´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 11


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


ki, i├žeri─činin bu kaypak ve kar─▒┼č─▒k d├╝zeninin d├╝┼č├╝ anlay─▒┼č─▒m─▒zda b├╝y├╝k bir pay─▒ yoktur. D├╝┼č├╝n ana b├Âl├╝m├╝, hi├ž ku┼čkusuz anlaml─▒ ve tutarl─▒ bir d├╝zene sahip olan d├╝┼čteki d├╝┼č├╝ncelerdir. Fakat bunlar─▒n d├╝zeni, d├╝┼č├╝n hat─▒r─▒m─▒zda kalan i├žeri─činden t├╝m├╝yle farkl─▒d─▒r. Bizim an─▒msad─▒─č─▒m─▒z bi├žimde, d├╝┼č d├╝┼č├╝nceleri aras─▒ndaki tutarl─▒l─▒k bozulmu┼č ya da t├╝m├╝yle ortadan kaybolmu┼čtur ya da yerine d├╝┼č i├žeri─činin ├Â─čeleri aras─▒nda yeni bir s─▒ralama yap─▒lm─▒┼čt─▒r. D├╝┼č ├Â─čelerinin yo─čunla┼čt─▒r─▒lmas─▒ndan ba┼čka, bu ├Â─čelerin as─▒l s─▒ras─▒ndan az ├žok ba─č─▒ms─▒z olan yeni bir s─▒ralama yap─▒l─▒r. K─▒sacas─▒, d├╝┼čteki d├╝┼č├╝nce gere├žlerinden d├╝┼č├╝n olu┼čturdu─ču yap─▒t bir t├╝r ikinci bir i┼členmeye ba─čl─▒ k─▒l─▒n─▒r ve bunun da amac─▒, d├╝┼č├╝n yap─▒s─▒n─▒n olu┼čturdu─ču tutars─▒zl─▒─č─▒ ve anlams─▒zl─▒─č─▒ ortadan kald─▒r─▒p yerine yeni bir anlam koymakt─▒r. B├Âylece ortaya ├ž─▒kan bu yeni anlam art─▒k d├╝┼čteki d├╝┼č├╝ncelerin anlam─▒ de─čildir.
D├╝┼č├╝n bu bi├žimde ikinci bir d├╝zenlemeye ba─čl─▒ k─▒l─▒nmas─▒, sistemlerin i├ž y├╝z├╝n├╝ ve savlar─▒n─▒ bize g├╝zelce g├Âstermektedir. ─░nsanlarda bulunan zihinsel bir i┼člev, alg─▒lar─▒m─▒z─▒ ve d├╝┼č├╝ncelerimizi birle┼čtirmemizi, onlara bir tutarl─▒l─▒k ve bir anlam vermemizi ister, bunlar aras─▒ndaki k├╝├ž├╝k ba─člar─▒ birtak─▒m ko┼čullar─▒n etkisi alt─▒nda bulamay─▒nca yanl─▒┼č ili┼čkiler kurmaktan bile ├žekinmez. Bu gibi sistem kurmalar─▒ yaln─▒zca d├╝┼člerde de─čil fobilerde, tak─▒nt─▒l─▒ d├╝┼č├╝ncelerde ve kuruntularda da (delusion) g├Âr├╝r├╝z. Kuruntularda (paranoyada) sistem kurma en ustaca bi├žimini al─▒r ve b├╝t├╝n belirtilere egemen bir duruma gelir; fakat di─čer b├╝t├╝n nevropsikoz bi├žimlerinde de savsaklanabilecek gibi de─čildir. B├╝t├╝n bu durumlar─▒n hepsinde, sistem bak─▒m─▒ndan anlamland─▒r─▒lmak ko┼čuluyla ruhsal gere├žlerin yeni bir d├╝zenlemeye sokuldu─čunu g├Âsterebiliriz; bu i┼č bazen ├žok ┼čiddetli olur. ├ľyleyse bir sistem kuruldu─čunu bize g├Âsteren en iyi i┼čaret, iki ayr─▒ nedenin ortaya ├ž─▒kar─▒lmas─▒d─▒r; bu nedenlerden biri sistemin temellerinden gelir ve bu y├╝zden kuruntu (delusion) nedenleridir. ├ľtekiyse gizli ama gizli olmakla birlikte ger├žek ve as─▒l kaynakt─▒r.
