´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Stuttgart C├╝cesi : 01


STUTTGART C├ťCES─░

EDUARD M├ľRIKE

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 108


Bu kitab─▒n haz─▒rlanmas─▒nda M.E.B. Alman Klasikleri dizisinde yay─▒nlanan birinci bask─▒s─▒ temel al─▒nm─▒┼č ve ├ževiri dili g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine uyarlanm─▒┼čt─▒r.
├çevirenler: Mediha ├ľnay - ┼×erif ├ľnay
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yeni G├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Temmuz 2000


G─░R─░┼×

Gootfried Keller bir yaz─▒s─▒nda Eduard M├Ârike'nin ki┼čili─čini: ÔÇťHoratius'un (1) ve ┼×─▒vabl─▒ (2) kibar bir han─▒m─▒n o─čluÔÇŁ s├Âzleriyle ├žizmi┼čtir. Ger├žekten bu ┼čairin ├Âzelli─či bundan daha iyi belirtilemezdi. O, d├╝nyada klasikle do─čal-gizemli aras─▒nda yurdunu bulmu┼čtu; titre┼čim ve duygularda f─▒rsat bulduk├ža sayr─▒l─▒ya dek giden bir ince duyu┼č, i┼čte onun ┼čiirinin ve ├Âyk├╝lerinin olgunla┼čt─▒─č─▒ besi topra─č─▒ buydu. Bu nedenle, yaratt─▒─č─▒ yap─▒tlarda, onu do─čan─▒n bir par├žas─▒ gibi g├Âsteren ┼ča┼čmaz bir hava vard─▒r.
Herhalde b├Âyle ince dokunmu┼č bir sanat yarad─▒l─▒┼č─▒n─▒n d─▒┼č d├╝nyada g├╝├žl├╝klerle kar┼č─▒la┼čm─▒┼č olmas─▒na hi├ž de ┼ča┼čmamal─▒. ├çok do─čal olarak, M├Ârike'nin bir kentli olarak ge├žirdi─či ya┼čam bir ba┼čar─▒ olmaktan ├žok uzakt─▒r. Eduard M├Ârike 8 Eyl├╝l 1804'te Stuttgart yak─▒n─▒nda Ludwigsburg'da bir hekimin o─člu olarak d├╝nyaya geldi. 1822-1826 aras─▒nda T├╝bingen Vakf─▒'nda dinbilim okudu. ┼×iirlerinin Peregrinas─▒ ve sanat├ž─▒ roman─▒ ÔÇťMaler NoltenÔÇŁin ÔÇťElisabethÔÇŁi olan Maria Mayer'le kar┼č─▒la┼čmas─▒ bu ├Â─črencili─či zaman─▒na raslar. M├Ârike, bu kar┼č─▒la┼čmadan derin bir bi├žimde etkilenmi┼čti. Sonra hemen hemen sekiz y─▒l─▒n─▒ ┼×─▒vab k├Âylerinde papaz yard─▒mc─▒l─▒─č─▒ yaparak ge├žirdi, sonunda 1834'te Cleversulzbach'da papaz oldu. Ancak hi├ž sevmedi─či bu g├Ârevden b─▒karak daha 1843 y─▒l─▒nda emekliye ayr─▒ld─▒. Mergentheim'da birka├ž y─▒l bo┼č oturduktan sonra 1851'de Stuttgart'ta Katharin Vakf─▒'nda, ancak pek az zaman─▒n─▒ dolduran, bir yaz─▒n ├Â─čretmenli─či g├Ârevi ald─▒, arkas─▒ndan evlendi. 1866'da bu i┼čini de b─▒rakt─▒. Evlili─či de pek mutlu olmam─▒┼čt─▒, sonunda evlilerin ayr─▒lmas─▒yla bitti. M├Ârike ├Âmr├╝n├╝n son y─▒llar─▒n─▒ Lorch ve N├╝rtingen'de darl─▒k i├žinde ge├žirdi ve en sonunda yeniden Stuttgart'a d├Ând├╝. ├ľl├╝m d├Â┼če─činde kar─▒s─▒yla bar─▒┼čt─▒─č─▒ halde, ya┼čama g├Âzlerini kapad─▒─č─▒ 4 Haziran 1875'te yan─▒nda kimse yoktu.
M├Ârike'nin de─čeri ancak ├Âl├╝m├╝nden sonra anla┼č─▒ld─▒; ├Âzellikle Schumann, Robert Franz, Brahms ve Hugo Wolf'├╝n seslendirdi─či ┼čiirleri onu halka mal etti. Ya┼čamda oldu─ču s─▒rada de─čerini bilenler yaln─▒zca onun geni┼č├že dost ├ževresi olmu┼čtu. Bu ├ževrede yurdunun en iyi insanlar─▒na yer vard─▒. Ba┼čl─▒calar─▒: David Friedrich Straus, Friedrich Theodor Vischer, Wilhelm Waiblinger, ama ayn─▒ zamanda Theodor Storm, Moritz von Schwind ve Paul Heyse. Bunlarla dostlu─ču ve mektupla┼čmalar─▒ M├Ârike'nin ya┼čad─▒─č─▒ ya┼čama pek az ─▒┼č─▒k tutar - ├Âyle bir ya┼čam ki, g├Âr├╝n├╝┼če bak─▒l─▒rsa, pek dar bir ├ževre i├žinde ge├žmemi┼čtir. M├Ârike, birka├ž k─▒sa yolculuktan ba┼čka ┼×─▒vab ├╝lkesinden hi├ž ayr─▒lmam─▒┼čt─▒r; fakat onun zaten b├╝y├╝k bir d─▒┼č ├ževreye gereksinmesi yoktu, ├ž├╝nk├╝ kendi i├žinde zengin bir d├╝nya ta┼č─▒yordu, bu d├╝nya, en ├žok onun ┼čiirlerinde temiz ve a├ž─▒k bir bi├žimlenmeye ula┼čm─▒┼čt─▒r. Goethe'den sonra en b├╝y├╝k lirik ┼čair oldu─ču yolundaki ├╝n├╝n├╝ de bu i├žten ve derin ruh zenginli─či sayesinde kazanm─▒┼čt─▒r.
┼×iirlerinin sevimlili─či, sessiz karamsarl─▒─č─▒ ve ┼čakac─▒ rahatl─▒─č─▒ onun d├╝zyaz─▒s─▒nda da yer al─▒r.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    66   »   


´╗┐