´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 07


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


inan─▒yordu; tan─▒mad─▒─č─▒ birine kar┼č─▒ bilerek bilmeyerek a─čz─▒ndan bir k├╝f├╝r ka├ž─▒rsa o adam─▒n ├žok ge├žmeden ├Âlece─čine ve bu ├Âl├╝mden kendisinin sorumlu olaca─č─▒na inan─▒rd─▒. Bu gibi durumlar─▒n ├žo─čunu tedavi s├╝resince kendisi a├ž─▒klayabiliyor, kuruntular─▒n─▒n nas─▒l do─čdu─čunu, bu bo┼č inan├žlar─▒n artmas─▒nda kendinin de hayli pay─▒ oldu─čunu s├Âyleyebiliyordu (25). ─░┼čte b├╝t├╝n ÔÇťobsessionÔÇŁ nevrozlular─▒ bu bi├žimde hurafecidirler ve ├žo─ču kez b├╝t├╝n ak─▒l y├╝r├╝tmelerine kar┼č─▒n b├Âyle oluyorlar.
D├╝┼č├╝ncelerin salt erkinin darl─▒─č─▒ en ayd─▒n bi├žimde ÔÇťobsessionÔÇŁlu nevrozda g├Âr├╝l├╝r. Bu hastal─▒kta bu ilkel d├╝┼č├╝nce y├Ânteminin sonu├žlar─▒ ├žo─ču kez bilin├žte bulunur ya da bunlara bilin├žte raslan─▒r. Fakat bunda bu nevrozlar─▒n ay─▒rt edici niteli─čini ararken sak─▒ngan davranmal─▒y─▒z; ├ž├╝nk├╝ psikanaliz ara┼čt─▒rmalar─▒ ayn─▒ mekanizman─▒n di─čer nevrozlarda da oldu─čunu g├Âstermektedir. Her nevrozda belirti olu┼čumunun temeli, olaylar de─čil, d├╝┼č├╝nmenin kendisidir. Nevrozlular ├Âyle ├Âzel bir d├╝nya i├žinde ya┼čarlar ki, o d├╝nyada, ba┼čka yerde de s├Âyledi─čim gibi, yaln─▒zca ÔÇťnevrozlunun piyasa ├Âl├ž├╝leriÔÇŁ ge├žer. ├ťst├╝ne d├╝┼č├╝len ya da ┼čiddetle s├Âylenen ┼čeyler, d─▒┼č ger├žekli─če ister uygun olsun, ister olmas─▒n, nevrozluyu etkileyen ┼čeylerdir. Histerikler, histeri n├Âbetlerinde ve belirtilerinde yaln─▒zca imgelemlerinde ge├žen olaylar─▒ yineler ve saptarlar, son ├ž├Âz├╝mlemede bunlar─▒n hepsi, olan olaylara dayan─▒r. Ya da bu gibi olaylar─▒n ├╝r├╝n├╝ olarak olu┼čmu┼č olsalar bile histerik, yaln─▒zca imgelemindeki olaylarla u─čra┼č─▒r.
Nevrozlunun g├╝nahk├ór vicdan─▒n─▒, ger├žekte yap─▒lm─▒┼č yanl─▒┼člara indirgemekle anlayamay─▒z. Bir ÔÇťobsessionÔÇŁ nevrozlusu insanlara kar┼č─▒ ├žocuklu─čundan beri ├žekingen ve kibar davrand─▒─č─▒ halde i├žinde adeta bir caniye yak─▒┼č─▒r bir g├╝nah duygusunun bask─▒s─▒ vard─▒r.
