´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 22


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


bir gebelik kuram─▒n─▒, yani kendilerini totemleriyle do─črudan do─čruya bir sand─▒klar─▒n─▒ kan─▒tlar gibidir (34).
Bu durumda, totemizmin son kaynaklar─▒ ilkellerin, insan ve hayvanlarda ├žiftle┼čmeyle do─čurman─▒n mekanizmas─▒n─▒, ├Âzellikle de erkek tohumunun rol├╝n├╝ bilmemeleridir. Tohumun a┼č─▒lanmas─▒yla ├žocu─čun do─čmas─▒ ya da ├žocu─čun ilk devinimlerinin duyumsanmas─▒ aras─▒ndaki uzun ara da bu bilgisizli─či kolayla┼čt─▒rm─▒┼čt─▒r. ├ľyleyse totemizm erkek kafas─▒n─▒n de─čil, kad─▒n kafas─▒n─▒n bir yarat─▒s─▒d─▒r. K├Âkleri de gebe kad─▒n─▒n a┼čermelerindedir. Kad─▒n, kendisini anne olarak duyumsad─▒─č─▒, ya┼čam─▒n─▒n bu gizemli an─▒nda dikkatini ├žeken her ┼čeyi rahmindeki ├žocukla kolayca ├Âzde┼čle┼čtirebiliyordu. Kad─▒n─▒n bu denli do─čal ve bu denli evrensel g├Âr├╝nen bu a┼čermeleri, totemizmin k├Âkeni olarak g├Âr├╝nmektedir (35).
Frazer'in bu ├╝├ž├╝nc├╝ kuram─▒na yap─▒lacak ba┼čl─▒ca itiraz, onun ikinci g├Âr├╝┼č├╝ne, yani sosyolojik g├Âr├╝┼č├╝ne kar┼č─▒ yap─▒lacak itiraz─▒n ayn─▒s─▒d─▒r. Aruntalar totemizmin ba┼člang─▒├žlar─▒ndan ├žok daha ileride g├Âr├╝nmektedir. Babal─▒─č─▒ yads─▒malar─▒, a├ž─▒k├ža bilgisizliklerine dayanmamaktad─▒r, tersine bir├žok durumda soyun baba yolu say─▒lmas─▒ ├ódeti de vard─▒r. Babal─▒─č─▒, ruhlar─▒n─▒ onurland─▒rmaya ├žal─▒┼čan bir t├╝r d├╝┼č├╝n├╝┼če kurban etmi┼č g├Âr├╝nmektedirler (36).
Bunlar bir ruh arac─▒l─▒─č─▒yla gebe kalma efsanesini genel bir gebelik g├Âr├╝┼č├╝ne g├Ât├╝r├╝yorlarsa da, biz bu nedenden ├Ât├╝r├╝ onlar─▒, ├žiftle┼čmeyle gebelik durumu konusunda, H─▒ristiyanl─▒k efsanelerinin ortaya ├ž─▒kmas─▒ s─▒ras─▒nda ya┼čam─▒┼č olan eski uluslardan daha da bilgisiz sayamay─▒z.
Totemizmin k├Âkeni ├╝zerine di─čer bir psikolojik g├Âr├╝┼č, Hollandal─▒ yazar G.A. Wilcken taraf─▒ndan ileri s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r. Bu g├Âr├╝┼č, totemizmle ruh g├Â├ž├╝ aras─▒nda bir ba─čl─▒l─▒k bulur. ÔÇťYayg─▒n inanca g├Âre, ├Âl├╝n├╝n ruhunun ge├žti─či hayvan bir kan akrabas─▒, bir ata olur ve bu onur nedeniyle sayg─▒ g├Âr├╝r.ÔÇŁ Fakat ruhlar─▒n hayvanlara ge├žmesi inanc─▒ totemizmi do─čurmam─▒┼č, totemizmden ├ž─▒km─▒┼čt─▒r (37).
Totemizm ├╝zerine di─čer bir g├Âr├╝┼č, ├╝nl├╝ Amerikan etnologlar─▒ Franz Boas, Hill Tout ve di─čerlerince ileri s├╝r├╝lm├╝┼čt├╝r. Bu g├Âr├╝┼č, totemli Amerika K─▒z─▒lderili oymaklar─▒ ├╝zerinde yap─▒lan g├Âzlemlere dayan─▒r; buna g├Âre, totem k├Âkensel olarak bir atan─▒n d├╝┼č├╝nde alarak soyuna b─▒rakt─▒─č─▒ koruyucu ruhudur. Totemizmi tek bir bireyin kal─▒t─▒m─▒yla ├ž─▒karman─▒n g├╝├žl├╝kleri bilinir; bundan ba┼čka Avustralya g├Âzlemleri, totemin g├Âzeten ruha dayand─▒r─▒lmas─▒n─▒ do─črulayacak nitelikte de─čildir (38).
Psikolojik g├Âr├╝┼člerin sonuncusu olan Wundt'un g├Âr├╝┼č├╝, iki olay─▒ kesin g├Ârmektedir: Birincisi, en eski ve bir hayli kabul g├Âren, totemin hayvan olmas─▒; ikincisi, ilk totem hayvanlar─▒n ruhu olan hayvanlardan olmas─▒ (39). Ku┼č, y─▒lan, kertenkele, fare gibi hayvanlar─▒n, son derece hareketli olmalar─▒, havada u├žmalar─▒ gibi ┼ča┼čk─▒nl─▒k ve korku uyand─▒ran bir├žok nitelikleri y├╝z├╝nden bedenlerinden ayr─▒labilen ruhlar─▒ oldu─ču kabul edilmi┼čtir. Totem olan hayvan, insan ruhunun hayvansal ba┼čkala┼č─▒mlar─▒n─▒n bir ├žocu─čudur. B├Âylece, Wundt'a g├Âre, totemizm ruh inanc─▒ ya da animizmle do─črudan do─čruya ba─čl─▒d─▒r.

(b) ve (c) Ekzogaminin k├Âkeni ve totemizmle ili┼čkisi

Totemizm g├Âr├╝┼člerini olduk├ža geni┼č olarak ele ald─▒m; bununla birlikte s├╝rekli konuyu toparlama zorunlulu─čundan ├Ât├╝r├╝, onu yeterli derecede ayd─▒nlatamad─▒─č─▒m─▒ san─▒yorum. Okurun ├žkar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nerek, ├ž─▒kacak di─čer sorunlar─▒ da ├Âzetleme cesaretini g├Âsteriyorum. Totemli budunlar─▒n ekzogamisi konusundaki tart─▒┼čmalar─▒n, kullan─▒lan gere├žlerin i├žeri─či y├╝z├╝nden ├Âzellikle karma┼č─▒k, inat├ž─▒ ve hatta kar─▒┼č─▒k oldu─ču s├Âylenebilir. Bereket versin ki bu yap─▒t─▒n amac─▒, yol g├Âsterici noktalara i┼čaret etmekle ve
«   01   ...    12   13   14   15   16   17   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   ...    43   »   


´╗┐