´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Peter Schlemihl : 02


PETER SCHLEMIHL

ADELBERT VON CHAMISSO

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 69


─░┼čte bu g├╝nlerde (1813), ├ževirisini sundu─čumuz Peter Schlemihl'in Acayip Maceralar─▒ adl─▒ ├Âyk├╝s├╝n├╝ yazd─▒. G├Âlgesini yitiren bir adam─▒n maceras─▒nda kendi ruhunun dertlerini yans─▒tt─▒. Ger├ži Chamisso bu yap─▒t─▒nda b├Âyle bir ama├ž g├╝tt├╝─č├╝n├╝ yads─▒m─▒┼čsa da, ├Âyk├╝de kendi ├╝z├╝nt├╝lerinin izi bulundu─ču a├ž─▒k├ža g├Âr├╝lmektedir. Bir dostuna yazd─▒─č─▒ mektupta ├Âyk├╝n├╝n nas─▒l olu┼čtu─čunu ┼č├Âyle anlat─▒r: ÔÇťBir yolculukta ┼čapkam─▒, bavulumu, eldivenlerimi, k─▒sacas─▒ yan─▒mda neyim var neyim yoksa hepsini yitirdim. ÔÇťFouqu├ę, 'G├Âlgeni yitirmedin mi?' diye sordu. B├Âyle bir ┼čey olacak olsa ne olurdu diye d├╝┼č├╝nd├╝k. Sonra bir g├╝n La Fontaine'in bir kitab─▒n─▒ okuyorduk, burada kibar bir adam─▒n bir toplant─▒da cebinden, oradakilerin istedi─či bir s├╝r├╝ e┼čya ├ž─▒kard─▒─č─▒ yaz─▒l─▒yordu. Ben de, 'tatl─▒ dille istenecek olsa, bu adam herhalde cebinden atla araba bile ├ž─▒karacak' dedim. ─░┼čte b├Âylece Schlemihl tastamam haz─▒rd─▒. K─▒rl─▒k bir yerde, bo┼č zaman─▒m varken, yazmaya ba┼člay─▒verdim.''
Ancak buna kar┼č─▒n, belki kendisi de ayr─▒m─▒na varmadan ve istemeden, ├ževresinin ona kar┼č─▒ yurtsuzlu─čundan dolay─▒ ald─▒─č─▒ tav─▒rdan duydu─ču derin ├╝z├╝nt├╝y├╝, burada ┼čairane bir bi├žimde dile getirmi┼č oldu. ─░nsanlar─▒n bo┼č bir ┼čeye, bir g├Âlgeye ne kadar ├Ânem verdiklerini, bu y├╝zden insan─▒ nas─▒l mutsuz ettiklerini g├Âsterdi. Kitap derhal ├╝n kazand─▒, b├╝t├╝n Avrupa dillerine, daha sonra ├çinceye bile ├ževrildi. Chamisso da, Schlemihl gibi, avuntuyu do─ča bilimlerinde buldu. 1815 y─▒l─▒nda, Rus kontlar─▒ndan Romanzof'un ara┼čt─▒rma kuruluna girerek d├╝nyay─▒ dola┼čmaya ├ž─▒kt─▒. B├╝t├╝n Pasifik adalar─▒n─▒ gezdi, oralar─▒n bitkilerini inceledi. Kal─▒n bir cilt halindeki gezi notlar─▒ bug├╝n bile merakla okunacak bir yap─▒tt─▒r.
Sonunda Almanya'ya ve oradaki ya┼čama ─▒s─▒nd─▒, 1819 y─▒l─▒nda Berlin ├ťniversitesi ona doktorluk san─▒ verdi. Daha sonra bilim akademisi ├╝yeli─čine y├╝kseldi, Berlin botanik bah├žesinde s├╝rekli bir g├Ârev ald─▒.
