tablosu g├Ârd├╝; resim kat─▒ ve ciddi olmas─▒na kar┼č─▒n, oranlardaki belli bir ger├žeklik ve ┼čeytanca bir ─▒┼č─▒k-g├Âlge oyunu sayesinde, ├╝├ž boyutlu ve soluk al─▒yor gibiydi. Bu resme bakmakta olan Arezzo'nun saf ve ulu i┼č├žisi, birden resim sanat─▒n─▒n gelece─čini deh┼čet i├žinde g├Ârd├╝.
Elini aln─▒na g├Ât├╝rerek m─▒r─▒ldand─▒:
ÔÇťBu tablo bana ne b├╝y├╝k utan├žlar mu┼čtuluyor! Bunda, ruhlar─▒ resmeden ve g├Âklere ula┼čma iste─či esinleyen H─▒ristiyan sanat─▒n─▒n feci sonunu g├Âr├╝yorum. Gelecekteki ressamlar, bunun gibi bir duvar veya pano ├╝zerine bedenimize bi├žim veren maddeyi resmetmekle kalmayacaklar; onu kutsay─▒p g├Âklere ├ž─▒karacaklar. Bunlar fig├╝rlerini etten kemikten yap─▒lm─▒┼č ger├žek insanlar gibi tehlikeli bir bi├žimde giydirecekler. Azize Magdelena'n─▒n g├Â─č├╝sleri belli olacak, Azize Martha'n─▒n g├Âbe─či, Azize Barbara'n─▒n bacaklar─▒ ve Azize Agnes'in kal├žalar─▒ sezilecek. Aziz Sebastian'─▒n y├╝z├╝ yak─▒┼č─▒kl─▒ resmedilecek, Aziz George'un z─▒rh─▒n─▒n alt─▒nda kasl─▒ bedeni ve erkeklik organ─▒ belli olacak. T├╝m havariler, rahipler, dinbilimciler ve hatta Tanr─▒ s─▒radan insan, yani sizin bizim gibi g├Âsterilecek; melekler gizemli, kar─▒┼č─▒k anlaml─▒ ve i├ž g─▒c─▒klayan bir g├╝zelli─če sahip olacaklar. Bu g├Âr├╝nt├╝lerin hangisi sizde g├Âklere ├Âzlem uyand─▒rabilir? Hi├žbiri; ama onlara bakarken bu d├╝nya yarat─▒klar─▒n─▒n zevkine varmay─▒ ├Â─čreneceksiniz. Bu ressamlar sayg─▒s─▒z aray─▒┼člar─▒n─▒ nereye kadar m─▒ s├╝rd├╝recekler? Hi├žbir yerde durmayacaklar; erkek ve kad─▒nlar─▒ Roma fresklerindeki pagan tanr─▒lar gibi ├ž─▒plak g├Âstermeye kadar gidecekler. Eskiden dinsel sanat vard─▒; ┼čimdi bir de dinsiz sanat olacak, ama hangisinin daha g├╝nahk├ór oldu─ču belli olmayacak.
ÔÇť├ľte dur, ┼čeytan!ÔÇŁ diye ba─č─▒rd─▒ ya┼čl─▒ usta.
├ç├╝nk├╝ bir bilici d├╝┼člemindeymi┼č gibi, velileri ve azizleri ├╝zg├╝n sporculara d├Ân├╝┼čt├╝rm├╝┼č bir d├╝nya g├Âr├╝yordu; ├ži├žekler aras─▒nda, ince t├╝l giysiler i├žindeki perilerin e┼čli─činde keman ├žalan Apollolar, mersin a─ča├žlar─▒n─▒n g├Âlgesinde sere serpe uzanan Ven├╝sler ve g├╝n ─▒┼č─▒─č─▒ ya─čmurlar─▒na v├╝cutlar─▒n─▒ a├žan Danaeler g├Âr├╝yordu. Bir tap─▒na─č─▒n s├╝tunlar─▒n─▒n alt─▒nda, kentsoylular, sar─▒┼č─▒n kibar kad─▒nlar, m├╝zisyenler, u┼čaklar, zenciler, k├Âpek ve papa─čanlar aras─▒nda Hazreti ─░sa g├Âr├╝l├╝yordu. Bir yumak gibi birbirine dolanm─▒┼č kol ve bacaklar, a├ž─▒lm─▒┼č melek kanatlar─▒, r├╝zg├órda u├žan etekler, ┼čamatal─▒ ─░sa do─čum g├╝nleri, zengin ve besili
«   01   ...    24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44   »   


´╗┐