´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Pierre ve Jean : 01


PIERRE VE JEAN

GUY DE MAUPASSANT

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 39


Bu kitab─▒n haz─▒rlanmas─▒nda Pierre ve Jean'─▒n (Pierre et Jean) M.E.B. Frans─▒z Klasikleri dizisinde yay─▒nlanan ilk bask─▒s─▒ temel al─▒nm─▒┼č ve ├ževiri dili g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine uyarlanm─▒┼čt─▒r.
├çeviren: Bedia K├Âsemihal
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yeni G├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Mart 1999


├ľNS├ľZ

ROMAN ├ťZER─░NE

Amac─▒m hi├žbir zaman biraz sonra burada okuyaca─č─▒n─▒z k├╝├ž├╝k roman bi├žemini savunmak de─čildir. Aksine, anlatmaya ├žal─▒┼čaca─č─▒m d├╝┼č├╝nceler Pierre ve Jean'da giri┼čti─čim ruhbilimsel inceleme t├╝r├╝n├╝n bir t├╝r ele┼čtirisi olacakt─▒r.
Geni┼č anlamda romandan s├Âz etmek istiyorum.
Yeni bir kitap yay─▒mland─▒ m─▒, belirli ele┼čtirmenlerin basmakal─▒p kar┼č─▒ ├ž─▒k─▒┼člar─▒yla kar┼č─▒la┼čan yaln─▒zca ben de─čilim.
Belirli kalemlerin ├Âvg├╝ dolu t├╝mceleri aras─▒nda hep ┼čunlara rastlar─▒m:
- Bu yap─▒t─▒n en b├╝y├╝k eksikli─či tam anlam─▒yla roman dedi─čimiz ┼čeye uymamas─▒d─▒r.
Buna yine ayn─▒ kan─▒tla ┼č├Âyle bir yan─▒t verilebilir:
- Ele┼čtirisiyle onur duydu─čum yazar─▒n da b├╝y├╝k bir eksikli─či var: ele┼čtirmen de─čilÔÇŽ
Peki, ├Âyleyse ele┼čtirmenin ba┼čl─▒ca nitelikleri neler olmal─▒?
Yan tutmadan, pe┼čin d├╝┼č├╝ncelere saplanmadan, okul d├╝┼č├╝ncelerine tak─▒lmadan, hi├žbir sanat ├Âbe─čine ba─članmadan en kar┼č─▒t e─čilimleri, en kar┼č─▒t yarat─▒l─▒┼člar─▒ anlamal─▒, birbirinden ay─▒rmal─▒, anlatmal─▒ ve her t├╝r sanat incelemesini de kabul edebilmelidir.
─░mdi ele┼čtirmen Manon Lescaut, Paul et Virginie, Don Quichotte, Les Liaisons Dangereuses, Werther, Les Affinit├ęs ├ëlectives, Clarisse Harlowe, Emile, Candide, Cinq-Mars, Ren├ę, Les Trois Mousquetaires, Mauprat, Le P├Ęre Goriot, La Cousine Bette, Colomba, Le Rouge et Le Noir, Mademoiselle de Maupin, Notre-Dame de Paris, Salammb├┤, Madame Bovary, Adolphe, M. de Camors, L'Assommoir, Sapho vb.den sonra: ÔÇťFilan romand─▒r, filan roman de─čildirÔÇŁ diye yazmaya kalk─▒┼č─▒rsa uzman ki┼čilere yak─▒┼čmayacak bir ┼čey s├Âylemi┼č olur.
Genellikle bu t├╝r ele┼čtirmenler roman deyince, birincisi sergileme, ikincisi olay, ├╝├ž├╝nc├╝s├╝ de sonu├ž olan ├╝├ž perdelik bir tiyatro yap─▒t─▒ bi├žeminde haz─▒rlanm─▒┼č, az ├žok ger├že─če uyan bir ser├╝ven anlarlar.
Bu bi├žemde bir yaz─▒ pek├ól├ó ge├žerli say─▒labilir. ┼×u ko┼čulla ki, b├╝t├╝n di─čer bi├žemlerde yaz─▒lm─▒┼č yaz─▒lar─▒ da ge├žerli saymak gerek.
Roman yazman─▒n kendine ├Âzg├╝ birtak─▒m kurallar─▒ var m─▒d─▒r ki, yaz─▒lan herhangi bir ├Âyk├╝ bu kurallara uymuyor diye roman denmesin de, ba┼čka bir ad tak─▒ls─▒n?
Don Quichotte bir romansa Le Rouge et Le Noir roman de─čil de ne? Monte-Cristo bir romansa L'Assommoir ba┼čka bir ┼čey mi? Goethe'nin Les Affinit├ęs ├ëlectives'ini, Dumas'n─▒n Les Trois Mousquetaires'ini, Flaubert'in Madam Bovary'sini, O. Feuillet'nin M. de Camors'unu, Zola'n─▒n Germinal'ini birbirleriyle kar┼č─▒la┼čt─▒rmak olas─▒ m─▒? Bu yap─▒tlardan acaba hangisi romand─▒r? Roman─▒n bu ├╝nl├╝ kurallar─▒ nelerdir acaba? Bu kurallar nereden ├ž─▒kt─▒? Kim koydu? B├╝t├╝n bu kurallar hangi temele, hangi yetkeye, hangi mant─▒─ča dayan─▒yor?
B├Âyle olmakla birlikte bu ele┼čtirmenler bir yaz─▒n─▒n roman olup olmad─▒─č─▒n─▒ kesin bir bi├žimde ┼č├╝phe etmeden biliyor g├Âr├╝nmekteler. Bu, k─▒saca ┼čunu anlat─▒r: B├╝t├╝n bu ele┼čtirmenler yarat─▒c─▒ olmad─▒klar─▒ halde bir okula saplanm─▒┼člard─▒r ve t─▒pk─▒ romanc─▒lar gibi kendi estetiklerinin d─▒┼č─▒nda olu┼čmu┼č ve d├╝┼členmi┼č b├╝t├╝n yap─▒tlar─▒ hi├že say─▒p bir yana atarlar.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    68   »   


´╗┐