´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 08


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


E─čer insan─▒n d├╝nya anlay─▒┼č─▒n─▒n yukarda s├Âylenen evrimini kabul edersek, yani animistik evreden sonra dinsel evre ve ondan sonra bilimsel evre geldi─čini kabul edersek, ÔÇťd├╝┼č├╝ncelerin salt erkiÔÇŁnin geli┼čmesini b├╝t├╝n bu evrelerde izlemekte g├╝├žl├╝k ├žekmeyiz.
Animistik evrede insan, salt erkin kayna─č─▒n─▒n kendisi; dinsel evredeyse tanr─▒lar oldu─čuna inan─▒r; fakat onu yine ciddi olarak b─▒rakmaz; ├ž├╝nk├╝ isteklerinin ├ž─▒karlar─▒, tanr─▒lar─▒n da─▒vran─▒┼člar─▒n─▒ denetleme hakk─▒n─▒ kendine b─▒rak─▒r. Ya┼čama kar┼č─▒ bilimsel tav─▒rdaysa art─▒k insan─▒n salt erkine yer kalmam─▒┼čt─▒r; insan k├╝├ž├╝kl├╝─č├╝n├╝ kabul etmi┼čtir ve bir boyune─čme duygusu i├žinde b├╝t├╝n di─čer do─čal zorunluluklar gibi ├Âl├╝me de boyun e─čmi┼čtir.
B├Âyle olmakla birlikte ger├žekli─čin yasalar─▒yla kar─▒┼čan insan kafas─▒n─▒n erkine besledi─čimiz g├╝ven h├ól├ó d├╝┼č├╝ncelerin salt erkine olan bu ilkel inanc─▒n bir par├žas─▒ olarak i├žimizde ya┼čamaktad─▒r.
Bireydeki libido i├žtepilerinin olgun bi├žiminde geriye do─čru, yani ├žocukluktaki ilk ba┼člang─▒├žlar─▒na do─čru gitti─čimiz zaman ilk defa Drei Abhandlungen zur Sexualtheorie (1905) adl─▒ yap─▒t─▒m─▒zda g├Âsterdi─čimiz ├Ânemli bir ayr─▒m─▒ buluruz. Cinsel i├žtepilerin g├Âr├╝n├╝mlerini ba┼člang─▒├žtan itibaren se├žebiliriz; fakat bunlar ba┼člang─▒├žta herhangi bir d─▒┼č nesneye ├ževirilmi┼č de─čildir. Her birey cinsel i├žtepiler ta┼č─▒yan bir insan olmas─▒ nedeniyle, zevk almaya u─čra┼č─▒r ve bunun doyumunu kendi v├╝cudunda bulur. Bu evreye otoerotizm evresi demi┼č ve nesne se├žmesi evresinden ay─▒rm─▒┼čt─▒k.
─░ncelememizi daha da ilerlettik├že bu iki evre aras─▒na bir ├╝├ž├╝nc├╝ evre koymay─▒, daha do─črusu ilk otoerotizm evresini ikiye ay─▒rmay─▒ kolayl─▒k sa─člay─▒c─▒ ve zorunlu bulmu┼čtuk. ─░ncelemeler yap─▒ld─▒k├ža ├Ânemi artan bu ortanca evrede ├Ânceden ayr─▒ olan cinsel i├žtepiler birle┼čir ve hatta kendilerine bir nesne de bulurlar; fakat bu nesne bireyin d─▒┼č─▒nda ve ona yabanc─▒ de─čildir, bu d├Ânemde olu┼čmu┼č olan onun kendi egosudur. Bu yeni evreye narsizm demi┼čtik. Bu terimle adland─▒r─▒lmas─▒n─▒n nedeni de, bu evrenin, sonralar─▒ g├Âzlemlenme olas─▒l─▒─č─▒ olan patolojik bi├žimidir. Birey sanki kendine ├ó┼č─▒km─▒┼č gibi davran─▒r; ├ž├Âz├╝mlemelerimiz bak─▒m─▒ndan ego i├žtepileri ve libidonun istekleri hen├╝z daha birbirinden ayr─▒lm─▒┼č de─čildir.
Daha ├Ânce birbirinden ayr─▒lm─▒┼č olan cinsel i├žtepilerin bir b├╝t├╝n halinde birle┼čti─či ve egonun nesne olarak al─▒nd─▒─č─▒ bu narsist evre hen├╝z kat─▒ bir bi├žimde ay─▒rt edilemese de, narsistli─čin bundan sonra asla kaybolmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyebiliriz. ─░nsan belirli bir dereceye kadar, hatta libidosu i├žin d─▒┼čar─▒da nesneler buldu─ču zaman bile narsist kal─▒r ve libidosunu y├Âneltti─či bu nesneler, egosuyla birlikte kalan ve egosunun i├žine ├žekilebilen libidonun g├Âr├╝n├╝mlerini simgeler. Olduk├ža dikkate de─čer psikolojik bir olay olan ve normal bir psikoz prototipi olan ├ó┼č─▒k olma durumu, kendi kendine ├ó┼č─▒k olma evresinin kar┼č─▒t─▒ olarak, bu libido g├Âr├╝n├╝mlerinin en y├╝ksek evresine denk d├╝┼čer.
A┼č─▒r─▒ de─čerlendirme bi├žiminde g├Ârd├╝─č├╝m├╝z ve ilkellerle nevrozlular aras─▒nda buldu─čumuz bu ÔÇťruhsal edimlerin y├╝ksek de─čerlendirilmesiÔÇŁ durumunun, narsizmle ili┼čkisini ┼čimdiden pek├ól├ó g├Âsterebiliriz ve narsizmin temel bir par├žas─▒ olarak yorumlayabiliriz. ─░lkel insanlar aras─▒nda d├╝┼č├╝nmenin hen├╝z y├╝ksek derecede nesnelendirilmi┼č bir durumda oldu─čunu s├Âyleyebiliriz, bunun nedeni de d├╝┼č├╝ncelerin salt erkine olan inan├ž ya da d├╝nyaya egemen olma erkine kar┼č─▒ olan ve hen├╝z daha sars─▒lmam─▒┼č g├╝ven, insan─▒n d├╝nyadaki ger├žek konumunu kendisine ayd─▒nlatacak do─čal olaylar─▒ anlayamamas─▒d─▒r. Nevrozlularda bir yandan bu ilkel zihniyetin ├Ânemli bir b├Âl├╝m├╝ bir etmen olarak kal─▒r; di─čer yandan da onlardaki cinsel tutukluklar d├╝┼č├╝nce s├╝re├žlerinin yeniden nesnele┼čmesine yol a├žar.
Libidonun d├╝┼č├╝nsel ba┼čkala┼č─▒m─▒nda, ister ilk ilkel bi├žiminde, ister geriye d├Ânm├╝┼č bi├žiminde olsun, her iki durumda da psi┼čik sonu├žlar birdir, yani d├╝┼č├╝nsel narsizm ve d├╝┼č├╝ncelerin salt erkidir (27).
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   ...    43   »   


´╗┐