´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Top Oynayan Kedi Ma─čazas─▒ : 05


TOP OYNAYAN KED─░ MA─×AZASI

HONORÉ DE BALZAC

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 5


Her ┼čeyi anlamak isteyen yabanc─▒, bu k├╝├ž├╝k yere sanki g├Âz dikmi┼čti; sanki yandaki yemek odas─▒n─▒n plan─▒n─▒ ├ž─▒kar─▒yordu; bu oda, tavandaki camdan giren ─▒┼č─▒kla ayd─▒nlanm─▒┼čt─▒; aile toplan─▒p yeme─če oturdu─čunda, d├╝kk├ón kap─▒s─▒n─▒n ├Ân├╝nde ge├žecek en ├Ânemsiz bir olay─▒ bile kolayca g├Ârebiliyordu. Evine kar┼č─▒ g├Âsterilen bu yak─▒n ilgi, a─č─▒r vergiler d├Ânemini g├Âr├╝p ge├žirmi┼č olan t├╝ccara ku┼čkulu gelmi┼čti. Do─čal olarak M├Âsy├ Guillaume, bu kim oldu─ču belirsiz adam─▒n Top Oynayan Kedi ma─čazas─▒n─▒n kasas─▒na g├Âz dikti─čini d├╝┼č├╝n├╝yordu.
Tezg├óhtarlar─▒n en ya┼čl─▒s─▒, delikanl─▒n─▒n gizli gizli ├╝├ž├╝nc├╝ kat─▒n pencerelerini seyretti─čini g├Ârerek d─▒┼čar─▒ ├ž─▒kan patronuyla yabanc─▒ aras─▒ndaki sessiz d├╝elloya i├žin i├žin keyiflendikten sonra, Guillaume'un bulundu─ču kald─▒r─▒ma ge├žmek y├╝reklili─čini g├Âsterdi. Yolda bir iki ad─▒m y├╝r├╝d├╝, ba┼č─▒n─▒ kald─▒rd─▒, aceleyle ├žekilen Matmazel Augustine Guillaume'u fark eder gibi oldu. Birinci tezg├óhtar─▒n anlay─▒┼č─▒ndan memnun olmayan kuma┼č├ž─▒ ona ters ters bakt─▒, fakat o anda, bu kim oldu─ču bilinmeyen adam─▒n orada bulunu┼čunun, t├╝ccar─▒n ve ├ó┼č─▒k tezg├óhtar─▒n i├žlerinde uyand─▒rd─▒─č─▒ korku kayboluverdi. Yabanc─▒, yak─▒ndaki bir alana gitmekte olan bir arabay─▒ ├ža─č─▒rd─▒, yalanc─▒ktan oldu─ču besbelli bir kay─▒ts─▒zl─▒kla bindi gitti. Bu gidi┼č, ┼čakalar─▒n─▒n kurban─▒n─▒ kar┼č─▒lar─▒nda bulmaktan bir hayli kayg─▒lanan ├Âteki tezg├óhtarlar─▒n i├žine bir rahatl─▒k verdi. M. Guillaume onlara:
- Ne oluyor baylar, dedi: b├Âyle kollar─▒n─▒z─▒ kavu┼čturmu┼č, orada niye duruyorsunuz? Vallahi, ben eskiden M├Âsy├ Chevrel'in yan─▒ndayken, iki top kuma┼č─▒ ├žoktan elden ge├žirmi┼čtim bile.
Bu i┼če bakan ikinci tezg├óhtar l├óf─▒ yap─▒┼čt─▒rd─▒:
- Demek ki, o zaman g├╝n daha erken do─čuyormu┼č.
Ya┼čl─▒ t├╝ccar g├╝l├╝msemekten kendisini alamad─▒. Louviers ve Sedan'─▒n zengin fabrika sahiplerinden olan babalar─▒nca Guillaume'a emanet edilen bu ├╝├ž gen├žten ikisi, kendi istedikleri anda y├╝z bin franka kavu┼čabileceklerdi; buna kar┼č─▒n Guillaume onlar─▒, tezg├óhtarlar─▒, otuz ya┼č─▒nda zengin olmak isteyen zaman─▒m─▒z─▒n ┼č─▒k ve ├ža─čda┼č ma─čazalar─▒nda bug├╝n art─▒k uygulanmayan o eski anlamda bask─▒yla y├Ânetmeyi g├Ârev bilirdi; onlar─▒ k├Âle gibi ├žal─▒┼čt─▒r─▒rd─▒. Bu ├╝├ž tezg├óhtar da, bug├╝n vur patlas─▒n, ├žal oynas─▒n ya┼čay─▒┼člar─▒ b├╝t├že giderlerini ┼či┼čiren o i┼č├žilerden on tanesini hayli yoracak bir i┼čin ├╝stesinden pekiyi geliyorlard─▒. ─░nsana, kap─▒lar─▒n─▒n rezeleri her zaman ya─članm─▒┼č gibi gelen bu koca yap─▒n─▒n sessizli─čini hi├žbir g├╝r├╝lt├╝ bozamazd─▒. En