Bir nevroz ├Ârne─či bunu pek g├╝zel betimler. Tabu konusundaki b├Âl├╝mde obsessionlar─▒n─▒n Maoriler aras─▒ndaki tabu kurallar─▒na benzedi─čini g├Ârd├╝─č├╝m├╝z bir yanl─▒┼č─▒ anm─▒┼čt─▒m (38). Bu kad─▒n─▒n nevrozu, kocas─▒na kar┼č─▒ ├ževrilmi┼čti ve kocas─▒n─▒n ├Âl├╝m├╝ne kar┼č─▒ ya┼čayan bilin├žd─▒┼č─▒ iste─če kar┼č─▒ kendini savunma bi├žiminde g├Âz├╝k├╝yordu. Fakat kad─▒n─▒n g├Âr├╝n├╝┼čteki sistematik fobisi, genellikle ├Âl├╝m├╝n s├Âz├╝n├╝n edilmesine kar┼č─▒yd─▒; bunda kocas─▒ t├╝m├╝yle ortadan kalkm─▒┼čt─▒, bilin├žli kuruntu nesnesi de─čildi. Bu kad─▒n bir g├╝n kocas─▒n─▒n, k├Ârle┼čen usturalar─▒n─▒ biletmek i├žin bir d├╝kk├óna verilmesini buyurdu─čunu s├Âyler, garip bir rahats─▒zl─▒─č─▒n y├Ânlendirmesiyle kad─▒n kendisi d├╝kk├óna gider, d├Ân├╝┼č├╝nde bu usturalardan salt kendi iyili─či i├žin vazge├žmesini kocas─▒ndan rica eder; ├ž├╝nk├╝ usturalar─▒n g├Ânderildi─či d├╝kk├ón─▒n yan─▒nda tabut ve cenaze gere├žleri satan bir d├╝kk├ón bulundu─čunu g├Ârm├╝┼čt├╝r. Kad─▒n─▒n sav─▒na g├Âre, kocas─▒ s├╝rekli olarak usturalarla ├Âl├╝m d├╝┼č├╝ncesi aras─▒nda kar┼č─▒s─▒na kasten bir ili┼čki ├ž─▒kar─▒yordu. ├ľyleyse sistemde korkunun nedeni bu olay gibi g├Âz├╝kmektedir, hastan─▒n, oradaki d├╝kk├ón─▒ g├Ârmemi┼č olsayd─▒ bile eve yine bu ustura yasa─č─▒yla d├Ânece─činden emin olabiliriz; d├╝kk├óna giderken yolda bir cenaze arabas─▒na, yasl─▒ bir adama ya da ├želenk ta┼č─▒yan bir kimseye rasgelmesi yeterliydi. Etmenlerin olu┼čturdu─ču a─č kendine hep bir av yakalamaya haz─▒rd─▒r, bu av─▒ a─č─▒na ├žekip ├žekmemesi basit bir i┼čtir. Kad─▒n─▒n ba┼čka durumlarda da bu gibi rastlant─▒lara g├Âz yumaca─č─▒n─▒ ve eve d├Ând├╝─č├╝ zaman herhalde ÔÇťg├╝zel bir gezintiÔÇŁ yapt─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyece─čini kesinlikle s├Âyleyebiliriz. Ustura korkusunun as─▒l nedeninin, kocas─▒n─▒n bu keskinle┼čmi┼č usturalarla g─▒rtla─č─▒n─▒ kesmesi gibi kad─▒n─▒n akl─▒na gelen zevkle kar─▒┼č─▒k bir d├╝┼č├╝nceye kar┼č─▒ g├Âsterdi─či direni┼č oldu─čunu kolayca kestirebiliriz.
Yine bu bi├žimde, belirti bir kez bilin├žd─▒┼č─▒ bir iste─či temsil etmeyi ve bu iste─če kar┼č─▒ savunma d├╝zeni olu┼čturmay─▒ ba┼čard─▒ m─▒, ÔÇťabasiteÔÇŁ ya da alan korkusu (agoraphobie) bi├žiminde devinimsel bir yasaklama k├Âkle┼čir ve dal budak salar. Hastan─▒n ya┼čayan b├╝t├╝n bilin├žd─▒┼č─▒ fantezileri ve an─▒lar─▒ bir kez a├ž─▒ld─▒ m─▒, art─▒k bu kanaldan belirti bi├žiminde kendilerini g├Âstermeye ├žal─▒┼č─▒rlar ve devinim bozukluklar─▒ alan─▒nda yeni bir d├╝zenle s─▒ralan─▒rlar. ├ľyleyse, ├Ârne─čin bir agorafobinin belirtilerin─▒n yap─▒s─▒n─▒ ve ayr─▒nt─▒lar─▒n─▒ bu hastal─▒─č─▒n
«   01   02   03   04   05   06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   ...    43   »   


´╗┐