´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 17


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


kesin sorun, totemin k├Âkeni, ekzogaminin (ya da onun temsil etti─či ensest tabular─▒n─▒n) kaynaklar─▒yla ikisi aras─▒ndaki, yani totem ├Ârg├╝t├╝yle ensest yasa─č─▒ aras─▒ndaki ili┼čki sorunudur. Sorunu hem tarihsel, hem de psikolojik y├Ânden kavrayabiliriz; bu bize, bu garip kurumun ne gibi ko┼čullar alt─▒nda geli┼čti─čini ve insan─▒n hangi ruhsal gereksinimlerini anlatt─▒─č─▒n─▒ g├Âsterecektir.
Bu sorunlara ne kadar farkl─▒ bak─▒larak yan─▒t verildi─čine ve uzman ara┼čt─▒rmac─▒lar─▒n d├╝┼č├╝ncelerinin birbirinden ne kadar ayr─▒ld─▒─č─▒na okur ku┼čkusuz ┼ča┼čacakt─▒r. Totemizm ├╝zerine ileri s├╝r├╝lebilecek hemen hemen her d├╝┼č├╝nce ku┼čkuludur: Hatta Frazer'in 1887'de yay─▒mlanan bir makalesinden yukar─▒da ald─▒─č─▒m─▒z anlat─▒m─▒ bile, yazar─▒n keyfi bir tercihini anlat─▒yor diye ele┼čtirmek olas─▒d─▒r ve o g├Âr├╝┼če bu konu ├╝zerindeki d├╝┼č├╝ncelerini s├╝rekli de─či┼čtirmi┼č olan Frazer'in kendisi bile kar┼č─▒ ├ž─▒kacakt─▒r (13).
A├ž─▒kt─▒r ki totemizmle ekzogaminin i├ž y├╝zleri, her iki kurumun k├Âkenine daha yak─▒ndan de─činebilseydik, ├žok daha kolayca kavranabilirdi. Fakat sorunun durumu ├╝zerine yarg─▒ya var─▒rken, Andrew Lang'─▒n ┼ču uyar─▒s─▒n─▒ da unutmamal─▒y─▒z: ─░lkel budunlar bile bu ├Âzg├╝n bi├žimleri ve asl─▒ndaki ko┼čullar─▒ an─▒msamamaktad─▒r ve bu y├╝zden g├Âzlem yapamay─▒nca t├╝m├╝yle varsay─▒mlara ba─čl─▒ kalmak zorunday─▒z (14).
Psikoloji bak─▒m─▒ndan yap─▒lan a├ž─▒klamalar aras─▒nda baz─▒lar─▒ daha ba┼člang─▒├žtan yanl─▒┼č g├Âr├╝nmektedir. Bunlar ├žok ak─▒lc─▒d─▒r ve a├ž─▒klamak istedikleri ┼čeyin duygusal ├Âzyap─▒s─▒n─▒ g├Âz ├Ân├╝ne almazlar. Baz─▒lar─▒ da g├Âzlemlerin kan─▒tlayamad─▒─č─▒ varsay─▒mlara dayan─▒r; baz─▒lar─▒ysa pek├ól├ó ba┼čka bir yoruma ba─č─▒ml─▒ k─▒l─▒nabilecek olaylara ba┼čvurur. Bu ├že┼čitli irdelemelerin reddedilmesi genellikle pek g├╝├ž de─čildir; genellikle yazarlar kendi yap─▒tlar─▒na yapt─▒klar─▒ndan ├žok birbirlerine kar┼č─▒ yapt─▒klar─▒ ele┼čtirilerde daha g├╝├žl├╝d├╝r. Ele al─▒nan noktalar─▒n bir├žo─čundan ├ž─▒kan sonu├ž bir non liquet'den ibarettir. Onun i├žin burada b─▒rakmak zorunda oldu─čumuz yeni yay─▒nlar─▒n ├žo─čunun, totem sorunlar─▒n─▒n toptan ├ž├Âz├╝lmesi olana─č─▒n─▒ reddeden yap─▒tlar olmas─▒ ┼ča┼č─▒lacak bir ┼čey de─čildir. (├ľrne─čin bkz.: B. Goldenweiser: Journal of American Folklore, XXIII, 1910. Bu, Britannica Year Book'da incelenmi┼čtir, 1913) Bu birbirine kar┼č─▒t varsay─▒mlar─▒ g├Âsterirken tarih s─▒ras─▒na bakmad─▒m.
(a) Totemizmin K├Âkeni
Totemizmin k├Âkeni sorunu ┼ču bi├žimde de anlat─▒labilir: ─░lkel insanlar, kendileri ve boylar─▒ i├žin hayvan, bitki ve cans─▒z e┼čya adlar─▒n─▒ nas─▒l se├žmi┼člerdir? (15)
Totemizm ve ekzogaminin varl─▒─č─▒n─▒ ke┼čfeden ─░sko├žyal─▒ MacLennan (16), totemizmin k├Âkeni konusundaki g├Âr├╝┼člerini yay─▒mlamaktan ├žekinmi┼čtir. Andrew Lang'─▒n bildirdi─čine g├Âre (17), MacLennan bir ara totemizmi d├Âvme ├ódetine dek indirgeme e─čilimindeydi. Ben totemizmin nereden ├ž─▒kt─▒─č─▒ konusunda ileri s├╝r├╝len g├Âr├╝┼čleri ├╝├ž ├Âbe─če ay─▒raca─č─▒m: (a) Nominalist, (b) sosyolojik, (g) psikolojik g├Âr├╝┼čler.
(a) Nominalist G├Âr├╝┼čler
Bu g├Âr├╝┼člerle ilgili bilgileri okuyunca bu ba┼čl─▒─č─▒ ni├žin kulland─▒─č─▒m anla┼č─▒lacakt─▒r.
Peru ─░nkalar─▒ndan gelme bir ki┼či olan ve on yedinci y├╝zy─▒lda kendi budununun tarihini yazan Gracilaso de la Vega totem olaylar─▒n─▒, boylar─▒n birbirlerini adlarla ay─▒rmalar─▒ gereksiniminden do─čdu─ču bi├žiminde yorumlar (18). Ayn─▒ d├╝┼č├╝nce y├╝zy─▒llarca sonra A.K. Keane'nin Ethnology adl─▒ yap─▒t─▒nda da g├Âr├╝lmektedir, burada totemlerin heraldik imlerden do─čdu─ču ve bireylerin, ailelerin ve oymaklar─▒n bu imlerle kendilerini ba┼čkalar─▒ndan ay─▒rmak istedikleri s├Âylenir (19).
«   01   ...    07   08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   ...    43   »   


´╗┐