´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Top Oynayan Kedi Ma─čazas─▒ : 08


TOP OYNAYAN KED─░ MA─×AZASI

HONORÉ DE BALZAC

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 5


Lebas, Guillaume'un niyetlerini anlayacak denli zeki de─čildi; ama onun k├╝├ž├╝k k─▒z─▒n─▒ b├╝y├╝─č├╝nden ├Ânce evlendiremeyece─či konusunda ┼ča┼čmaz ilkeleri oldu─čunu pek iyi bilirdi. Bacaklar─▒ ne kadar uzun, g├Â─čs├╝ ne kadar iriyse, y├╝re─či de ├Âylesine g├╝zel olan o zavall─▒ tezg├óhtar, i┼čte bunun i├žin sessiz sedas─▒z ac─▒ ├žekiyordu.
Saint-Denis caddesindeki bu s─▒k─▒ disiplinli Trappe manast─▒r─▒n─▒n bir ┼čubesine pek benzeyen k├╝├ž├╝k cumhuriyette, durum i┼čte b├Âyleydi. Ama y├╝rekle ilgili ┼čeyleri de, d─▒┼čarda olup bitenleri de iyice anlatabilmek i├žin, bu ├Âyk├╝n├╝n ba┼člad─▒─č─▒ sahneden birka├ž ay ├Âncesine d├Ânmek gerekiyor. Gece olurken, karanl─▒k Top Oynayan Kedi ma─čazas─▒n─▒n ├Ân├╝nden ge├žen bir delikanl─▒, d├╝nyan─▒n b├╝t├╝n ressamlar─▒n─▒ yolundan al─▒koyacak bir g├Âr├╝n├╝m├╝ seyretmek i├žin durmu┼čtu. D├╝kk├ónda hen├╝z lamba yak─▒lmad─▒─č─▒ i├žin, buras─▒ karanl─▒k├žayd─▒; ama ├Âtede, t├╝ccar─▒n yemek odas─▒ g├Âr├╝nebiliyordu. I┼č─▒─č─▒ t├╝m├╝yle a┼ča─č─▒ vuran bir lamba, Hollanda okulundan olan ressamlar─▒n tablolar─▒na ola─čan├╝st├╝ bir g├╝zellik veren o sar─▒ ayd─▒nl─▒─č─▒ odaya sa├žmaktayd─▒. Beyaz ├Ârt├╝, g├╝m├╝┼č tak─▒mlar, kristal e┼čya da, ─▒┼č─▒kla g├Âlge aras─▒ndaki canl─▒ kar┼č─▒tl─▒─č─▒ g├╝zelle┼čtiren ├žekici ayr─▒nt─▒lar─▒ olu┼čturuyordu. Aile reisinin, kar─▒s─▒n─▒n, tezg├óhtarlar─▒n y├╝zleri, Augustine'in temiz hatlar─▒, ondan iki ad─▒m ├Âtede duran ablak suratl─▒ kaba saba k─▒z, dikkati ├žeken bir topluluk olu┼čturuyordu: ba┼člar pek ├Âzg├╝nd├╝; her birinin y├╝z├╝nde de pek i├žten bir anlat─▒m vard─▒. ─░nsan bu ailedeki huzuru, dinginli─či ve yal─▒n ya┼čay─▒┼č─▒ ├Âylesine kolay anl─▒yordu ki, do─čay─▒ yans─▒tmaya al─▒┼čm─▒┼č sanat├ž─▒, bu birdenbire kar┼č─▒s─▒na ├ž─▒kan sahneyi betimlemekte umutsuzlu─ča bile d├╝┼č├╝yordu. Bu yolcu, yedi y─▒l ├Ânce b├╝y├╝k resim ├Âd├╝l├╝n├╝ kazanan gen├ž bir ressamd─▒. Roma'dan geliyordu. B├╝y├╝kl├╝─č├╝n├╝ d├╝nyan─▒n d├Ârt buca─č─▒na yayan, sanat─▒n bu g├Ârkemli ├╝lkesinde uzun zaman kalarak ┼čiirle beslenen ruhu, Raffaello'nun ve Michelangelo'nun 1) yap─▒tlar─▒na doyan g├Âzleri, ger├žek do─čaya susam─▒┼čt─▒. ─░ster yanl─▒┼č, ister do─čru, onun ki┼čisel duygusu i┼čte b├Âyleydi. Uzun s├╝re ─░talya'daki a┼čklar─▒n ate┼čiyle yanan kalbi, Roma'da, o da ancak resimde bulabildi─či o yal─▒n ve dalg─▒n bak─▒┼čl─▒ g├╝zellerin ├Âzlemini ├žekiyordu. Seyretti─či do─čal tablonun co┼čkun ruhunda uyand─▒rd─▒─č─▒ heyecanla, ├╝zerinde en ├žok durulmas─▒ gereken y├╝ze dal─▒p gitti: Augustine d├╝┼č├╝nceli g├Âr├╝n├╝yordu, yemek yemiyordu; lamba ├Âyle bir yerdeydi ki, ─▒┼č─▒k t├╝m├╝yle y├╝z├╝ne d├╝┼č├╝yor; v├╝cudunun ├╝st b├Âl├╝m├╝, ba┼č─▒n─▒n ├žizgilerini daha canl─▒ bir bi├žimde g├Âsteren ve sanki do─ča├╝st├╝ bir bi├žimde ayd─▒nlatan ate┼čten bir ├žember i├žinde k─▒m─▒ldan─▒yor gibiydi. Sanat├ž─▒ onu yurdundan uzak, ama yurdunu, g├Âkleri unutamayan bir mele─če benzetti; ├Âyle geldi i├žinden. Y├╝re─či, pek anlayamad─▒─č─▒ bir duyguyla, temiz ve co┼čkun bir sevgiyle dolup ta┼čt─▒. D├╝┼č├╝ncelerinin a─č─▒rl─▒─č─▒ alt─▒nda ezilmi┼č gibi bir an duraklad─▒ktan sonra, zorla oradan ayr─▒ld─▒, evine d├Ând├╝, a─čz─▒na lokma koymad─▒, uyumad─▒ da. Ertesi g├╝n, at├Âlyesine girdi ve oradan ancak, an─▒s─▒ kendisini sanki b├╝y├╝leyen o sahnenin ola─čan├╝st├╝ g├╝zelli─čini tuval ├╝zerine boyad─▒ktan sonra ├ž─▒kt─▒. Tapt─▒─č─▒ k─▒za aynen benzeyen resim tamamlan─▒ncaya dek, i├ži bir t├╝rl├╝ rahat etmedi. Bir├žok kez Top Oynayan Kedi ma─čazas─▒n─▒n ├Ân├╝nden ge├žti; dahas─▒, Madam Guillaume'un kanad─▒n─▒n alt─▒nda saklad─▒─č─▒ dilber k─▒z─▒ daha yak─▒ndan g├Ârebilmek i├žin bir iki kez k─▒l─▒k de─či┼čtirerek, d├╝kk├óna girmek g├Âz├╝pekli─čini g├Âsterdi. Kendisini tam sekiz ay sevgisine, f─▒r├žalar─▒na vererek, ├ževresini; ┼čiiri, tiyatroyu, musikiyi, pek sevdi─či al─▒┼čkanl─▒klar─▒n─▒ unuttu; en i├žten dostlar─▒n─▒ kabul etmez oldu. Bir sabah Girodet 2), sanat├ž─▒lar─▒n bilip de bilmezlikten geldikleri b├╝t├╝n bu yasaklara kar┼č─▒n gidip onu buldu ve:
- Salon'da ne sergileyeceksin, diye sorarak onu uyarmak istedi. Ressam, arkada┼č─▒n─▒n elinden tuttu, at├Âlyesine g├Ât├╝rd├╝, sehpa ├╝st├╝ndeki bir k├╝├ž├╝k tablonun ve bir portrenin ├Ârt├╝lerini a├žt─▒. Girodet bu iki ba┼čyap─▒ta a─č─▒r a─č─▒r, dikkat ve hayranl─▒kla bakt─▒ktan sonra hi├žbir s├Âz s├Âyleyemeden arkada┼č─▒n─▒n boynuna at─▒ld─▒, onu ├Âpt├╝. Heyecan─▒n─▒ s├Âzc├╝klerle anlatamayacakt─▒, onlar ancak y├╝rekten y├╝re─če aktar─▒labilirdi. Girodet:
- Ne o, birine g├Ân├╝l verdin galiba, dedi.
─░kisi de pekiyi biliyordu ki Tiziano'nun (13), Raffaello'nun ve Leonardo da Vinci'nin (14) en g├╝zel portreleri, farkl─▒ ko┼čullar alt─▒nda zaten b├╝t├╝n ba┼čyap─▒tlar─▒n do─čmas─▒n─▒ sa─člayan b├Âyle co┼čkun duygulardan do─čmu┼čtur. Gen├ž sanat├ž─▒ yan─▒t yerine ba┼č─▒n─▒ e─čdi.
- ─░talya'dan gelip burada ├ó┼č─▒k olabildi─čin i├žin, kim bilir ne mutlusun! B├Âyle yap─▒tlar─▒ Salon'da sergilemeni sal─▒k vermem, diye ekledi b├╝y├╝k sanat├ž─▒; bana bak, bu iki tabloyu orada kimse anlamayacak. Bu ger├žek renkleri, bu ┼ča┼č─▒lacak ├žal─▒┼čmay─▒ de─čerlendiremezler, halk b├Âyle derinli─či kavrayamaz. Sevgili dostum, bizim yapaca─č─▒m─▒z tablolar, paravanalar, ocak ├Ân├╝ne konan perdeler olmal─▒. Nene gerek, gel ┼čiir yazal─▒m, eskileri ├ževirelim. ├ťn ve onur daha ├žok bunlardan gelir, bizim zavall─▒ tablolar─▒m─▒zdan de─čil.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   ...    27   »   

1) ├ťnl├╝ ─░talyan ressam, heykelt─▒ra┼č ve mimar (1475 - 1564). San Pietro kilisesini yapmak i├žin 17 ├žal─▒┼čt─▒. Bu yap─▒t, onun sanattaki dehas─▒n─▒ g├Âsterir.
2) Ressam David'in ├Â─črencisi (1767 - 1824). Bir├žok kez Roma ├ľd├╝l├╝'n├╝ kazanm─▒┼čt─▒r. ÔÇťLe D├ęlugeÔÇŁ (Tufan), ÔÇťSomeil d'EndymionÔÇŁ (Endymion'un Uykusu), ÔÇťFun├ęrailles d'AtalaÔÇŁ (Atala'n─▒n G├Âm├╝lme T├Âreni) adl─▒ tablolar─▒ ├╝nl├╝d├╝r.

´╗┐