´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 18


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


Max M├╝ller Contributions to the Science of Mythology adl─▒ yap─▒t─▒nda ayn─▒ irdelemeyi yapar. (20). Ona g├Âre bir totem: 1. Boyun bir imi, 2. Bir boyun ad─▒, 3. Boyun atas─▒n─▒n ad─▒, 4. Boyun sayg─▒ g├Âsterdi─či ┼čeyin ad─▒d─▒r. Daha sonra J. Pikler 1899'da ├Âbekler ve bireyler i├žin, yaz─▒da s├╝rekli olarak korunabilecek adlara gereksinim duyuldu─čundan s├Âz eder.
Demek ki totemizm dinsel bir gereksinimden de─čil, insanlar─▒n s─▒radan ve g├╝nl├╝k gereksinimlerinden do─čmu┼čtur. Totemizmin temeli olan adlar─▒n verilmesi ilkel yaz─▒ tekni─činin bir sonucudur. Totem kolayca g├Âsterilebilen bir yaz─▒ simgesi niteli─čini ta┼č─▒r. Fakat vah┼čiler ├Ânceleri bir hayvan ad─▒n─▒ ta┼č─▒rken, akrabal─▒k d├╝┼č├╝ncesini bu hayvandan ├ž─▒karm─▒┼člard─▒r (21).
Herbert Spencer de (22) totemizmin olu┼čumunda ad vermenin kesin rol├╝ oldu─ču d├╝┼č├╝ncesindedir. Ona g├Âre baz─▒ bireylere, hayvanlar─▒n adlar─▒na g├Âre nitelikler verilmi┼čtir ve b├Âylece sonraki ku┼čaklar─▒na kadar kalan onur adlar─▒ ve lakaplar alm─▒┼člard─▒r. ─░lkel dillerin kesin olmay─▒┼č─▒ ve kavran─▒lmas─▒n─▒n g├╝├žl├╝─č├╝ y├╝z├╝nden, sonra gelen ku┼čaklar bu adlar─▒ bu hayvanlar─▒n kendilerinden gelmi┼č oldu─čunun bir kan─▒t─▒ sanm─▒┼člard─▒r. B├Âylece totemizm, atalara kar┼č─▒ g├Âsterilen ┼ča┼čmaz bir sayg─▒n─▒n sonucudur.
Eski ad─▒ Sir John Lubbock'la tan─▒nm─▒┼č olan Lord Avebury de bu yanl─▒┼č anlamaya ├Ânem vermemekle birlikte, totemizmin k├Âkeni ├╝zerine ayn─▒ d├╝┼č├╝ncededir. Hayvanlara kar┼č─▒ g├Âsterilen sayg─▒y─▒ a├ž─▒klamak istersek, insan adlar─▒n─▒n ├žo─ču kez hayvanlardan al─▒nd─▒─č─▒n─▒ unutmamal─▒y─▒z. Ay─▒ ya da aslan diye ├ža─čr─▒lan bir adam─▒n ├žocuklar─▒ ve torunlar─▒ do─čal olarak bu ad─▒ ata ad─▒ olarak al─▒rlar. Bu yolla hayvan─▒n kendisi bir sayg─▒ ve en sonunda da bir tap─▒n─▒m konusu olmaktad─▒r.
Fison, totem ad─▒n─▒n bireylerin ad─▒ndan ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ savlayanlara kar┼č─▒ reddedilemez bir itiraz ileri s├╝rer (23). Avustralya'da totemin bir bireyin imi de─čil, hep bir insan toplulu─čun imi oldu─čunu g├Âsterir: Fakat bunun tersi olsayd─▒, yani totem k├Âkensel olarak bir bireyin ad─▒ olsayd─▒, soyun anne yoluyla ge├žmesi y├╝z├╝nden asla o adam─▒n ├žocuklar─▒na ge├žmezdi.
Buraya kadar g├Âsterilen g├Âr├╝┼čler a├ž─▒k├ža yanl─▒┼čt─▒r. Bunlar, hayvan adlar─▒n─▒n ilkel oymaklara nas─▒l verildi─čini a├ž─▒klayabilir ama totemik sistemi olu┼čturan ad vermeye g├Âsterilen ├Ânemi asla a├ž─▒klayamazlar. Bu toplulu─čun en dikkate de─čer g├Âr├╝┼č├╝, Andrew Lang taraf─▒ndan Social Origins (1903) ve The Secret of the Totem adl─▒ kitaplar─▒nda ileri s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r. Lang, bu g├Âr├╝┼čte adland─▒rmay─▒ sorunun merkezi olarak ele al─▒r; fakat ilgin├ž iki psikolojik etmeni de araya sokar. Bundan dolay─▒ totemizm sorununun son ├ž├Âz├╝m├╝ne yard─▒m etmi┼č oldu─čunu savlayabilir.
Andrew Lang'a g├Âre, boylar─▒n hayvan adlar─▒n─▒ almalar─▒ sorunu ├Ânemli de─čildir.
─░lkellerin, g├╝n├╝n birinde ald─▒klar─▒ adlar─▒n nereden geldi─čini bilmeden ald─▒klar─▒n─▒n fark─▒na varm─▒┼č olmalar─▒ olas─▒d─▒r. Bu adlar─▒n k├Âkeni unutulmu┼čtur. O zaman adlar─▒n─▒n ├╝zerinde d├╝┼č├╝n├╝p ta┼č─▒nma yoluyla daha fazla bilgi almaya ├žal─▒┼čm─▒┼člar ve adlar─▒n─▒n ├Ânemine kar┼č─▒ olan inan├žlar─▒ ve bundan da ad─▒n ├Ânemli oldu─ču inanc─▒ ve totem d├╝┼č├╝ncesi do─čmu┼čtur.
Bug├╝nk├╝ ilkeller i├žin oldu─ču gibi insanlar i├žin de ve hatta ├žocuklar─▒m─▒z i├žin de (24) ad, bizim sand─▒─č─▒m─▒z gibi anlams─▒z ve keyfi olarak konmu┼č bir ┼čey de─čil, ├Ânemli ve temel bir ┼čeydir. Bir adam─▒n ad─▒ onun ki┼čili─činin ba┼čl─▒ca ├Â─čelerinden birisidir ve belki de onun ruhunun bir par├žas─▒d─▒r. Hayvanlar─▒n adlar─▒n─▒n ayn─▒ olan adlar─▒ ta┼č─▒malar─▒ durumu, ilkel insanlarda herhalde ki┼čilerle ├Âzel hayvan t├╝rleri aras─▒nda gizli ve ├Ânemli bir ba─č oldu─ču kan─▒s─▒n─▒ do─čurmu┼čtur. Bu ba─č kan ba─č─▒ndan ba┼čka ne olabilirdi? Fakat adlar─▒n benzerli─či bir kez b├Âyle bir kan─▒ya yol a├ž─▒nca, ekzogami de i├žinde olmak ├╝zere kan tabusuyla ilgili b├╝t├╝n totemik yasaklar─▒n nedeninin bu olmas─▒ gerekirÔÇŽ
«   01   ...    08   09   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   ...    43   »   


´╗┐