´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 16


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


Totemda┼čl─▒─č─▒n do─čurdu─ču tabu s─▒n─▒rlamas─▒, birbiriyle evlenen ya da birbirleriyle her ne bi├žimde olursa olsun cinsel ili┼čkide bulunan ayn─▒ boyun ├╝yelerine kar┼č─▒ konan yasaktan ibarettir. ├ťnl├╝ ve bilmeceli ekzogaminin totemizmle olan ili┼čkisi budur. Kitab─▒m─▒z─▒n ilk b├Âl├╝m├╝n├╝ buna ay─▒rm─▒┼čt─▒k, onun i├žin burada yaln─▒zca ekzogaminin ilkel insanlar─▒n ┼čiddetli ensest korkular─▒ndan do─čdu─čunu ve topluluk evliliklerinde enseste kar┼č─▒ bir g├╝venlik ├Ânlemi bi├žiminde anla┼č─▒labilece─čini, ├Ânceleri daha gen├ž ku┼ča─č─▒n ensestten ├žekinmesini sa─člad─▒─č─▒n─▒ ve ancak daha sonraki geli┼čimde eski ku┼ča─ča kar┼č─▒ da bir engel oldu─čunu g├Âstermek yeterlidir (10).
Bu konu ├╝zerine en ├Ânde gelen yap─▒tlardan olan Frazer'in yap─▒t─▒n─▒n totemizm konusundaki bu betimlemesine ben ┼čimdi en son ├Âzetlerin birinden birka├ž par├ža kataca─č─▒m.
W. Wundt, 1912'de ├ž─▒kan Elemente der V├Âlkerpsychologie'sinde ┼č├Âyle der: (11) ÔÇťTotem hayvan, ata hayvan say─▒l─▒r. ├ľyleyse totem hem bir topluluk ad─▒, hem de bir soyad─▒d─▒r ve soyad─▒ olmak a├ž─▒s─▒ndan bu ad─▒n ayn─▒ zamanda mitolojik bir anlam─▒ da vard─▒r. Fakat kavram─▒n b├╝t├╝n bu anlamlar─▒ kesinlikle s─▒n─▒rlanm─▒┼č de─čildir, baz─▒ durumlarda baz─▒lar─▒ arka plana at─▒l─▒r, o zaman totemler boy b├Âl├╝mlerinin yaln─▒zca adland─▒r─▒lmas─▒ndan ibaret olurlar, di─čer baz─▒ durumlardaysa soyu g├Âsteren bir kavram olurlar; yani totemin toplumsal anlam─▒ ├Ân safta kal─▒rÔÇŽ
Totem kavram─▒ boyun d├╝zenlenmesini ve ├Ârg├╝tlenmesini belirler. Bu kurallar ve boy ├╝yelerinin inan├ž ve duygular─▒nda bunlar─▒n yerle┼čmesi, k├Âkensel olarak, totem-hayvan─▒n herhalde bir ├Âbe─čin ad─▒ de─čil, kendisine denk d├╝┼čen kolun atas─▒ say─▒lmas─▒ olgusunun nedenidir. Bunun da nedeni, bu hayvan atalar─▒n bir ekin nesnesi olmas─▒d─▒r. Bu hayvan ekini, ├Âzel t├Ârenden ve ┼č├Âlenlerden ba┼čka totem olan hayvana kar┼č─▒ tak─▒n─▒lan tav─▒rda da kendini g├Âsterir: Yaln─▒zca tek bir hayvan de─čil, ayn─▒ zamanda ayn─▒ t├╝r├╝n b├╝t├╝n temsilcileri de belirli bir dereceye kadar kutsal hayvanlard─▒r; totem ├╝yelerinin totem hayvan─▒n etini yemesi yasakt─▒r ya da ancak baz─▒ durumlarda yenmesine izin verilir. Bu durum, burada g├Âr├╝len anlaml─▒ bir kar┼č─▒tl─▒kla, yani baz─▒ durumlarda totem olan hayvan─▒n etinin t├Ârenle yenmesi olgusuyla uyumludurÔÇŽÔÇŁ
ÔÇťÔÇŽ Fakat bu totemik boy ├Ârg├╝t├╝n├╝n en ├Ânemli toplumsal cephesi topluluklar─▒n, birbirleriyle olan ili┼čkilerinde, belirli davran─▒┼č kurallar─▒na ba─čl─▒ olmas─▒ durumudur. Bunlar─▒n en ├Ânemlisi, evlilik ili┼čkileri konusundaki kurallard─▒r. Bu oymak b├Âl├╝mleri bu yolla kendini ├Ânce totemik d├Ânemde, yani ekzogamide g├Âsteren ├Ânemli bir olayla ilgilidir.ÔÇŁ
Daha sonraki geli┼čmelere ya da gerilemeye denk d├╝┼čme olas─▒l─▒─č─▒ olan her ┼čeyi eleyerek ilk totemizmin ├Âzyap─▒sal niteliklerini bulmak istersek, ┼ču temel olaylar─▒ buluruz: Totemler ba┼člang─▒├žta yaln─▒zca hayvand─▒lar ve tek boylar─▒n atalar─▒ say─▒lm─▒┼člard─▒r. Totem yaln─▒zca anne yoluyla ge├žerdi; totemi ├Âld├╝rmek (ya da yemek, ki bu ilkellere g├Âre ayn─▒ ┼čey demekti) yasakt─▒; bir totemin ├╝yelerinin birbiriyle cinsel ili┼čkide bulunmalar─▒ yasakt─▒ (12).
Reinach'─▒n ├žizdi─či Code du tot├ęmisme'de ikinci tabu, yani totem hayvandan geldi─čine inanma g├Âr├╝┼č├╝ an─▒ld─▒─č─▒ halde, birinci tabu, yani ekzogaminin an─▒lmamas─▒ bize garip g├Âr├╝n├╝yor.
Bununla birlikte Reinach bu alanda kendisine ├žok bor├žlu oldu─čumuz bir yazard─▒r; onun betimlemesini, ┼čimdi dikkatimizi y├Âneltece─čimiz yazarlar aras─▒ndaki g├Âr├╝┼č ayr─▒l─▒klar─▒na bizi haz─▒rlamas─▒ i├žin se├žmi┼čtim.
2
Totemizmin, kesinlikle her ekinin bir evresi oldu─čuna ne kadar inan─▒rsak, onu anlama ve i├ž y├╝z├╝n├╝n bilmecesini ├ž├Âzme zorunlulu─ču da o kadar artar. Evet, totemizm ├╝zerine her ┼čey bilmece niteli─čindedir;
«   01   ...    06   07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   ...    43   »   


´╗┐