´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Cumhuriyet Gazetesi Sal─▒ Kitaplar─▒ ┬╗ Totem ve Tabu - I : 01


TOTEM VE TABU - I

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 23


Bu kitab─▒n haz─▒rlanmas─▒nda Totem ve Tabu'nun M.E.B. Alman Klasikleri Dizisindeki 1. bask─▒s─▒ temel al─▒nm─▒┼č ve ├ževiri dili g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine uyarlanm─▒┼čt─▒r.
Yazan: Sigmund Freud
Yay─▒na haz─▒rlayan: Egemen Berk├Âz
Dizgi: Yenig├╝n Haber Ajans─▒ Bas─▒n ve Yay─▒nc─▒l─▒k A.┼×.
Bask─▒: ├ça─čda┼č Matbaac─▒l─▒k Yay─▒nc─▒l─▒k Ltd. ┼×ti.
Aral─▒k 1998
Çeviren: Niyazi Berkes


B├ľL├ťM I

─░lkellerin "Ensest" Korkusu

─░lkel insan─▒, ge├žirmi┼č oldu─ču geli┼čim evreleriyle tan─▒yoruz; yani biz ilkeli bize b─▒rakm─▒┼č oldu─ču cans─▒z an─▒tlar ve ara├žlarla, sanat─▒yla, dinsel ve masals─▒, efsanevi ve d├╝┼čsel ├Âyk├╝leriyle, ya┼čam ├╝zerine d├╝┼č├╝ncelerine ili┼čkin bize ya do─črudan do─čruya ya da dolayl─▒ yoldan gelen bilgilerle ve sonu├ž olarak bizim bug├╝nk├╝ ├ódetlerimizde arta kalm─▒┼č bir durumda ya┼čayan d├╝┼č├╝nce bi├žimleriyle tan─▒r─▒z. ├ťstelik bir anlamda o h├ól├ó bizim ├ža─čda┼č─▒m─▒zd─▒r, ├Âyle kimseler vard─▒r ki, biz onlar─▒ h├ól├ó kendimizden ├žok ilkel insana daha yak─▒n sayar─▒z ve onlarda eski insan─▒n do─črudan do─čruya as─▒llar─▒n─▒ ve temsilcilerini se├žebiliriz. Vah┼či ve yar─▒ vah┼či dedi─čimiz insanlar hakk─▒nda b├Âylece bir yarg─▒da bulunabiliriz. Onlar─▒n ruh ya┼čam─▒n─▒n bizim i├žin ├Âzel bir ├Ânemi vard─▒r; ├ž├╝nk├╝ onlar─▒n ruh ya┼čam─▒nda kendi geli┼čimimizin iyi korunmu┼č ilk evresini buluyoruz.
Bu varsay─▒m do─čruysa, etnografyan─▒n bize ├Â─čretti─či ÔÇťilkel insan psikolojisiÔÇŁ ile psikanaliz ara┼čt─▒rmalar─▒n─▒n bize ├Â─čretti─či ÔÇťnevrozlular─▒n psikolojisiÔÇŁ aras─▒nda yap─▒lacak bir kar┼č─▒la┼čt─▒rma bir├žok benzer noktay─▒ ortaya ├ž─▒karacak ve az ├žok bildi─čimiz konular─▒ ayd─▒nlatacakt─▒r.
Gerek i├ž, gerekse d─▒┼č nedenlerden ├Ât├╝r├╝ bu kar┼č─▒la┼čt─▒rma i├žin etnografyac─▒lar taraf─▒ndan en geri ve en ilkel olarak g├Âsterilecek boylar─▒ al─▒yorum: Bug├╝ne kadar en arkaik ve ba┼čka yerlerde bulunmayan ├Âzellikleri hayvanlar dergisinde bile saklam─▒┼č olan en yeni anakaran─▒n, yani AvustralyaÔÇÖn─▒n yerlilerini se├žiyorum.
Avustralya yerlileri en yak─▒n kom┼čular─▒ olan Melanezyal─▒lar, Polinezyal─▒lar ve Malayal─▒larla ne bedence, ne de dilce ili┼čiklik g├Âstermeyen ayr─▒ bir budun say─▒l─▒yor. Bunlar ev ya da kal─▒c─▒ kul├╝beler yapmas─▒n─▒ bilmez, tar─▒m bilmezler, k├Âpekten ba┼čka evcil hayvanlar─▒ da yoktur. Hatta ├ž├Âmlek yapmas─▒n─▒ bile bilmezler. Salt avlad─▒klar─▒ hayvan etleriyle ve topra─č─▒ kazarak ├ž─▒kard─▒klar─▒ k├Âklerle ya┼čarlar. Krallar─▒ ya da ba┼čkanlar─▒ yoktur. T├╝m topluluklar ilgili sorunlar ya┼čl─▒lar meclisinde kararla┼čt─▒r─▒l─▒r. Bunlar aras─▒nda y├╝ksek varl─▒klara tapmak bi├žiminde bir din oldu─ču s├Âylenemez. Suyun k─▒tl─▒─č─▒ndan dolay─▒ en kat─▒ ya┼čam ko┼čullar─▒yla sava┼čmak zorunda olan AvustralyaÔÇÖn─▒n i├ž b├Âlgelerindeki boylar─▒, k─▒y─▒ b├Âlgelerinde ya┼čayanlardan daha ilkel g├Âr├╝n├╝yor.