Bu s─▒rada Alman yaz─▒n─▒n─▒n en g├╝zel lirik yap─▒tlar─▒ndan olan ┼čiirlerini yazd─▒. Halk masallar─▒ndan ald─▒─č─▒ konular─▒ ┼čiir bi├žiminde ├Âyk├╝lere d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝; hele d├╝nya gezisinden edindi─či izlenimlerle yaratt─▒─č─▒ ve ─▒ss─▒z bir adada y─▒llarca kalan bir adam─▒n durumunu anlatan Salas y Gomez adl─▒ uzun ┼čiir, kan─▒m─▒zca, b├╝t├╝n d├╝nya yaz─▒n─▒n─▒n incilerinden biridir. 1831'de toplu olarak yay─▒nlad─▒─č─▒ ┼čiirleri ├╝st ├╝ste bas─▒ld─▒; ancak s├╝re─čen bir bron┼čit sa─čl─▒─č─▒n─▒ adamak─▒ll─▒ sars─▒yordu. Yedi y─▒l bu dertle u─čra┼čt─▒ktan sonra, pek sevdi─či gen├ž kar─▒s─▒n─▒n ├Âl├╝m├╝ onu b├╝sb├╝t├╝n h─▒rpalad─▒. D├Ârt g├Âzle ├Âl├╝m├╝ beklemeye ba┼člad─▒ ve kar─▒s─▒ndan bir y─▒l kadar sonra, 21 A─čustos 1837'de ├Âld├╝.
PETER SCHLEMIHL
1
Kazas─▒z belas─▒z ancak benim i├žin pek yorucu olan bir deniz yolculu─čunun sonunda limana geldik. Sandal karaya yana┼č─▒r yana┼čmaz, ufak tefek e┼čyam─▒ bizzat y├╝klendim ve kayna┼čan halk─▒ yararak ├Ân├╝nde bir tabela as─▒l─▒ duran ve kar┼č─▒ma ilk ├ž─▒kan g├Âsteri┼čsiz bir yap─▒ya girdim. Bir oda istedim. Otelin hizmet├žisi beni bir bak─▒┼čla s├╝zd├╝ ve tavan aras─▒na g├Ât├╝rd├╝. Taze su getirttim ve Bay Thomas John'u bulabilece─čim yeri g├╝zelce tarif ettirdim: ÔÇťKuzey Kap─▒s─▒'n─▒n ├Ân├╝nde, soldaki ilk k├Â┼čk; b├╝y├╝k, yeni bir yap─▒, k─▒rm─▒z─▒ ve beyaz mermerden bir├žok s├╝tunu var!..ÔÇŁ Vakit erkendi. Hemen boh├žam─▒ a├žt─▒m, yeni ters y├╝z ettirdi─čim siyah redingotumu ├ž─▒kard─▒m, en iyi giysilerimi temizce giydim, tavsiye mektubunu cebime koydum ve benim al├žakg├Ân├╝ll├╝ umutlar─▒ma yard─▒m edecek olan adama gitmek i├žin yola koyuldum.
Uzun Kuzey Yolu'ndan (1) yukar─▒ do─čru gidip kentin kap─▒s─▒na var─▒r varmaz, ye┼čillikler aras─▒nda s├╝tunlar─▒n parlad─▒─č─▒n─▒ g├Ârd├╝m ve ÔÇťDemek ki buras─▒!ÔÇŁ diye d├╝┼č├╝nd├╝m. Ayakkab─▒lar─▒m─▒n tozunu mendilimle sildim, boyunba─č─▒m─▒ d├╝zelttim, Tanr─▒'ya s─▒─č─▒n─▒p ├ž─▒ng─▒ra─č─▒n ipini ├žektim. Kap─▒ hemen a├ž─▒ld─▒. Avluda sorguya ├žekildim; ama kap─▒c─▒ geldi─čimi haber verdi ve ben, Bay John'un, birka├ž konu─čuyla birlikte bulunmakta oldu─ču parka ├ža─č─▒r─▒lmak onuruna kavu┼čtum. G├Âbekli ve ho┼čnut g├Âr├╝n├╝┼č├╝nden kendisini derhal tan─▒d─▒m. Beni gayet iyi bir bi├žimde, bir zengin bir yoksulu nas─▒l kar┼č─▒larsa ├Âyle kar┼č─▒lad─▒, hatta bana d├Ând├╝, bununla birlikte di─čer konuklar─▒na arkas─▒n─▒ ├ževirmedi ve uzatt─▒─č─▒m mektubu elimden ald─▒. ÔÇťHa, karde┼čimden, uzun zamand─▒r kendisinden bir haber alamam─▒┼čt─▒m. Sa─čl─▒─č─▒ yerinde ya?ÔÇŁ dedi.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   ...    33   »   


´╗┐