´╗┐ Ana Sayfa ┬╗ Yolculamak ┬╗ Totem ve Tabu - II : 33


TOTEM VE TABU - II

SIGMUND FREUD

D├ťNYA KLAS─░KLER─░ D─░Z─░S─░: 24


Orta Avustralya oymaklar─▒n─▒n ─░nti┼čiuma ayinlerinde Robertson Smith'in varsay─▒mlar─▒na t├╝m├╝yle uygun bir nitelik g├Âr├╝l├╝yordu. Yenmesi yasak olan toteminin artmas─▒ i├žin sihir yapan her boy, ba┼čka boylar bu toteme dokunmadan ├Ânce bir t├Âren yaparak onun bir b├Âl├╝m├╝n├╝ yemek zorundayd─▒.
Frazer'e g├Âre, di─čer durumlarda yasak olan totemin kutsal t├Ârenle yenmesinin en iyi ├Ârne─či Bat─▒ Afrika'da Binilerin g├Âmme t├Âreninde g├Âr├╝l├╝r (73).
Ba┼čka durumlarda yasak olan totem hayvan─▒n dinsel t├Ârenle ├Âld├╝r├╝lmesi ve ortakla┼ča yenmesinin totem dininin ├Ânemli bir niteli─či olmas─▒ sorununda biz Robertson Smith'i izleyece─čiz (74).
5
┼×imdi bu totem yeme─či evresini ele alarak onu ├Âncelikle d├╝┼č├╝n├╝lmesi olana─č─▒ bulunmayan baz─▒ olas─▒ niteleklerle s├╝sleyelim. ┼×imdi elimizde, totemini haince bir ayinle ├Âld├╝ren, onun ├ži─č olarak kan─▒n─▒, etini ve kemiklerini yiyen oymak var. Ayn─▒ zamanda da oyma─č─▒n ├╝yeleri toteme ├Âyk├╝nerek giyimlerini de─či┼čtirmekte ve sanki onunla ortak ayin yerlerini belirtmek ister gibi onun b├╝t├╝n ses ve davran─▒┼člar─▒na ├Âyk├╝nmektedir. Bundan ba┼čka b├╝t├╝n bireylere yasak olan ve ancak herkesin kat─▒l─▒m─▒yla do─čru say─▒labilen ve bu ├Âld├╝rme ve ┼č├Âlen t├Ârenine herkesin kat─▒lmak zorunda oldu─ču bir i┼čin yap─▒ld─▒─č─▒ da bilin├žli olarak bilinmektedir. Bu i┼č yap─▒ld─▒ktan sonra ├Âld├╝r├╝len hayvan i├žin a─članmakta ve yas tutulmaktad─▒r. ├ľl├╝m yas─▒ zorunludur; ├ž├╝nk├╝ olas─▒ bir ceza korkusu bunu gerektirmektedir ve ba┼čl─▒ca hedefi, Robertson Smith'in buna benzer bir vesilede i┼čaret etti─či gibi, herkesi kendini ├Âld├╝rme sorumlulu─čundan temize ├ž─▒karmakt─▒r (75).
Fakat bu yastan sonra, b├╝t├╝n i├žtepileren zincirlerinin k─▒r─▒lmas─▒ ve istenildi─či gibi doyurulmas─▒na izin verilmesi anlam─▒na gelen b├╝y├╝k bir ┼č├Âlen ne┼česi gelir. Burada bayram─▒n i├ž y├╝z├╝n├╝ kolayca anlayabiliriz.
Bayram, bir yasa─č─▒n resmi olarak ├ži─čnenmesine izin verir ya da bunu zorunlu k─▒lar. Bayramlara ├Âzg├╝ a┼č─▒r─▒ davran─▒┼člar─▒ herkes bir bayram durumuna girsin gibi bir buyrukla yapmaz, bayram─▒n i├ž y├╝z├╝n├╝n kendisinde a┼č─▒r─▒l─▒k vard─▒r; bayram durumu, di─čer durumlarda yasak olan ┼čeylerden kurtulmayla ortaya ├ž─▒kar.
Fakat totem hayvan─▒n ├Âl├╝m├╝yle tutulan yas─▒n, bu bayram havas─▒n─▒n ortaya ├ž─▒kmas─▒yla ne ilgisi var? E─čer insanlar, di─čer durumlarda kendilerine yasak olan totemi ├Âld├╝rmekle mutlu oluyorlarsa, neden onun i├žin yas tutuyorlar?
Oyma─č─▒n ├╝yelerinin totemi yeme yoluyla kutsalla┼čt─▒─č─▒n─▒ ve bunu yapmakla ayn─▒ zamanda totemle ve birbirleriyle olan ├Âzde┼čliklerini de g├╝├žlendirdiklerini g├Ârm├╝┼čt├╝k. Totemin ├Âz├╝nde bulunan kutsal ya┼čam─▒ kendi nefislerine ge├žirmeleri bu bayram durumunu ve onun b├╝t├╝n sonu├žlar─▒n─▒ a├ž─▒klayabilir.
Psikanaliz bize, totem hayvan─▒n ger├žekte baban─▒n yerine konmu┼č bir ┼čey oldu─čunu g├Âstermi┼čtir, bu bize kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒m─▒z tutars─▒zl─▒─č─▒, yani totemin ├Âld├╝r├╝lmesinin s─▒radan durumlarda yasak olmas─▒n─▒ ve ├Âld├╝r├╝ld├╝─č├╝ zaman da bayram edilmesini, di─čer yandan da hayvan ├Âld├╝r├╝ld├╝─č├╝ zaman yas tutulmas─▒n─▒ a├ž─▒klar. Bug├╝n h├ól├ó ├žocuklar─▒m─▒zda bulunan ve ├žo─ču kez erginlerin ya┼čam─▒nda da s├╝ren baba karma┼č─▒─č─▒n─▒n bir niteli─či olan ├žift duygu, b├Âylece baban─▒n yerine ge├žen totem hayvana de─čin geni┼čletilmektedir.
Ancak e─čer psikanalizin totemi bu yorumlama bi├žimini, totem ┼č├Âleniyle ve Darwin'in betimledi─či ilk insan toplumlar─▒yla kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒rsak daha iyi anlar─▒z ve bize imgesi bile g├Âr├╝nse, ┼čimdiye kadar
«   01   ...    23   24   25   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   »   


´╗┐