B├Âyle oldu─ču halde, bu g├╝nah duygusunun yine bir nedeni vard─▒r ve bu da yak─▒nlar─▒na kar┼č─▒ ancak bilin├žsiz olarak kendini s─▒k s─▒k g├Âsteren ┼čiddetli ├Âl├╝m istekleridir. Bu g├╝nah duygusunun nedenleri bilerek bulunulan davran─▒┼člar de─čil, bilin├žsiz d├╝┼č├╝ncelerdir. B├Âylece d├╝┼č├╝ncelerin salt erki, di─čer bir deyi┼čle, ger├žekli─če kar┼č─▒l─▒k ruhsal s├╝re├žlerin gere─činden ├žok de─čer kazanmas─▒ nevrozlunun ├╝z├╝nt├╝l├╝ ya┼čam─▒nda ve ├╝z├╝nt├╝l├╝ ya┼čam─▒yla ilgili ┼čeylerde s─▒n─▒rs─▒z bir etki yapar. Onu psikanaliz tedavisi alt─▒na ald─▒─č─▒m─▒z ve bilin├žd─▒┼č─▒ d├╝┼č├╝ncelerini bilin├žli hale getirdi─čimiz zaman g├Âr├╝r├╝z ki, hasta, d├╝┼č├╝ncelerin ├Âzg├╝rl├╝─č├╝ne inanmaktan ka├ž─▒n─▒r ve k├Ât├╝ isteklerini s├Âyler s├Âylemez bunlar olacakm─▒┼č korkusuyla isteklerin─▒ a├ž─▒─ča vurmaktan hep korkar. Fakat bu durumuyla ya┼čam─▒nda etkin bir rol oynayan yersiz inanmalar─▒yla, d─▒┼č d├╝nyay─▒ salt kendi d├╝┼č├╝nceleriyle de─či┼čtirebilece─čini sanan ilkele ne kadar benzedi─čini a├ž─▒─ča vurur.
Bu nevrozlular─▒n, ba┼čl─▒ca ÔÇťobsessiveÔÇŁ davran─▒┼člar─▒ ger├žekte t├╝m├╝yle sihirsel bir niteliktedir. Sihir de─čillerse bile bir t├╝r sihirsel ├Ânlem niteli─čindedirler ve ama├žlar─▒ nevrozun ba┼člad─▒─č─▒na i┼čaret olarak daima g├Ârd├╝─č├╝m├╝z bir korkuya, k├Ât├╝l├╝k etmeye kar┼č─▒ kendini korumakt─▒r. Bu gibi noktalara derinlemesine girince bu beklenilen k├Ât├╝l├╝─č├╝n i├žinde daima bir ├Âl├╝m oldu─čunu g├Ârd├╝m. Schopenhauer'e g├Âre, her felsefenin ba┼č─▒nda ├Âl├╝m sorunu gelir; animismin ├Âzellikleri olan ruh anlay─▒┼č─▒n─▒n ve ┼čeytanlara inanman─▒n ortaya ├ž─▒k─▒┼č─▒nda da, hep ├Âl├╝m├╝n insan ├╝zerindeki etkisinin rol oynad─▒─č─▒n─▒ biliyoruz.
Bu ilk ÔÇťobsessionÔÇŁ ve korunma davran─▒┼člar─▒n─▒n benzerlik ilkesine mi, yoksa dokunu┼č ilkesine g├Âre mi ortaya ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ belirlemek g├╝├žt├╝r; ├ž├╝nk├╝ nevrozlarda bunlar daima ├Ânemsiz bir olay ya da kendili─činden hi├žbir anlam─▒ olmayan bir edim ├╝zerine kayd─▒r─▒larak bi├žimini de─či┼čtirmi┼č g├Âr├╝n├╝rler (26). Zorlanma nevrozunun koruyucu t─▒ls─▒mlar─▒n─▒n sihir b├╝y├╝lerinde bir kar┼č─▒l─▒─č─▒ vard─▒r. Fakat ÔÇťobsessionÔÇŁlar─▒n de─či┼čmesini, bu gibi davran─▒┼člar─▒n cinsel ya┼čamla hi├žbir ilgisi olmayan k├Ât├╝ isteklere kar┼č─▒ bir t├╝r t─▒ls─▒m bi├žiminde ba┼člayarak sonunda yasaklanm─▒┼č cinsel etkinliklerin yerine ge├žtiklerine ve as─▒llar─▒na t─▒p─▒ t─▒p─▒na ├Âyk├╝nd├╝klerini g├Âstererek anlatabiliriz.
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   ...    43   »   


´╗┐