Ana SayfaCumhuriyet Gazetesi Sal覺 Kitaplar覺Sokrates'in Savunmas覺 : 01


SOKRATES'襤N SAVUNMASI

PLATON

DNYA KLAS襤KLER襤 D襤Z襤S襤: 1


Dil ve Tarih-Corafya Fak羹ltesi do癟entlerinden Niyazi Berkes taraf覺ndan, Jowett'in 襤ngilizce 癟evirisi temel al覺narak dilimize 癟evrilmi; E. Chambry ile M. Croiset'nin Frans覺zca ve O. Apelt'in Almanca 癟evirileri ile de kar覺lat覺rm覺t覺r.
Bu kitab覺n haz覺rlanmas覺nda, Sokrates'in Savunmas覺'n覺n M.E.B. Yunan Klasikleri dizisinde 1942'de yay覺mlanan ilk bask覺s覺 temel al覺nm覺 ve 癟eviri dili g羹n羹m羹z T羹rk癟esine uyarlanm覺t覺r.


NSZE NSZ

D羹nya Klasikleri dizimize R繹nesans'覺n ve Ayd覺nlanma a覺'n覺n d羹羹nce temelini oluturan Yunan klasikleriyle bal覺yoruz. Dizinin ilk kitab覺 olarak da Sokrates'in Savunmas覺n覺 se癟tik. Bunun nedeni, eski Yunan d羹羹ncesinin en 繹nemli ad覺 olan Platon'un t羹m diyaloglar覺nda Sokrates'i konuturmas覺. Diyaloglarda Sokrates'in savunduu d羹羹ncelerin ne kadar覺 onun, ne kadar覺 Platon'undur bilmek olanaks覺z; ancak bu diyaloglar i癟inde Sokrates'in kiiliinin en a癟覺k se癟ik ortaya 癟覺kt覺覺, Sokrates'in Savunmas覺d覺r. Kitab覺n ba覺na da Sabahattin Eyubolu ile M. Ali Cimcoz'un Devlet 癟evirilerinin 繹ns繹z羹n羹 ald覺k. Eflatunlar覺 Platon yapmak d覺覺nda tek s繹zc羹羹n羹 deitirmediimiz bu 繹ns繹z, Devlet i癟in yaz覺lm覺 olmakla birlikte, Sokrates'i ve 繹zellikle Sokrates'in 繹l羹m kar覺s覺ndaki tutumunu, 繹l羹me ve yaama bak覺覺n覺 da anlat覺yor ve 癟ok iyi anlat覺yor. Ayr覺ca, Sokrates'in kendisini yarg覺lay覺p 繹l羹me mahk羶m edenleri tart覺覺rken, tart覺t覺覺n覺n asl覺nda o g羹n羹n Atina devleti olduu da bir ger癟ek. Bu nedenle, Eyubolu ile Cimcoz'un 繹ns繹z羹n羹n, yaln覺zca bu kitab覺n deil, Devlet bata olmak 羹zere, bu dizide yer alacak t羹m Platon diyaloglar覺n覺n anla覺lmas覺 a癟覺s覺ndan yararl覺 olaca覺n覺 d羹羹n羹yoruz.

NSZ

Okuyucu, 繹ns繹z okumazs覺n sen, biliyoruz, kendimizden biliyoruz bunu. Haks覺z da deilsin hani. ns繹zlerin 癟ou anlay覺覺na s覺n覺r koyar; bir g繹zl羹k takar g繹z羹ne. yle bir g繹zl羹k ki ne kadar g羹zel de g繹sterse g繹r羹lm羹 bir d羹nyay覺 g繹sterir sana. ns繹z羹 eserin sahibi de yazm覺 olsa, sana dilediini g繹stermeye hakk覺 yoktur o eserde. Hakk覺 olsa da 癟okluk bir ey kazanmaz bundan: kendi hakk覺n覺 korurken eserinin hakk覺n覺 yer; 癟羹nk羹 eserle senin serbest癟e kaynamana, onun ka覺n覺 g繹z羹n羹 deil de topuunu ya da sa癟lar覺n覺 sevmene engel olur. Oysa ki kendisi bile as覺l senin oralar覺n覺 sevmene sevinir. B繹ylesine kar覺覺k bir itir bu. Bunu kendi eserine 繹ns繹z yazan i癟in s繹yl羹yoruz. Bir de o eseri bir baka dile 癟evirenin 繹ns繹z羹n羹 d羹羹n. Eseri 癟evirmekle zaten seninle eserin ve yazar覺n aras覺na girmi, bir de tutup yeni bir g繹zl羹k daha vermeye 癟al覺覺yor sana; sanki eserden ne anlad覺覺n覺, onu senin de nas覺l anlaman覺 istediini 癟evirideki dili ve deyiiyle belli etmemi gibi! eviri ister istemez bir eserin anlam覺n覺 s覺n覺rland覺rmad覺r. eviren ne kadar d羹r羹st olsa sana eserin kendincesini, bir s羹zge癟ten ge癟miini verir: Traduttore traditore (癟evirene g羹ven olmaz) der 襤talyanlar. Ne var ki bir kitab覺 ger癟ekten, atlamadan, dalga ge癟meden okuyanlar da yaln覺z 癟evirenlerdir. Okuyucunun anlar gibi olup ge癟tii, d羹nya g繹r羹羹ne ve g羹ndelik kayg覺lar覺na g繹re 癟inemeden yuttuu ya da bir kenara att覺覺n覺 evirip 癟evirmek, u veya bu t羹rl羹 a癟覺klamak ve kendi anlay覺覺n覺n sorumluluunu y羹klenmek zorundad覺r; hele 癟evrilen kitap Platon'un Devlet'i gibi bin bir s羹zge癟ten ge癟ip bin bir kal覺ba girmi, iki bin d繹rt y羹z y覺ld覺r halla癟 pamuu gibi at覺lm覺 bir kitap olursa!
Sana sunduumuz T羹rk癟e Devlet elbette bize g繹re bir Devlet olacak; ama bu bize g繹relii bile bile yapm覺, Platon'u zorla kendi zevkimiz ve anlay覺覺m覺zdan yana 癟ekmi deiliz.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    23   »