k├╝├ž├╝k bir mobilyadaki titiz temizlik buradaki derli toplulu─ču anlat─▒rd─▒. Tezg├óhtarlardan en ┼čeytan─▒, ├Â─čle yeme─činde kendilerine verilen ama el s├╝rmedikleri gravyer peynirinin ├╝st├╝ne, sofraya ilk getirildi─či tarihi yazar, bundan da bir hayli zevk al─▒rd─▒. Bu ve buna benzer muziplikler, Guillaume'un iki k─▒z─▒ndan k├╝├ž├╝─č├╝n├╝, hani ┼ču, b├╝y├╝lenmi┼č gibi olan yolcuya biraz ├Ânce g├Âr├╝nen k─▒z─▒ g├╝ld├╝r├╝rd├╝. ├ç─▒raklar, hatta en eskisi bile, ├žok fazla bir ├╝cret verdikleri halde, hi├žbiri, yemi┼č sofraya kondu─ču zaman patronun masas─▒nda kalacak kadar cesaret g├Âsteremezdi. Madam Guillaume salatay─▒ haz─▒rlamaktan s├Âz etti─činde, ├Âl├ž├╝y├╝ ┼ča┼č─▒rmayan elinin nas─▒l bir eli s─▒k─▒l─▒kla ya─č koyaca─č─▒n─▒ d├╝┼č├╝nen bu zavall─▒ gen├žleri bir titreme al─▒rd─▒. Birka├ž g├╝n ├Ânce, ak─▒lc─▒ bir neden g├Âstermeden d─▒┼čar─▒da bir gece ge├žirmek gibi d├╝zenli ya┼čam─▒ bozacak bir ┼čeye kalk─▒┼čamazlard─▒. Tezg├óhtarlardan ikisi, her pazar, s─▒ra kimdeyse, Guillaume ailesiyle Saint-Leu'deki ayine ve ikindi duas─▒na giderdi. Matmazel Virginie'yle Augustine, arkalar─▒nda hint alacas─▒ndan g├Âsteri┼čsiz giysiler, tezg├óhtarlar─▒n kollar─▒na girerler, annelerinin sert bak─▒┼člar─▒ alt─▒nda y├╝r├╝rlerdi; ailenin olu┼čturdu─ču bu alay─▒n sonunda da maroken kapl─▒ kocaman iki ayin kitab─▒n─▒ ta┼č─▒yan baba gelirdi; bu i┼če onu kar─▒s─▒ al─▒┼čt─▒rm─▒┼čt─▒. ─░kinci tezg├óhtar─▒n ayl─▒─č─▒ yoktu. On iki y─▒ld─▒r bo┼čbo─čazl─▒k etmeden, do─črulukla ├žal─▒┼čarak d├╝kk├ón─▒n s─▒rlar─▒n─▒ ├Â─črenen ├Âteki tezg├óhtara gelince, g├Ârd├╝─č├╝ i┼če kar┼č─▒l─▒k sekiz y├╝z Frank al─▒rd─▒. Kimi aile yortular─▒nda ona arma─čan olarak yaln─▒zca Madam Guillaume'un kuru ve buru┼čuk eli de─čdi─či i├žin bir de─čer kazanan ┼čeyler verirlerdi; ajurlu nak─▒┼člar─▒n─▒ iyice ortaya ├ž─▒kars─▒n diye i├žini pamukla doldurdu─ču, iplikten yap─▒lm─▒┼č keseler, tak─▒r tak─▒r kurutulmu┼č ipekten ask─▒lar, kaba ipekten ├žoraplar. Arada bir, o da ├žok seyrek, ev halk─▒ k─▒ra gitti─či ya da Parislilerin art─▒k ├žoktan unuttuklar─▒ bir oyunu g├Ârmek i├žin, aylarca bekleyip sonunda bir loca kiralamaya hak kazand─▒─č─▒nda, ailenin e─člencelerine bu ÔÇťbakanlar bakan─▒ÔÇŁ da kat─▒l─▒rd─▒. ├ľteki ├╝├ž tezg├óhtara gelince, eski zamanlarda bir kuma┼č├ž─▒ba┼č─▒y─▒ ├ž─▒raklar─▒ndan ay─▒ran sayg─▒ perdesi onlar─▒n aras─▒nda da tam anlam─▒yla vard─▒; bir top kuma┼č a┼č─▒rmak bu g├Ârkemli protokol├╝ bozmaktan daha kolayd─▒. Bug├╝n bu kurallar bize g├╝l├╝n├ž g├Âr├╝nebilir, ama bu eski kurumlar iyi gelenekleri ve do─črulu─ču ├Â─čreten yerlerdi. Ma─čaza sahipleri ├ž─▒raklar─▒n─▒ ├žocuklar─▒ gibi tutarlard─▒. Delikanl─▒n─▒n ├žama┼č─▒r─▒n─▒ d├╝kk├ón sahibinin e┼či y─▒kar, temizler, onar─▒r, kimi zaman da yerine yenisini koyard─▒.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   ...    27   »   


´╗┐