Elbette bu zavall─▒ ├ž─▒plak yamyamlar─▒n, cinsel ya┼čamlar─▒nda bizim kendi d├╝┼č├╝ncelerimiz bak─▒m─▒ndan ahlakl─▒ olmalar─▒n─▒ ya da cinsel d├╝rt├╝lerini b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de s─▒n─▒rlamalar─▒n─▒ bekleyemeyiz. Bununla birlikte yak─▒n akraba aras─▒nda cinsel ili┼čkide bulunmak yani ÔÇťensestÔÇŁ(*) yapmaktan ka├ž─▒nmak konusunda bunlar─▒n en titiz ├Âzeni ve en b├╝y├╝k ┼čiddeti g├Âstermeyi g├Ârev sayd─▒klar─▒n─▒ da ├Â─čreniyoruz. Ger├žekte bu insanlar─▒n b├╝t├╝n toplumsal ├Ârg├╝tlenmesi bu amaca hizmet ediyor gibi ya da onun elde edilmesiyle ilgili bir duruma getirilmi┼č gibi g├Âr├╝n├╝yor.
Avustralyal─▒lar aras─▒nda totemizm sistemi b├╝t├╝n dinsel ve toplumsal kurumlar─▒n yerini almaktad─▒r. Avustralya boylar─▒ k├╝├ž├╝k k├╝├ž├╝k birtak─▒m klanlara ayr─▒lm─▒┼čt─▒r. Bunlar─▒n her biri kendi toteminin ad─▒n─▒ al─▒r. ├ľyleyse totem nedir? Kural olarak yenebilen, zarars─▒z ya da tehlikeli ve korkun├ž bir hayvan, ender olarak da bir bitki ya da (ya─čmur, su gibi) bir do─ča varl─▒─č─▒d─▒r. Totemin b├╝t├╝n klanla ├Âzel bir ili┼čkisi vard─▒r. Totem her ┼čeyden ├Ânce klan─▒n atas─▒d─▒r. ─░kincisi, klan─▒n koruyucu ruhu ya da g├Âzetenidir, klan halk─▒na g├╝├ž zamanlarda yol g├Âsterir, ├žocuklar─▒n─▒ daima tan─▒r ve korur. Bunun i├žin, totemda┼člar totemlerini ├Âld├╝rmemek ya da ona zarar vermemek, onun etini yememek ya da ondan herhangi bir bi├žimde yararlanmamak konusunda kutsal bir bor├ž alt─▒ndad─▒r. Bu yasa─č─▒n herhangi bir bi├žimde ├ži─čnenmesi otomatik olarak cezaland─▒r─▒l─▒r. Bir totemin ├Âzelli─či yaln─▒zca tek bir hayvan─▒n ya da bir varl─▒─č─▒n i├žinde de─čil, t├╝r├╝n b├╝t├╝n ├╝yelerinde gizlidir. Zaman zaman ┼č├Âlenler yap─▒l─▒r ve burada totemda┼člar birtak─▒m t├Ârenli danslarla totemlerinin hareketlerini ve ├Âzelliklerini temsil eder ya da onlara ├Âyk├╝n├╝r.
Toteme ba─čl─▒ olma durumu, ya anne taraf─▒ndan ya da baba taraf─▒ndan elde edilir. Totemin anne taraf─▒ndan ge├žme durumunun, baba taraf─▒ndan ge├žmesinden ├Ânce ve daha eski olmas─▒ olas─▒d─▒r. Bir toteme ba─čl─▒l─▒k, Avustralyal─▒n─▒n b├╝t├╝n di─čer toplumsal g├Ârevlerinin temelini olu┼čturur. Bir yandan boy ba─člar─▒n─▒n, di─čer yandan da kan akrabal─▒klar─▒n─▒n ├╝st├╝nde bir ┼čeydir. (1)
Totem bir topra─ča ya da yere ba─čl─▒ de─čildir. Ayn─▒ totemin ├╝yeleri birbirinden ayr─▒ olarak ve di─čer totemlere ba─čl─▒ kimselerle dost├ža ya┼čarlar. (2)
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   ...    30   »   


´╗┐