´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 20


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


Gillen ve Spencer, Arunta denen boylar ├Âbe─činin bir├žok garip kurumunu, ├ódetini ve d├╝┼č├╝ncesini betimlemi┼čtir, Frazer de onlar─▒n irdelemesine dayanarak bu ├Âzelliklerin en ilkel evrenin ├Âzyap─▒sal nitelikleri olarak ele al─▒nmas─▒n─▒ ve bunlar─▒n totemizmin ilk ve as─▒l anlam─▒n─▒ a├ž─▒klayabilece─čini kabul eder.
Aruntalar─▒n bir par├žas─▒ olan Arunta boyundaki bu ├Âzellikler ┼čunlard─▒r:
1- Bu boy birtak─▒m totem oymaklar─▒na ayr─▒l─▒r; fakat totemler kal─▒tsal de─čildir, bireyler taraf─▒ndan belirlenir (ileride g├Ârece─čimiz gibi).
2- Totem oymaklar─▒ ekzogam de─čildir, evlenme kurallar─▒ hayli geli┼čmi┼č olan ve totemlerle ilgisi bulunmayan evlenme s─▒n─▒flar─▒ b├Âl├╝mlerinin sonucudur.
3- Totem oyma─č─▒n─▒n i┼člevi sihir yoluyla yenebilen totem hayvan─▒n─▒ ├╝reten bir ayin yapmaktan ibarettir. (Bu ayine Inti┼čiuma denir).
4- Aruntalar─▒n gebelik ve yeniden do─ču┼č ├╝zerine garip bir g├Âr├╝┼čleri vard─▒r. Onlara g├Âre kendi totemlerinden bir ├Âl├╝n├╝n ruhu yeniden do─čmak i├žin baz─▒ yerlerde pusuda bekler ve buralardan ge├žen kad─▒nlar─▒n v├╝cuduna girer. ├çocuk do─čdu─ču zaman anne, ├žocu─čunu hangi ruhtan gebe kalarak do─čurdu─čunu bildirir. ─░┼čte bu, ├žocu─čun totemini belirler. Bundan ba┼čka, onlara g├Âre gerek ├Âl├╝n├╝n, gerekse yeniden do─čan─▒n ruhlar─▒ ┼×uringa denen ve bu yerlerde bulunan garip birtak─▒m ta┼č par├žalar─▒na ba─čl─▒d─▒r.
Frazer'i totemizmin en eski bi├žiminin Aruntalar─▒n kurumlar─▒nda bulunmu┼č oldu─čuna inanmaya iki etmen y├Âneltmi┼čtir.
Birincisi, Aruntalar─▒n atalar─▒n─▒n hep kendi totem hayvanlar─▒nda ya┼čad─▒─č─▒n─▒ ve kendi totemlerinden ba┼čka kad─▒nla evlenmedi─čini savlayan baz─▒ efsanelerin varl─▒─č─▒d─▒r. ─░kincisi, gebelik g├Âr├╝┼člerinde cinsel ili┼čkiye a├ž─▒k bir bi├žimde ├Ânem vermeyi┼čleridir. Gebeli─čin cinsel ili┼čkinin sonucu oldu─čunu ├ž─▒kt─▒─č─▒n─▒ hen├╝z bilmeyen insanlar bug├╝n ya┼čayan en geri ve en ilkel ─▒rk olarak d├╝┼č├╝n├╝lebilir.
Frazer, totemizmi a├ž─▒klamak i├žin ─░nti┼čiuma ayinine ba┼čvurunca, totemik sistemi t├╝m├╝yle ba┼čka bir bak─▒mdan g├Ârm├╝┼čt├╝r, yani bu sistemin insan─▒n en do─čal gereksinimlerini sa─člayan pratik bir ├Ârg├╝t oldu─čunu g├Ârm├╝┼čt├╝r (Burada Haddon'un yukar─▒da ge├žen d├╝┼č├╝nceleriyle kar┼č─▒la┼č─▒yoruz (28).)
Sistem ÔÇťortak sihirÔÇŁin bir par├žas─▒ndan ba┼čka bir ┼čey de─čildi. ─░lkel insanlar, sihirsel bir ele ge├žirme ve t├╝ketme kooperatifi diyebilece─čimiz bir ┼čey kurmu┼člard─▒. Her totem oyma─č─▒, belirli bir t├╝r besin maddesinin temizli─čini sa─člamay─▒ ├╝st├╝ne alm─▒┼čt─▒. Zararl─▒ hayvan, ya─čmur, r├╝zg├ór ya da bunlara benzer ┼čeyler gibi yenmeyen totemlerdeyse totem oyma─č─▒n─▒n g├Ârevi, bu do─ča olaylar─▒na egemen olmak, onlar─▒ zarars─▒z duruma getirmekti. Her oyma─č─▒n ├žabas─▒, b├╝t├╝n di─čer oymaklar─▒n iyili─či i├žindi. Klan kendi totemini yiyemedi─či i├žin ya da yaln─▒zca ├žok k├╝├ž├╝k bir b├Âl├╝m├╝n├╝ yiyebildi─či i├žin, bu de─čerli ├╝r├╝n├╝ di─čerleri i├žin haz─▒rl─▒yordu ve kar┼č─▒l─▒k olarak da onlar─▒n totem konusundaki toplumsal g├Ârevlerine kar┼č─▒ g├Âsterdikleri ├Âzenden yararlan─▒yordu. ─░nti┼čiuma t├Âreninin bu bi├žimde yorumlanmas─▒yla Frazer, totemi yemeye kar┼č─▒ konan yasa─č─▒n, bu ili┼čkinin ├žok daha ├Ânemli di─čer bir y├Ân├╝n├╝n, yani ba┼čkalar─▒n─▒n gereksinimi i├žin yenebilen totemi olabildi─či kadar ele ge├žirme y├Ân├╝n├╝n, g├Âzlemcilerin g├Âz├╝nden ka├žmas─▒na yol a├žm─▒┼čt─▒r.
Frazer, her totem oyma─č─▒n─▒n ba┼člang─▒├žta hi├žbir ko┼čula ba─čl─▒ olmaks─▒z─▒n yaln─▒zca kendi totemiyle ge├žindi─čini s├Âyleyen Arunta gelene─čini kabul eder. Bu yolla, bunu izleyen evreyi anlamak
«   01   ...    10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   ...    43   »   


´╗┐